No kill 2

Als laatste deel van onze No-Kill drie luik zullen we zien hoe we karpers best behandelen na de vangst. De meeste karperongelukken zijn het gevolg van een te nonchalante houding van de visser tijdens deze fase. Om het scheppen, onthaken, zakken, fotograferen en terugzetten tot een goed einde te brengen is een minimum aan materiaal, techniek en overzicht nodig.

Het schepnet moet ruim en vooral diep zijn. De mazen horen knooploos en niet te groot te zijn. Een degelijke onthakingsmat mag nooit ontbreken in de uitrusting van een karpervisser. Wie daaraan verzuimt is de naam karpervisser niet waard. De kleren maken de man, de mat maakt de karpervisser. Waarom een mat ? In de eerste plaats om te vermijden dat de karper in contact komt met de begane grond. Daar is hij als waterbewoner niet voor geschikt. Zijn tere huid, slijmlaag en schubben zullen hinder ondervinden van gelijk welke grond, ja zelfs van mals gras

Materiaal

  • Een goede mat moet lang en breed zijn. Hoe groter de mat hoe kleiner de kans dat de vis er naast spartelt. Het absolute minimum is 100 x 70 cm.
  • Tijdens het onthaken of het fotograferen kan de vis beginnen slaan met kopen staart. De mat moet dus voldoende schok dempend zijn, anders kwetst de vis zichzelf.
  • Als we ze nat maken moet ze bovendien ook lang genoeg nat blijven. Plastiek en nylon zijn prima 
  • Ten slotte moet het omhulsel van de mat voldoende slijmafwerend zijn.

Er zijn tegenwoordig genoeg goede karpermatten in de handel die praktisch en weldoordacht zijn. Helaas zijn ze daardoor ook wat prijzig. Het nare gevolg hiervan is dat karpervissers daarom soms zonder mat aan het water verschijnen . Mensen, alsjeblieft, maak dan zelf een mat ! Er zijn genoeg alternatieven.

  • De vis op het veldbed leggen. Niet vergeten een slijmafwerend natgemaakt vel plastiek op het bed te leggen.
  • Een opblaasbaar supermarktbootje gebruiken. Schitterende matten, helaas kwetsbaar. En enkel scherp steentje of takje en boem, we hebben ineens geen mat meer.
  • Een ruime plastiekzak opvullen met een groot stuk foam (minimumdikte 5 cm)  
-) In geval van uiterste nood : dezelfde plastiek zak opvullen met zacht materiaal (bewaarzakken, gras, hooi, etc....) Alles is beter dan niets ! Soms gebeurt het dat de hengelaar zijn vangst een tijdje wenst vast te houden. Hiervoor zijn bewaarzakken ontworpen. Een fatsoenlijke bewaarzak is minimaal 120 x 120 cm. Hij bestaat uit donkere zacht geweven nylon dat goed doorlucht is d.m.v. talloze gaatjes. Een bewaarzak mag slechts n enkele karper bevatten! Men doet er goed aan de bewaarzak te voorzien van een lang nylon touw (min. 4 m). Dankzij dit touw kunnen we de vis in dieper water duwen. Een weegzak gebruiken we om de vis te wegen en om hem te transporteren. Weegzakken zijn voorzien van touwtjes en bestaan meestal uit dezelfde materie als bewaarzakken. Ga regelmatig na of de weegzak nog stevig genoeg is. Bewaar en weegzakken moeten voor het gebruik goed worden natgemaakt. Een goede arterieklem is een onmisbaar item om de vis netjes te kunnen onthaken.

Organisatie

Het manipuleren van (grote) karpers na de vangst is een handeling die vlot moet verlopen. Vaak moet alles zich in het duister afspelen. Het is dus van kapitaal belang dat alles binnen hand bereik ligt, bij voorkeur rond of onder de onthakingsmat. De weegzak, een bewaarzak, de arterieklem, een zak lampje, het weegtoestelletje en, last but not least, een hoeveelheid water om alles nat te houden. Men moet alles blind en snel kunnen vinden.

De procedure

We zullen de hele handeling chronologisch overlopen : De vis is uitgedrild en eindelijk geschept. Wat nu ? We trekken de schepnetkop (met de vis erin) naar ons toe en tillen de vis uit het water door de mazen van het net beet te nemen. We vermijden alle contact met de grond eventueel door de vis met de hand te ondersteunen terwijl we hem naar de mat dragen. Nu leggen we het schepnet voorzichtig op de mat. We vouwen het schepnet open en leggen de natgemaakte weegzak over de kop van de vis. Zo blijft hij rustig. We onthaken de vis. Zo nodig grijpen we naar de arterieklem. Nu kunnen we onze vangst wegen. We leggen de weegzak eerst over de vis. Dan kantelen we de vis en wikkelen hem in de weegzak. 

Even checken of de vis lekker ligt. We grijpen naar het unster en naar het zaklampje om het gewicht af te lezen. Het is donker maar we weten waar alles precies ligt, nietwaar ? De vis is gewogen. We leggen hem opnieuw op de mat. Nu zouden we de vis graag fotograferen maar het is te donker om een flashvrije foto te maken. En er is geen maat in de buurt om ons te trekken. We nemen het besluit om de vis te zakken tot morgenvroeg (nog een paar uurtjes). Terwijl de vis nog steeds in de weegzak gewikkeld ligt reiken we naar een bewaarzak. We nemen de weegzak weg en wikkelen de bewaarzak over de vis totdat deze de bodem van de zak heeft bereikt. Nadat we ons verzekerd hebben dat de vinnen goed liggen, tillen we de zak op met gespreide handen en dragen we hem naar het water. Waar we de vis zullen zakken weten we reeds van tevoren. Het is een rustige, plantenvrije, diepe stek met koel, zuurstofrijk water. We mijden de omgeving van waterplanten (zuurstofarm tijdens de nacht) en uiteraard oevers die bezaaid zijn met kwetsende obstakels (takken, wortels, beton, ijzer, etc....) We leggen vis en zak voorzichtig te water. Met behulp van een stok of schepnetsteel duwen we het geheel in dieper water, Hier komt het lang nylontouw tot zijn recht. Dit maken we vast aan een boompje of een hengelsteun. Stevig vastmaken a.u.b., willen we een absolute ramp vermijden (vis weg met zak!) ! Tijdens de nacht controleren we een paar keer of de vis goed recht op ligt en goed ademt. Eindelijk is het moment aangebroken om de vis te fotograferen. De fotosessie moet tot in de puntjes vlot verlopen. Eerst brengen we alles in staat van paraatheid. De onthakingsmat (extra nat), de fotograaf of het fototoestel met zelfontspanner. Alles staat klaar plus extra water om over de vis te gieten. Nu kunnen we de vis ophalen. We trekken de bewaarzak langzaam naar ons toe. We voelen naar de vis. Waar is de kop ? Liggen de vinnen in de goede richting ? Deze handeling doen we best terwijl we in het water staan (lieslaarzen !). Nu pakken we de bewaarzak met beide handen beet. Terwijl we de zak uit het water tillen zal de karper meestal heftig reageren. Hij is uitgerust na de dril en boordevol energie. We laten hem het water tot schuim kloppen. Liever hier dan op de begane grond. Als de vis gekalmeerd is klemmen we hem vast door de bewaarzak net boven de vis beet te nemen. Zo wordt de karper met beide handen naar de mat gedragen. Eens op de mat wordt de bewaarzaak van de vis "afgepeld" De staart wordt eerst vrijgemaakt zodat de kop en de ogen het langst bedekt blijven (u weet waarom). Nu wordt de vis opgetild om hem aan de lens te presenteren. Een delicaat moment! Er is bij mijn weten maar n manier om een karper correct vast te houden. En hand onder de kop en de andere hand onder de anaalvin. Geen hand onder de buik en de vis zeker niet op de knie leggen! Karpers hebben kwetsbare ingewanden . Afblijven van de karperbuik ! Vissers die een vis verkeerd vasthouden komen bijzonder amateuristisch over op de foto. Reden te meer om het goed te doen, nietwaar ? Voorts moet men er zeker op letten dat men de vis niet te hoog boven de mat vasthoudt. En enkele val kan voor een 40 ponder fataal zijn. Daarom is het aangewezen om bij het presenteren te knielen of te hurken. Tenslotte : het gebeurt vaak dat de vis spartelt tijdens de presentatie. Hierop kan men gevat reageren door de vis eventjes op de mat te leggen (we bedekken de kop) of door de vis even tegen de borst te klemmen. Dit doen we door de visserug naar ons toe te keren. Na de fotosessie, die we zo kort mogelijk hebben gehouden, is het moment aangebroken om de vis terug te zetten. We dragen de vis nooit in de armen naar het water. Dit is veel te riskant voor de vis. We dragen hem in een dubbelgevouwen onthakingsmat (indien ze hiervoor gemaakt is), in een weegzak of, bij gebrek aan beter, in een schepnet. We stappen in het water en houden de vis horizontaal in het water om hem te beademen. Dit doen we net zolang tot de vis monter genoeg is om uit onze handen weg te zwemmen. Zolang de vis dat niet kan moeten we hem blijven vasthouden ! Nu komt het mooiste moment voor een karpervisser : een karper gezond en wel zien wegzwemmen, totdat hij wordt opgeslokt door de donkere diepte...

Fr. Vercruysse