De tombe van Mevlana Rumi in Konya, Turkije.

DE TOLERANTE ISLAM
Gaat de islam nu de duisteren middeleeuwen in die zo kenmerkend waren voor de geschiedenis van West Europa?
Wat is er gebeurd met de islam, een religie die eeuwenlang als de meest
tolerante onder de wereldgodsdiensten werd beschouwd?
Hoe kon het gebeuren dat deze open en tolerante godsdienst er een lijkt te zijn geworden van fanatieke jihad-roepende baardmannen in lange gewaden. Die hel en verdoemenis afroepen over iedereen met en van hen afwijkende gedachtegang, moslim en niet-moslim.

Hoe komt het dat ze zo zeker zijn met betrekking tot hun gelijk? Dat gelovigen menen dat God zelf aan hen de weg heeft bekendgemaakt waarlangs ze uiteindelijk uit de dood zullen verrijzen en zalig zullen worden in het paradijs, is inherent aan het geloven. Elke gelovige moet er van overuigd zijn dat hij/zij de enige en ware godsdienst aanhangt. Daarvan zijn zowel jood, christen als moslim zeker.

Zo staat in de officiële, verbeterde editie van de constituties, decreten en verklaringen van het Tweede Vaticaans Oecumenisch Concilie (op 11 oktober 1966 te Rome verschenen) dat de katholieke kerk de enige en ware godsdienst is die van de Heer Jezus de opdracht heeft ontvangen deze godsdienst aan alle mensen te verkondigen.

Hoe gaat dat met de islamitische burgers? Sinds de afschaffing van het kalifaat door Mustafa Kemal Ataturk ontbreekt een centraal religieus gezag. Toch lijkt het er op dat een ongrijpbare, duistere macht met terreur dwingt gedachtenvorming geheim te houden. De voorbeelden zijn legio van mensen die gesclachtofferd werden omdat ze naar de mening van sommigen een iets te vrije interpretatie van het over alles uitsijgende gezag van het Allerheiligste Aller Boeken zouden hebben gehad. Maar wat schrijft het boek zelf daarover?

Wordt, omdat men dit boek als het onvervalste woord van de allerhoogste autoriteit beschouwd, elke vorm van vrije gedachten onderdrukt?

Alleen door openbaar debat waarin denkbeelden ter discussie gesteld
kunnen worden, kunnen denkbeelden zich ontwikkelen en bijgesteld worden. Kan er op begrijpelijke wijze gereageerd worden op de beschuldigingen die gedaan
worden. De manier om hier mee om te gaan is door eerst kennis van zaken op te doen voor een islamitische gemeenschap met een van oorsprong christelijke maatschappij een inhoudelijk debat aan kan gaan.

Daarvoor moet men wel iets weten over elkaars godsdienstgeschiedenissen. En eerder de punten van overeenkomst zoeken.

Wat is er gebeurd met het
gedachtegoed van de verlichtte, tolerante soefi-leraren?

Wat is de invloed van alle negatieve beeldvorming rond radikale imams op de
moslims zelf?

Dit zijn de thema's die tijdens de jaarlijkse Ramadan-cyclus 'De tolerante
islam" van de Vereniging Turks Huis Amsterdam ter sprake komen.

Voorafgaande een de lezing had rond 17 uur een gezamelijke iftar-maaltijd, het eerste voedsel na een dag vasten plaats. Het was de 13de dag van de maand ramadan. Het gebouw van Turks Huis Westerpark leek uit haar voegen te barsten. Het was flink aanschijven en improviseren geblazen om toch iedereen een plaatsje te bezorgen. Onder de aanwezigen verschillende evangelisten en theologen van zowel christelijke als islamitische huize, een mederwerker van de Amsterkring (het katholiek schuilkerkmuseum Onze Lieve Heer op Solder) en officiele volksvertegenwoordigers. Onder meer stadsdeelvoorzitter Anne Marie Hoogland, Westerpark-wethouders Dirk de Jager en Dick Jansen, stadsdeelsecretaris Akke Timmermans-Kuiken, de nieuwe fractievoorzitter van de PvdA Astrid Grant, diverse sectorhoofden en deelraadsleden kwamen naar de Van Hogendorpstraat om te luisteren naar de lezing "Christenen en moslims... samen op weg".

Hier de tekst van de lezing:
"Christenen en moslims... samen op weg". Is dat wel mogelijk als je de wezenlijke verschillen in de opvattingen over de geloofswaarheid kent. Zeker, het christendom is een grote lappendeken en wat daar als Goddelijke waarheid wordt aangenomen is zeker niet eenduidig. Bij de moslim ligt het misschien iets duidelijker. Je wordt namelijk moslim als je de geloofsbelijdenis aflegt: Er is maar één God en Mohamed is zijn profeet, de rasul Allah, de boodschapper van God. Mohamed is de laaste profeet in de islam, het zegel der profeten. Maar ook Jezus is een profeet in de islam. Significant detail: Maria wordt in de Koran vaker genoemd als in de Bijbel. In het heilige boel van de moslims is zelfs een heel hoofdstuk aan de Heilige Maagd gewijd, inclusief het gegeven dat Jezus uit de maagd Maria werd geboren. meer

Zo op het eerste gezicht zou je zeggen: wat is dan het probleem? Als de moslims Jezus toch ook als een profeet erkennen, en zelfs zijn moeder eren...

Het grote verschil tussen moslims en christenen is wel dat laatste van de joodse rabbi Joshua ben Maryam een God hebben gemaakt. Hoe dit (kon) gebeuren.

Hiertoe dienen we terug te gaan naar de eerste eeuwen van de christelijke jaartelling. Beginnen we eerst met de historische Jezus. Een joodse rabbijn, die zijn volgelingen uitdrukkelijk verbood zijn leringen aan niet-joden te verkondigen, want dat zou "paarlen voor de zwijnen" werpen zijn. Hij werd door de Romeinse zetbaas in Palestina veroordeeld omdat hij onrust over geloofsvragen onder de gelovige joden zou hebben veroorzaakt.

Volgens de bijbelse lezing heerste er onder zijn directe volgelingen de grootste twijfel over zijn veronderstelde opstanding uit de dood. Men trok later nog andere conclusies uit het verhaal zoals dat in de bijbel staat: Jezus was slechts schijndood geweest. Daarom werd hij niet bij de andere doden begraven, maar kwam hij in een nieuw graf te liggen.

Het was de rijke arts Jozef van Arimathea, zelf een discipel van Jezus, die volgens Mathheus 27: 58 bij Pilatus, het lichaam van Jezus ophaalde en "wond in een zuiver fijn lijnwaad" . Of dokter Jozef het lichaam van Jezus balsemde met kruiden die met name werden toegepast vanwege hun wond-samentrekkende werking, verteld het verhaal niet. Wel dat hij Jezus neerlegt "in zijn nieuw graf, hetwelk hij in een steenrots uitgehouwen had".
Zou het kunnen zijn dat Jezus na drie dagen zo hersteld was, dat hij zijn
windsels afwierp en een veilig heenkomen zocht?

De eerste volgelingen van Jezus verkondigde in het geheim dat hun rabbi door de Romeinen ter dood was gebracht omdat hij het Ware Geloof verkondigden. Het grote wonder was dat hij drie dagen later weer levend was geworden. Alleen zo kon Jezus voldoen aan de duidelijke voorschriften aangaande het Messiasschap van de joden. Zijn volgelingen getuigden dat zij Hem vervolgens lichamelijk in de lucht zagen opstijgen. Maar hij zou snel weer nededalen, zo verzekerde zijn volgelingen: Alleen zij die in Zijn Verrijzenis geloofden, zouden er gunstig vanafkomen als de Messias uiteindelijk zou oordelen over de levende en de doden. De volgelingen van Rabbi Joshua ben Miryam vormden slechts een van de vele sekten die het jodendom in die dagen kenden.

De bijbel doet verslag van de onenigheid onder de eerste christenen of zij hun verhaal ook aan niet joden zouden mogen vertellen. Die hebben weinig op met de komst van de Moshiah. Dat wordt anders wanneer de uit Tarsus afkomstige Saulus zich aansluit bij het oerverbond van de 12 apostelen.
Hij heeft Jezus tijdens zijn aardse bestaan niet gekend. Hij was een echte joodse fundo die fel vervolger van die eerste christenen was. Als hij christenen najaagd op de weg naar Damascus krijgt hij een visoen van de Verrezen Christus. Hij veranderd zijn naam in Paulus en wordt de Grote Kampioen van het Christendom buiten Palestina.

Paulus, opgegroeid in het Grieks-Romeins milieu, speelt in de wording van het christendom een doorslaggevende rol Hij kende niet alleen iedere letter van de joodse wetten, maar was ook goed bekend met de Griekse godenwereld.
Een wereld van verschil met het uitpluizen van de wetten die via een lange rij boodschappers tot het joodse volk waren gezonden. In het officiële Grieks-Romeinse geloof werd verkondigd dat de hoofdgod Zeus af en toe van de berg Olympus afdaalde om een maagd te schaken. Zoiets was in het streng monotheïstisch geloof van de joden ondenkbaar. Laat staan dat de wezens die voortkwamen uit zo'n goddelijke bevruchting officieel als half-god door het leven zouden gaan.

Voor Paulus is de zaak duidelijk: Geen van deze Griekse goden kan maar in de schaduw staan van De Verrezen Christus. Alleen door dit te aanvaarden was er redding na de dood.

Die eerste eeuwen is er echter nog lang geen sprake dat iedereen verplicht is het Godzijn van de in een stal te Bethlehem geboren rabbi te geloven. Het oude christendom was verdeeld, en met name het Arianisme stond de vergoddelijking Joshua ben Miryam in de weg. De Arianen waren genoemd naar de in het Egyptische Alexandrië werkzame priester Arius. Die vond de godheid van Jezus en daarmee de leer van de Drievuldigheid van God - drie personen en één God - grote onzin. Arius kreeg het behoorlijk aan de stok met de bisschop van zijn woonplaats, Athanasius. Het welles-nietus over het godzijn van Jezus nam zulke vormen aan dat de bisschop van Alexandrië meermaals uit zijn stad werd verjaagd.
Bisschop Athanasius had echter een rotsvast geloof in de triniteit van zijn god. De bisschop is, ook in het Westen, bekend gebleven door twee geschriften: een ten onrechte aan hem toegeschreven geloofsbelijdenis en de hagiografie van Antonius de kluizenaar. Hierin wordt het leven van Antonius gebruikt om propaganda voor de theorie van de drie goddelijke verschijningsvormen te verkondigen:
wie gered wil worden, moet dat geloven. Op verzoek van priesters en bisschoppen daalt kluizenaar Antonius van zijn berg af om naar Alexandrië te reizen om tegen de non-god-opvattin van Arius te preken. Het was 'de laatste ketterij, de voorbode van de antichrist'. Hij verklaarde ook die Arianen geen haar beter zouden zijn dan de heidenen. De grote triomf voor bisschop Athanasius heeft in 325 tijdens het Concilie van Nicea plaats. In een geloofsbelijdens werden de godheid van Christus en de leer van de Drievuldigheid theologisch bevestigd. De priester Arius werd verbannen.

Het zal echter nog flinke tijd duren voor de officiele kerk deze "heidense
ketterij" met wortel en al heeft uitgeroeid. Slechts door het geloof in de
drie-eenheid en het doopsel ging, althans volgens de christelijke theologie, de hemeldeur op een kier. Voor ongedoopte kinderen die nog te jong waren gestorven om enige "zonde" te hebben begaan, was in de hemel helaas gesloten. Die mochten ook niet in gewijde aarde worden begraven, maar belandde op een aparte plek van het kerkhof, samen met de zelfmoordenaars.
Maar hoe deze geloofswaarheid tot stand kwam is een heel ander verhaal.
Copyright MMII Mohamed el-Fers

Vette discussie
Na afloop van de lezing had er een flinke discussie plaats. Een van de Christelijke theologen verweet el-Fers "geen rekening te hebben gehouden met Jezus als God". El-Fers: "Het gaat er hier slechts over hoe deze vergoddelijking historisch tot stand werd gebracht".

Mohamed el-Fers is auteur van o.a. Sultan Mehmet VI Vahdeddin ISBN 90 5330 023 6, Mevlana ISBN 90 5330 049 X, Oum Kalsoum ISBN 90 5330 037 6, Istanbul ISBN 9053302409, Jacques Brel ISBN 90 5330245 X, België ISBN 90 5312113 7, Ramadan, meer dan vasten ISBN 9073616131 (met Veyis Güngor), Hoe gevaarlijk zijn de Turken? ISBN 9090117520 (met Chris Nibbering), Bob Marley, Columbus,de Encyclopedie van Hollandse Heiligen en publicaties in o.a. De Groene Amsterdammer, De Staatskrant, Essensie.

Het laatste nieuws wordt in ieder geval op deze site en via www.mokumtv.nl gegeven. Slechts één dag voor het Europees kampioenschap werd de site www.kirkpinar.nl als protal in gebruit genomen.