Rig theorieën

Als je een beet krijgt heeft een karper het aas genomen, de bek gesloten en is weggezwommen. Er zijn zeer sterke aanwijzingen dat dit niet de standaard situatie is.  De karper is namelijk in staat om met zijn palataal orgaan te detecteren of er onregelmatigheden bij zijn voedsel zitten. Een haak is zo’n onregelmatigheden en zal door de karper zeker vaak worden opgemerkt. Het gevolg is uitspugen en nog eens proberen. Na een paar pogingen laat de karper de boilie voor wat ie is, definitief afgekeurd,  en gaat op zoek naar een volgende. Daarbij komt het vaak voor dat alle boilies gegeten worden, behalve de haakboilie.(dit is de reden dat opnieuw inwerpen soms kan helpen een beet te krijgen). Hier valt in principe weinig tegen te doen. Alleen als de karper erg veel vertrouwen in de boilie heeft en erg gretig (lees haastig) is trapt ie der wel in en vangen we de vis (dit is dus het effect van voeren).

Gevlochten of nylon? De meeste vissers gebruiken de laatste vijftien jaar en dus sinds de opkomst van de moderne systemen bijna uitsluitend gevlochten onderlijnen. Deze lijnen hebben volgens mij een aantal onmiskenbare voordelen t.o.v. gewone nylon. In de eerste plaats hun soepelheid, want we willen toch wel een zo natuurgetrouwe aasaanbieding creëren of niet? Een tweede punt is hun grote treksterkte bij een relatief dunne diameter. Een derde en niet onbelangrijk voordeel is hun grotere schuurbestendigheid dan gewone nylon. In de meeste situaties voldoen volgens mij de gewone klassieke rigs nog om regelmatig vis op de kant te krijgen. Want laten we duidelijk zijn, als een karper zich niet verplaatst en alleen maar spuwt hebben we maar een zeer kleine kans om onze opponent te haken. Daarom moeten we meer het accent leggen op vertrouwen. Hoe minder ons haakaas opvalt tussen de vrij liggende aasjes des te groter is de kans dat de karper zich vergist. Het is wel zo dat, eens de karper ons aas heeft opgepakt de bewegingsruimte zo klein mogelijk moet zijn. Daarom gebruik we in de meeste gevallen tamelijk korte onderlijnen.  

Een onderlijnmontage (of rig) kent heden ten dage tientallen varianten. Toch is het basisprincipe van al die rigs om de vis te prikken als hij het aas met haak in de bek heeft genomen. Meer precies gezegd : om te zorgen dat de vis met het aas (boilie) wegzwemt terwijl de haak in de bek zit en zodoende zichzelf haakt.  

de standaard onderlijn: Materiaal: circa 35 cm Kryston Silkworm of Merlin (deze versie zinkt); Drennan continental boiliehaak maat 4 of 6; een klein stukje zwart siliconenrubber (ca 3 mm lang); een tonwartel; een boiliestopper. De onderlijn wordt als volgt gemaakt. Knip een stukje Silkworm van ongeveer 45 cm af. Knoop hieraan aan één kant een lusje in met een platte knoop. Schuif vervolgens het siliconenrubbertje op de lijn. Knoop de onderlijn vervolgens af .

De stiff rig: Materiaal: circa 20 cm 60/00 nylon (ik gebruik bij voorkeur witte Big game); Drennan continental boiliehaak maat 4; een klein stukje zwart siliconenrubber (ca 3 mm lang); een tonwartel; een boiliestopper. Hetzelfde principe hanteer ik voor de stiff rig. De stiffrig is door een karper moeilijker uit te spugen na opname van het aas. Deze wordt niet gemaakt van dunne soepele kevlar lijn maar juist van dikke, vrij stijve nylonlijn van circa 50/00. De montage gaat verder hetzelfde als bij de soepele onderlijn met als enig verschil de lus die gelegd wordt bij de wartel. De lus zorgt ervoor dat er in ieder geval nog iets speling in de onderlijn zit, net genoeg om op een supereffectieve manier de karper te haken.

Hele ingewikkelde onderlijnen zoals combi-rigs of rekker-rigs zijn alleen nodig als op meer gangbare rigs geen beten meer volgen. In het algemeen is het verstandig om heel simpel te starten en als het even kan het daar ook bij te houden. Een goed bruikbare  standaard rig ziet er als volgt uit : Onderlijn materiaal : gewoon nylon, 35/100, lengte 20 cm (afstand wartel t/m haak). Met een lus bevestigd aan een wartel, zodat een scharnierend geheel ontstaat. Een haak maat 6 (of 8) bijv Fox II, Gamakatsu, Penetrator. Oog recht of naar binnen gebogen.  Deze haak wordt met een haaksteelknoop vastgezet (ook wel knotless-knot geheten) waarbij de lijn door het oog loopt (van buiten naar binnen) al of niet via een slangetje van 10 mm wat over het oog is geschoven. Dit slangetje is aan de zijde van het lood een stukje ingesneden (naar beneden toe, dus de kant waar de haakbocht naar toe buigt). Dit slangetje is bij voorkeur krimpkous (stomen om te laten krimpen), maar stijf siliconen of plastic (rig-tube) kan ook goed. 

Het slangetje heet ook wel line-aligner en zorgt voor het draaien van de haak bij het verlaten van de karperbek en wel zodanig dat de punt in de onderlip haakt. Het line-aligner effect kan getest worden op de palm van de hand en behoort bij mij tot de standaardrituelen voor het inwerpen. De haaronderlijn kan worden doorgeknoopt van de hoofdlijn maar omdat in dit geval de onderlijn wel erg stug is, kan beter een stukje gevlochten nylon (20/100) worden gebruikt. De haar wordt bevestigd aan het oog voordat de line-aligner wordt bevestigd en dus ook voor de onderlijn aan de wartel wordt geknoopt. De lengte van de haar zou ik standaard op 2 a 3 centimeter nemen, gerekend aan de afstand bovenkant boilie-onderkant haak. Dit is dus aanmerkelijk langer dan vrijwel alle boeken aangeven (ik zal dit later verklaren). Tenslotte wordt de boilie bevestigd en wordt de haaronderlijn 2 of 3 maal om de haaksteel geslagen (dit versterkt het draai-effect). Uiteraard is de haak vlijmscherp.  

 

Gebruik een nylon rig, een vrij kleine haak en een line-aligner. Een plat inline lood (Korda of vergelijkbare types met konisch rubber en aan de andere kant een rubber schacht waar de wartel in klemt), zijn erg goed en een lange rig-tube (70 tot 100 cm), maken de onderlijn compleet.  De lange tube zorgt niet alleen voor het minimaliseren van het in de war gooien, maar beschadigd de vis ook veel minder tijdens de dril. Lood wordt tegenwoordig vaak erg zwaar genomen. Strikt genomen is 60 gram voldoende voor het prikeffect en is zwaarder lood alleen nodig bij stroming of sterke wind. 80 grams lood is dan ook standaard een goede keus.  

Sommige rigs (zoals de rekker-rig) hebben helpen ook omdat deze de haak al laten prikken terwijl de vis het aas nog aan het testen is. Het kan echter ook voorkomen dat de vis wel goed bijt en ook wegzwemt maar dat de haak zo slecht prikt dat ie er toch weer uitschuift. Dit kunnen we voorkomen met de line aligner of met een andere haak. De line-aligner laat de haak naar benenden draaien zodat die kan prikken voordat de haak uit de bek gaat. Dit kan er echter weer toe leiden dat de haak diep haakt en dus in zwak vlees. Het gevolg is een losschieter tijdens de dril of een wel gevangen vis met een flinke scheur in zijn bek, vooral in de zogenaamde zachte bekken wateren (dat zijn de wateren met een zachte bodem en zonder mosselbanken e.d.). Er zijn twee manieren om hier wat aan te doen en dat zijn 

 

-Minder snel prikkende haken gebruiken (een klauwmodel in plaats van een recht model)

-Langere haar gebruiken.

 

 

Line Aliner Rig
Een alternatief voor de 'bent hook' waardoor er een betere haakkans verkregen wordt. De siliconen slang wordt iets schuin af geknipt en de onderlijn door de siliconen slang heen geregen. Door deze methode draait de haak als het ware in de bek van de karper. Ik gebruik deze met een haakmaat 6 en een lange hair waar twee boilies van 15 mm of drie kikkererwten aan kunnen.

 

Sliding Ejection Rig
Deze montage is ideaal voor gebalanceerd bodem aas. Een ongekend hoge haakkans en weinig losschieters. Het maken van deze montage vergt wel wat oefening. Is in een verloren gegane karperput zeer succesvol geweest. Wordt door mij altijd gebruikt met haakmaat 2 en één boilie van 20 mm.

 

Standaard Hair Rig
Hier is het allemaal mee begonnen een simpel, maar nog steeds de meest gebruikte montage. Is ideaal voor allerlei soorten aas zoals boilies en partikels. Iedere karpervisser hoort van dit soort een aantal in voorraad te hebben. De knooploze versie wordt nog uitgewerkt.

 

D Rig
Volgens mij de beste montage voor een pop-up systeem. Al is het maken van deze montage een monniken werk. Maar het geeft wel een prachtige, mits goed uitgebalanceerd, aas aanbieding. Het kleine loodje aan de onderzijde kan simpel worden vervangen door een zwaarder loodje.

 

Verder nog een aantal tips om dressuur te kunnen doorbreken :

 

Gebruik in plaats van  vast lood een licht (schuif)loodje. Karpers zijn soms gedresseerd op weerstand en geven wel een beet als die weerstand ineens toch niet komt. In dit geval moet je dus zelf aanslaan.

 

Zorg dat de lijn over de bodem loopt door leadcore te gebruiken (of beter : door gewoon met een slappe nylonlijn te vissen). Rondscharrelende karpers zijn hyper voor lijnen en zullen deze nu niet snel meer opmerken. Een toploodje kan natuurlijk ook (bij vlakke bodem).

 

Gebruik een pop-up boilie. Durf daarbij ook eens echt hoog te gaan zitten door de boilie op 30 a 40 cm boven de bodem aan te bieden.

 

Voer met grote boilies maar vis met een kleine.

 

Voer helemaal niet en vis alleen met de haakboilie (aanrader!)

 

Geavanceerde rigs kunnen zoals gezegd in bepaalde situaties ook een bijdrage leveren aan meer succes. Je moet dan wel kunnen opbrengen om deze rigs te maken, want dat is vaak erg omslachtig.