e-mail : t.dejong5@chello.nl

Betalingen : giro 3531757 t.n.v. penningm. RC 14AAT Goirle

60 jaar 1946 2006

14e Cie AAT

Beste lezers en lezeressen ,

Dit jaar zijn er 3 i.p.v. 4 Bergjagers gemaakt door mij. Voor 2006 is dit de laatste, maar dan wel een speciale, ik heb er nl. een dubbeldik nummer van gemaakt, een soort jubileum BJ.

Van een aantal AAT-ers heb ik hun herinneringen aan de 14^e Cie AAT op papier gezet en het resultaat is deze Bergjager geworden.

Dit omdat het belangrijk is dat jullie verhaal blijft voortleven.

Verder nog een bijdrage van Wim Stork, onze altijd actieve en enthousiaste voorzitter, die hiermee het jaar 2006 wil afsluiten.

Tot slot wensen Lia en ik jullie fijne feestdagen en een gelukkig 2007 toe.

Tom

Verrukkelijk

Bestaat december uit l’amour?

Of is het feesten en bravoure?

We starten die maand met Sinterklaas

En geven cadeaus met wild geraas

Dan komt Kerst, een volgend feest

Daarvan houden we het meest

Een ieder heeft zijn fantasie in een droom
Hoe gaan we het doen met de kerstboom?

Tot slot, vrienden en vriendinnen, de laatste dag

Wij wensen elkaar met een drankje en een lach

Een goede gezondheid en veel geluk

En dat vinden wij nou zo verrukkelijk

De reüniecommissie van de 14^e Cie AAT wensen U allen fijne, gezellige Kerstdagen en een heel gezond 2007.

Arie, Tom en Wim

Beste vrienden en vriendinnen,

Het is inmiddels al weer 3 maanden terug dat we de reünie hadden en het bestuur denkt al weer aan de volgende gelegenheid.

Het was voor ons een waar genoegen weer opnieuw een gezellige reünie te mogen organiseren en we zijn U bijzonder dankbaar voor de vele reacties welke wij hebben mogen ontvangen.

Enkelen van U hebben ons verzocht de reünie op een andere dag te prikken. Wij dachten dat vrijdag een geschikte dag zou zijn i.v.m. de verkeersdrukte, dat is kennelijk toch tegengevallen. Wij hadden de indruk dat iedereen toch tijdig aanwezig was.

Misschien kunnen we proberen op woensdag of donderdag. Hoe en wat ook, wij zorgen er voor dat U tijdig geïnformeerd wordt. I.v.m. de vakanties wordt het in ieder geval wel weer de maand september.

Het jaar is bijna ten einde. Helaas hebben wij afscheid moeten nemen van vrienden van 14 AAT, te weten Bert Reijnen, Kees Pot en Fred Schutte.

Gedurende de komende dagen denken wij aan hen en de nabestaanden.

Wij allen weten nog dat 14 AAT een sterkte had van 350 man en als we dan kijken naar onze reünies zijn we nog maar met een klein aantal.

Tijdens de reünie met de boottocht in Arnhem hadden we dik 300 man.

Weten jullie nog dat er een boot van de marechaussee achter ons aan kwam? De kapitein van onze boot vertelde mij dat de heren nieuwsgierig waren. Zij wilden wie en wat ze aan dek hadden. We moeten het toch wel erg bruin gebakken hebben tijdens onze tropenjaren.

Gelukkig hebben wij nog steeds behoefte om oude herinneringen op te halen en er een gezellige dag van te maken. Nu kunnen we het nog doen.

Laten we hopen dat al de vrienden en vriendinnen, die verhinderd waren tijdens de laatste reünie, volgend jaar wel bij ons aanwezig kunnen zijn.

Arie van Vliet, Tom de Jong en Wim Stork.

60 jaar 14^e Cie. AAT

Aanleiding om in deze Bergjager een aantal herinneringen te plaatsen van enkele AAT-ers.

Al met al is deze Bergjager geheel gewijd aan de jarige 14^e Cie, vandaar deze keer geen vervolg op de serie “scheepspraet”.

Eerst eens wat cijfertjes:

14 AAT heeft in Indie 1.750.000 liter benzine verstookt, kregen ze toen ook zegeltjes?

Dit is volgens de officiele opgave, in de chinese papieren kan het wel eens meer zijn.

In de drie tropenjaren heeft 14 AAT 4.000.000 km afgelegd.

De samenstelling van 14 AAT was op 5 oktober 1946 als volgt:

Offn Ooffn Kpls sld 1 sld tot.

Staf plt. 5 6 7 - 19 37

A-plt. - 7 6 1 39 53

B-plt.                -                6               7              2            46             61
C-plt.                -                6               6              -             44             56
Wkpl                1                5               3              4             35            48

---- ---- ---- ---- ---- ----

Totaal 6 30 29 7 183 255

De levensloop van 14 AAT (uit AAT liedjes)

Zestig jaar geleden, een heugelijke dag,

was het dat 14 AAT voor het eerst het leven zag.

Officieren stonden aan de wieg,

een majoor zei:”dat wordt een flinke baby, als ik me niet bedrieg”.

De baby, hoe jong deze ook was,

zat vol streken, dat bleek alras.

De majoor van der Put, die voor de opvoeding zorg moest dragen,

bezorgde de baby heel wat zware dagen.

Veel moest de baby exerceren,

en zelfs met een geweertje spelen leren.

Na dit te hebben gehad, mocht hij voor het eerst op pad.

Toen werd de baby de luier afgedaan.

En dit was het begin van zijn bestaan.

Als jongeling was hij al spoedig wijs

en ging dan ook voor het eerst op reis.

Auto rijden was zijn begeren,

en hij ging naar Haarlem om dit te leren.

Nu was de jongen in zijn sas

en leerde het rijden alras.

Hij kreeg ook weldra G.M.C.’s.

Toen begon voor hem de grote race.

Nu ging hij rijden van oost naar west.

Jongens, dat beviel hem opperbest.

Nu wist heel Holland, het is gebleken

van 14 AAT mee te spreken.

Overal waar hij was beland

ging een ieder aan de kant.

Een lichtzuil die niet uit wou wijken

moest aan de gevolgen bezwijken.

Met wagen en al ging hij de kruidenier met een bezoek vereren.

En ook de burgemeesterkon zo’n visite noteren.

Ook zat hij vol kwajongensstreken,

daar weet de Haarlemse politie wel van mee te spreken.

Daarna begon men over zijn toekomst te praten.

En men had al heel vlug in de gaten,

dat hij in de tropen moest gaan opreren.

Hoe, dat zou de toekomst leren.

Eerst werd hij nog naar Leeuwarden getransporteerd,

waar hem het nodige over Indie werd geleerd.

Hier moest hij ook heel wat verduren,

daar de dokter hem het leven kwam bezuren.

Met grote naalden werd hij beurs geprikt.

Dit moest, wilde hij voor de tropen zijn geschikt.

Ook hier maakte hij zijn naam berucht.

Al was het alleen maar door die dobberklucht.

Na aan alle eisen te hebben voldaan,

kon de reis weer verder gaan.

In Amsterdam werd hij voor de laatste maal in Holland opgesteld.

En beklom daarna als MAN de “Johan van Oldebarneveld”.

Toen de boot in al zijn voegen begon te beven,

begon voor hem de grootste reis van zijn leven.

Dertig dagen duurde zijn overtocht.

En heus, er mag op worden gepocht,

hij gedroeg zich keurig en net.

En werd op 5 november in Priok aan de wal gezet.

Historie 14^e Cie. AAT

(Door Wim Stork, geschreven in 1996)

De vijf jaren onderdrukking zijn ten einde.

Het Nederlandse volk gaat zich inzetten voor de wederopbouw van het vaderland.

Velen realiseren zich dat er vele landgenoten in Nederlands Indie nog niet in vrijheid leven zoals elk ander hier.

In grote getale melden zich vrijwilligers voor uitzending naar Nederlands Indie voor het brengen van VREDE, ORDE en RUST.

Politiek Den Haag zit echter met de handen in het haar want er zijn geen mensen om de vrijwilligers op te leiden. Er is maar 1 oplossing: het dienstplichtig kader oproepen voor de opleiding.

Al snel is men er achter gekomen dat alleen die O.V.W.-ers niet voldoende zijn.

Opnieuw wordt de dienstplichtwet ingesteld en jonge jongens worden opgeroepen voor uitzending naar Nederlands Indie.

Januari 1946 komen de eerste oorlogsvrijwilligers de kazernepoorten binnengelopen.

Voor velen is de bestemming de Cavaleriekazerne te Breda.

Zes weken duurt de opleiding en op 23 maart 1946 wordt de 14^e Cie. Aan en Afvoertroepen (1114 A.A.T.) opgericht.

Na de oprichting wordt de Compagnie overgeplaatst naar de Ripperda-kazerne te Haarlem voor het opdoen van rijervaring en zo nodig een rijopleiding.

Wanneer dit alles geregeld is worden de militaire voertuigen overgenomen. Een ieder krijgt een G.M.C. op naam. Jongens, wat zijn dat grote bakken! Er wordt ook even bijverteld dat de voertuigen goed in orde gemaakt moeten worden omdat deze wagens mee naar Indie zullen gaan.

Helemaal niet dus. En een ieder heeft nog zo z’n best gedaan! Plots komt er een order uit dat alle voertuigen moeten worden overgedragen. Dit gebeurt ook, echter dan wel in die staat zoals ze ontvangen zijn.

Kort daarop vertrekt de Compagnie naar de Frederik Hendrik-kazerne te Leeuwarden. De Compagnie gaat voor enkele weken in quarantaine en de jongens worden volgespoten met allerlei antistoffen tegen enge tropenziektes.

De 4^e oktober 1946 is het dan zover.

Al in de vroege morgenuren, met de plunjezak op de nek, lopen naar het station en dan met een enkeltje heen naar Amsterdam.

Daar ligt de machtige “Johan van Oldenbarneveld” gereed om o.a. de 14^e Cie. A.A.T. even naar Indie te brengen.

In de late middaguren worden de trossen los gesmeten en daar gaat de Compagnie. Vier weken duurt de reis en op 5 november zetten we voet aan wal in Tandjong Priok.

In vrachtwagens naar Batavia waar we gelegerd worden in het paleis van Justitie in de benedenstad.

Na een paar week verhuizen we naar het Koningsplein. Hier wordt de Compagnie voorzien van de nodige voertuigen, o.a. de Chevrolets, de zgn. dump en verder waterwagens, kraanwagens, jeeps en Harley Davidsons.

Jammer voor het B-peloton, er zijn niet genoeg voertuigen. Hoewel, jammer?

Geen probleem, want het B-peloton gaat voor een paar maanden naar Medan op Sumatra en wordt daar ingedeeld bij 23 AAT.

Eind mei 1947 komt het peloton, na een zeer avontuurlijke reis, weer terug in Batavia en wordt ook uitgerust met het nodige materiaal.

De Compagnie moet zich in deze periode gereed gaan maken voor vertrek naar Bandoeng, waarna op 20 juni de zgn. eerste politionele actie wordt gestart.

Na drie weken met weinig slaap, amper eens goed gewassen en levend van noodrantsoenen, komt de Compagnie in Semarang aan alwaar gelegerd wordt in de fabriek van de British American Tobacco in de benedenstad.

Van hieruit gaan er velen voor kortere of langere tijd op detachering en worden er zeer veel transporten voor of met andere legeronderdelen gereden.

Op 23 december 1948 begint dan de tweede politionele actie. De gehele Compagnie gaat uit elkaar en wordt ondergebracht bij diverse andere onderdelen. Na enkele weken wordt ook deze actie beeindigd.

Het A-peloton blijft in Djocja, het B-peloton in Solo, het C-peloton in Magelang en de staf met de werkplaats zoeken hun heil in Salatiga.

Vanuit deze plaatsen worden ook vele transporten gereden, vaak met veel vijandelijk kontakt.

Inmiddels zijn er zo’n drie jaar verstreken in de tropen en gaat het gerucht dat 14 AAT weldra terug gaat keren naar Holland.

En ja hoor, wagens inleveren, gauw inkopen doen voor thuis. Begin oktober 1949 gaat men vanuit de haven van Semarang met een LST landingsboot naar Tandjong Priok en vandaar weer naar Batavia, maar nu voor maar enkele dagen.

Eindelijk is het dan zover en gaat de 14^e Cie AAT naar huis met het troepen/hospitaalschip “Grote Beer”.

Helaas, zes van hen mogen deze thuisreis niet meemaken.

OPDAT ZIJ MET EERE MOGEN RUSTEN

ONDERSTAANDE VIJF PERSONEN LIETEN HUN LEVEN
TIJDENS HUN VERBLIJF IN INDIE.

Hun graf bevindt zich op het ereveld Candi in Semarang op Java

Sldt. J. Strik                              * 02-08-'16 + 10-09-'47
Srgt. W. Withoos                        *26-08-'02 + 19-10-'47
Sldt. 1e kl. J.H. van Tongeren * 25-03-'21 + 07-11-'48
Srgt. J.R. Drost                          * 03-12-'25 + 29-11-'48
Sldt. 1e kl. L. Eelman               * 24-01-'25 + 31-05-'49
Tot op heden is als vermist opgegeven J. Bodt, waarvan verder geen gegevens bekend zijn

De nageblevenen (uit AAT liedjes)

Nu Zij dood zijn
en met vergaan gelaat gekuild ,
waar niemand ooit hun stem meer hoort .
Is 't mij of ik zelf hen had vermoord ,
en haat ik mij met redeloze haat .

Zij waren nog van 't leven onverzaad ,
en ik , ik had hen niet verhoord .
Nu zijn zij dood en ik leef verder ongestoord .
En lach tot iedere nieuwe kameraad .

Vloek mij , trouweloze die geen trouw kon schenken
aan hen . Eenzaam nu waart er ongebroken
hun ziel , langs wegen waar
wij samen reden .

Ik kan niet slapen , omdat ik moet denken
hoe jong hun lachende ogen zijn gebroken .
Die altijd keken of zij vrienden zagen .

Naar een gedicht van
Victor M . van Vriesland

Zij hebben het grootste offer gegeven voor het vaderland.

Op 4 november 1949 arriveert de “Grote Beer” in de haven van Amsterdam. Met autobussen worden de jongens naar huis gebracht. Na drie en een half jaar ligt de Compagnie volledig uit elkaar. Maar niet voor lang. Enkele AAT-ers steken na verloop van tijd de koppen bij elkaar en gaan reunies organiseren.

Hierdoor komen om de 2 a 3 jaar velen van de Compagnie weer bijeen.

Inmiddels is dit alles 50 jaar geleden gebeurt, daarom zal op 19 april 1996 een jubileum-reunie worden gehouden.

Wim Stork

Herinneringen van Kees Kooter, geschreven in 2000 voor de kinderen van Rinus Verkade.

Rond half februari 1946 kwam ik als O.V.W.-er in militaire dienst. Ongeveer drie maand verbleven we in de cavaleriekazerne te Breda waar we onze primaire militaire training kregen zoals exercitie, wapenkennis, schieten etc.

Mei 1946 verhuisden we naar de Ripperda-kazerne in Haarlem voor onze specifieke AAT-opleiding. We haalden daartoe zelf de ons toegewezen GMC trucks uit een Amerikaanse legerdump op het vliegveld Deelen bij Arnhem en brachten die in convooi naar Haarlem.

De 14^e cie. AAT bestond uit een stafpeloton, een werkplaatspeloton en drie transportpelotons (A, B, C). Het stafpeloton omvatte de organieke diensten, zoals algemene leiding, administratie, medische afdeling, koks etc.

De eigenlijke transportfunctie werd verricht door de A, B en C pelotons met elk ongeveer 35 drie-tonners, een driekwart-tonner en een jeep.

Het werkplaatspeloton moest zorgen dat de zaak draaiende bleef en was daartoe o.m. uitgerust met twee break-downs (kraanwagens), twee gereedschapswagens en andere specifieke middelen.

Na enkele maanden, waarschijnlijk in augustus, verhuisden we naar Leeuwarden, waar we op ons tropenverblijf geprepareerd werden en behalve veel informatie en Maleise les ook de nodige injecties en vaccinaties kregen.

Voor ons vertrek naar Indie kregen we door de gemeente een afscheidsavond aangeboden in een plaatselijk restaurant.

Op 5 oktober 1946 werden we in Amsterdam ingescheept aan boord van het m.s. Johan van Oldebarneveld en gingen middels een onderbreking in Southampton op weg naar Indie. Via Port Said en Suez kwamen we op 4 november aan in Tandjong Priok, waarna we een maandje konden acclimatiseren in het paleis van justitie in de benedenstad van Batavia. We maakten daar voor het eerst kennis met de ons toegewezen baboe’s, die voor ons wasgoed zorgden, de djongos die de boel schoonhielden en met de chinese eigenaar van een toko aan het Molenvliet, waar we ’s avonds een sapje dronken.

Begin december 1946 verhuisden we naar een school aan het Koningsplein-Oost, waarna ik een aantal weken werd gedetacheerd (samen met Klaas Dee en Jan Westerveld) naar de Prins Bernhardkapel die net aan een toer door Indie begon. Het gedeelte rond Batavia, Buitenzorg, Tandjoer en Bandoeng heb ik daarvan meegemaakt. Daarna moesten we terug naar onze compagnie want onze trucks, die nog uit Engeland moesten komen, waren gearriveerd zodat ons eigenlijke werk kon beginnen. Hoewel het werkplaatspeloton voor algemeen onderhoud en reparatie zorgde, had elk transportpeloton nog een eigen monteur voor de kleinere ingrepen. Voor het C-peloton werd deze functie aan mij en Rinus Verkade toegewezen, wat voor ons een hele uitdaging was: de verantwoording voor meer dan 35 voertuigen. Veel werk moest door chauffeurs en monteurs worden verzet bij de bevoorrading van plaatsen in het binnenland en vooral voor de grote convooien van 50 of meer trucks naar Bandoeng via de Poentjakpas, vaak onder infanterie en pantserbescherming.

Soms reden we ook achter de convooien mee om de boel onderweg draaiende te houden, vaak reparerend onder het rijden met de defecte wagen in de takels van de kraanwagen. Stilstaan was in vele gebieden levensgevaarlijk!

Tot onze zeer grote teleurstelling werden Rinus Verkade en ik, door een plotseling optredend gebrek aan ervaren monteurs in het werkplaatspeloton, in het voorjaar van 1947 daarbij ingedeeld.

Ter compensatie werd ik tot korporaal en Verkade tot soldaat 1^e klasse bevorderd, wat voor ons een schrale troost was. We hadden in onze zelfstandige positie zoveel geinvesteerd!

Rond juli 1947 verhuisden we naar Bandoeng ter voorbereiding van de 1^e politionele actie. Deze begon op 20 juli 1947 waarbij de hele compagnie was ingezet voor het vervoer van infanterie en materiaal. Verkade en ik waren ingedeeld bij een van de twee bergingssectie’s, elk bestaande uit een break-down en een driekwart-tonner met monteurs. De opdracht was, alle problemen zo snel mogelijk (eventueel provisorisch) op te lossen. Als dat niet mogelijk was dan defecte wagens te slepen of in de kant te dumpen zodat de weg vrij bleef voor de opmars. Honderden trucks, pantserwagens en jeeps trokken in een lange colonne van Bandoeng in de richting Cheribon. Soms langzaam, soms stilstaand als de troepen vooraan verzet van de TNI moesten breken. Ook lagen er veel landmijnen en vliegtuigbommen in de weg, door gebrek aan tijd alleen maar gemarkeerd met linten, waar we voorzichtig met onze grote voertuigen tussendoor moesten zigzaggen. Even voor Soemedang zagen we de eerste gesneuvelde TNI militairen langs de weg liggen. Dagenlang werkten, woonden, aten en sliepen we in de driekwart-tonner; een kleine ruimte voor zes man en (aanvankelijk) nog een aap! In de buurt van Cheribon kregen we de schrik van ons leven toen plotseling onze eigen artillerie, zonder waarschuwing, vlak over onze hoofden heen de vijand begon te beschieten. Na een onderbreking in Cheribon trokken we verder langs de kust naar Tegal, om vandaar dwars over Java door de bergen naar het zuiden door te steken, naar Tjilatjap. Dit was de voornaamste marinehaven van de Indonesiers, waarvan de bevolking, bang voor gevechten tussen ons en de TNI, aanvankelijk op de vlucht was geslagen, maar gelijktijdig met ons geleidelijk weer terug kwam. We konden ons slechts langzaam voortbewegen tussen een oneindig lange stoet van mensen die hun bezittingen met zich meesjouwden. Velen liften op onze wagens mee en rokkten onze sigaretten!

Na ongeveer een dag gingen we weer terug naar het noorden, terug naar Tegal. Door een aantal trucks met pech, kregen we wat achterstand op de hoofdcolonne. In de loop van de middag stuitten we plotseling op een vernielde brug over een riviertje, welke dus na het passeren van de hoofdmacht opgeblazen was. We waren slechts met enkele tientallen militairen met een zeer beperkte bewapening. Gelukkig was het riviertje niet te diep en waren er rotsblokken en keien in de buurt, waarmee we een dam konden bouwen. Terwijl de ene helft sjouwde en bouwde speurde de andere helft de omgeving af naar onraad. Het had nog heel wat voeten in de aarde voordat de zware break-down met nog een truck in de takels over de rivier was. Het begon ook al aardig donker te worden toen we de zaak geklaard hadden en weer op weg konden gaan, zij het met veel meer achterstand dan we al hadden. Inmiddels had echter de hoofdmacht ons gemist, want onderweg kwamen ons plotseling twee trucks met vrijwilligers tegemoet, bren-guns en ander schiettuig wijzend in alle richtingen, om ons te ontzetten. Op je maten kon je in die omstandigheden echt wel rekenen...!

Na een kort verblijf in Tegal ging het verder in oostelijke richting via Pekalongan naar Semarang. Sinds het vertrek uit Bandoeng zal het een actie van ongeveer twee weken zijn geweest, waarbij we nauwelijks uit de kleren kwamen.

Na een kort verblijf in een gebouw aan de Bodjong in het centrum van Semarang werden we op 11 augustus 1947 gelegerd in het BAT-gebouw aan de buitenkant van de stad. Dit was oorspronkelijk een tabaksfabriek van de British American Tobacco. Na aanvankelijk erg veel werk om al het materieel weer oprationeel te krijgen, brak een meer geregeld leven aan. Niettemin weer veel transporten, dus ook veel reparaties met een chronisch gebrek aan onderdelen (banden, radiateurs, ventilatorriemen, accu’s etc.), wat veel improvisatievermogen vereiste.

We hielden de boel draaiende en kregen geleidelijk wat meer vrije tijd zodat we een nieuwe uitdaging konden starten: radio!

Verkade en ik hadden beide thuis wel eens met een kristalontvanger ge-experimenteerd en struinden nu winkeltjes en passars af naar onderdelen. Bij toeval kwamen we in contact met de heer Reijnders, die hoofd technische dienst van radio Semarang was.

Hij was een Indische Nederlander, nooit in Nederland geweest, had jaren in een Japans interneringskamp gezeten waar hij vrij veel fysieke schade had opgelopen. Hij woonde nu met zijn Indonesische vrouw in het centrum van Semarang. Hij had plezier in ons enthousiasme (had zelf geen kinderen), en voorzag ons van overcomplete onderdelen va het radiostation, die nog goed bruikbaar waren. We kwamen vaak bij hem thuis, waar hij ons voorzag van suggesties en literatuur om ons op weg te helpen.

Al snel hadden we onze eerste geluidsversterker in werking en draaiden grammofoonplaten, ook gekregen van het radiostation, tijdens militaire sportgebeurtenissen en andere festiviteiten. Al spoedig volgde de constructie van een radiozender, zodat we ook in de ether te horen waren. Dit maakte ook onze pelotonscommandant, luitenant van Werkhoven, dermate enthousiast dat hij een speciaal kamertje voor onze hobby beschikbaar stelde, waar we ons helemaal konden uitleven.

Toen door Herman Bertholee en Paul Kipp de revue “Cocktail en Confetti” werd georganiseerd en met vele medewerkers, waaronder verpleegsters van het hospitaal, in de aula van de plaatselijke HBS werd opgevoerd, werden wij gevraagd om het geluid en de lichteffecten te verzorgen, wat we met veel plezier en inventiviteit deden. De revue was overigens een groot succes, zowel onder de militairen als bij de burgers.

Helaas werden deze activiteiten in december 1948 afgebroken door het begin van de 2^e politionele actie, waardoor we naar Salatiga verhuisden. Dit is een kleine plaats in de bergen, waar het klimaat veel aantrekkelijker is dan aan de kust. We waren gelegerd rond een manege, welke als autowerkplaats werd gebruikt, terwijl wij zelf in de huizen rondom het terrein woonden. In het begin was er zeer veel werk en weinig vrije tijd, maar geleidelijk aan werd het leven wat normaler en konden we weer verder gaan met onze experimenten. We zaten wel wat ver van Semarang, zodat we minder contact met de familie Reijnders konden hebben. Van luitenant van Werkhoven kregen we gedaan om twee kamertjes ter beschikking te krijgen, een als onze zit-slaapkamer en een als werkkamer. We wilden proberen radioverbindingen over lange afstanden te maken. Veel materiaal moesten we zelf maken, zoals zelf wikkelen van hoogspanningstransformatoren etc. We probeerden eerst een verbinding met Djokjakarta, waar Verkade een trip naar toe maakte ter controle en later bevestigde kapitien Paap goede ontvangst in Batavia, een respectabele afstand. Onze plannen om te proberen ook verbinding met Holland te maken om groeten naar het thuisfront over te brengen hebben we helaas niet meer kunnen realiseren.

Onze AAT activiteiten namen geleidelijk af en in de tweede helft van 1949 droegen we ons materieel over aan de Indonesiers.

Rond september 1949 gingen we per LST landingsvaartuig van Semarang naar Tandjong Priok, waarna we even buiten Batavia gelegerd werden in afwachting van onze terugkeer naar Nederland.

Op 1 oktober 1949 vertrokken we met het hospitaalschip “Grote Beer”, waar Verkade en ik werden ingedeeld als hulp van de scheepswerktuigkundige. Hiermee waren we vrijgesteld van andere bezigheden zoals corvee’s etc., gaf ons voorrang bij de maaltijden en tevens een pas voor vrije toegang op het hele schip, waar de andere militairen niet mochten komen. Dit waren grote voordelen, in ruil waarvoor we hier en daar verlichting en ventilatoren repareerden en periodieke controles op de scheepssystemen hielpen uitvoeren. Heel leerzaam!

De reis verliep voorspoedig, hoewel we in de Middellandse Zee een zware storm kregen waardoor de meeste opvarenden zeeziek werden (wij gelukkig niet). Wij waren enkele van de weinigen in de (deinende) eetzaal, die anders overvol was.

Op 24 oktober kwamen we in Amsterdam aan, vanwaar verschillende bussen ons naar diverse woonplaatsen brachten, Verkade naar Rotterdam, ik naar Den Haag. Tot december hadden we nog verlof met vrij openbaar vervoer, waarbij we vaak samen op stap gingen, o.a. naar Leeuwarden voor het terugbrengen van de “dobber” bij de zaak in hengelsportartikelen, vanwaar we hem drie jaar eerder hadden meegenomen. In december 1949 werden we gedemobiliseerd en officieel weer tot burger verklaard.

Dit zijn mijn herinneringen aan onze diensttijd in Indie bij de 14^e cie. AAT.

Het bovenstaande geeft natuurlijk maar een globaal beeld van een periode, die zich uitstrekt over bijna vier jaar. Ik heb dit zo nauwkeurig mogelijk gereconstrueerd, waarbij ik de genoemde datums deels uit de uitgaven van de “Bergjager” heb moeten betrekken.

Ik hoop dat dit verhaal een beeld geeft van het verblijf van ons in Indonesie.

juni 2000

Kees Kooter

Van wijlen Henk Steemers uit 1990 het volgende:

Begin en Eind

Het Begin....

De lange reis, debarkatie in Priok, de allereerste dag in Indie, Batavia, Benedenstad.

We herinneren het ons allemaal, de nooit te definieren sfeer die daar in en om het Paleis van Justitie hing. De lome warmte, de muskieten, de vreemde geluiden en nog veel vreemdere luchtjes. En dan al dat “vreemde volk” dat ons met behulp van hun “Koppie Es”, inclusief dagenlange goede dysenterie al direkt met ziekenverlof probeerde te sturen.

En voorzichtig werd dan de buurt verkend en stapten we alras richting dichtstbijzijnde pasar waar die typische exotische sfeer heerste die nu nog alleen voor de toeristen wordt geschapen.

De donkere avond, warmte, flikkerende olielampen, muskieten, allerlei min of meer aangename geurtjes en een onbegrijpelijk koeterwaals alom.

En wat een mensen zag je er. Allemaal Javanen, Chinezen en zelfs Brits-Indiers met grote tulbanden en nog veel meer van die Maleiers.

Maar wij, als nieuwbakken kolonisators, kwamen niet voor nop net uit het land van J.P. Coen en met niet veel meer kennis van hun taaltje dan “Berapa en satoe doea tiga Toean” kwam de handel al vrij snel op gang.

En nog zie ik steeds de eerste blikken, waar kennelijk boter in zat of gezeten had of verondersteld werd erin te zitten, al vlug achter chinese tafeltjes verdwijnen.

Voor de buitenstaander klinkt dit misschien wat vaag, maar voor ons, als insiders, was dit alles een logisch gebeuren. Wij waren tenslotte Aan en Afvoertroepen hetgeen onmiddelijk metterdaad moest worden bewezen.

De Aanvoer kwam uit een nabij gelegen goedang die, laten we zeggen, per ongeluk was ontdekt en de Afvoer, tja dat was dan toevallig die pasar. Zo simpel lag dat en bewees 14 AAT vanaf het begin al dat ze slagvaardig en doeltreffend zou functioneren.

Zo ongeveer was die avond, in mijn herinnering althans, de eerste van de bijna 1100 avonden die nog zouden volgen.

En elk van ons herinnert zich die avond, zo ver van huis, zoals hij alleen die zelf beleefde. Elfhonderd dagen zouden nog volgen, een tijd waaraan ieder van ons zijn eigen herinnering heeft, zij het wellicht hier en daar wat vervaagd.

Het Eind....

Het eind in Indie mocht ik op een aparte manier beleven.

Terwijl de compagnie, of wat er nog van over was, in Priok vertikaal aan boord van de “Grote Beer” stapte was ik zo vrij als enige van 14 AAT al in Semarang mijzelf horizontaal aan dek van dat schip te laten takelen. En dat was niet alleen figuurlijk.

Op een groot soort dekschuit, volgestouwd met brancards, lieve zustertjes en getrokken door een astmatisch sleepbootje, tuften we vanuit de haven naar de boot.

En na een uurtje, slingerend aan de kraan tussen hemel en dekschuit, de scheepswand soms vervaarlijk dichtbij en Semarang vaag in de verte, was het einde van drie jaar Indie ook voor mij een feit geworden en de herinnering aan die tijd begonnen.

Er is veel veranderd in de jaren nadien maar ik ben er van overtuigd dat 14 AAT voor ieder van ons onvergetelijk zal blijven, vanaf Begin tot Eind.

Henk Steemers.

Tot slot nog een belangrijke mededeling:

Zoals U ziet hebben wij ingesloten de acceptgiro voor de contributie Bergjager en eventueel een vrijwillige bijdrage (elk bedrag is welkom).

Wij hebben reeds Uw naam vermeld.

Aan U om het adres en het bedrag 7,50 euro in te vullen, en Uw handtekening!

Het adres en rekeningnummer van de penningmeester staat er reeds op.

Beste AAT-ers,
Ik sluit dit jubileumjaar af met een foto uit 1946, ik hoop dat jullie hebben genoten van bovenstaande herinneringen van de 14^e Cie AAT.
groeten van Tom.

Een markant object van de Koningsplein - kazerne is het bord dat enkele A.A.T. - ers bij de ingang plaatsen. Op dit bord staan 24 streepjes. Bij hun vertrek uit Nederland is de 14e cie. namelijk gezegd dat hun uitzending ca. twee jaar zal duren. Er komt dus een bord met 24 strepen , voor elke maand een , en elke maand wordt een streep doorgehaald tot een kruis. Achteraf blijkt dit te optimistisch te zijn. Er zullen nog 12 strepen bij moeten voor de 14e cie. weer naar huis kan , en dat laatste jaar zal de zwaarste en moeilijkste tijd worden......

Bij het bord Rinus Verkade, C-peloton.