'Enquete Bijlmerramp was beste doofpot die er is' (240902)
AMSTERDAM (ANP) - De Bijlmerramp heeft kunnen gebeuren omdat de overheid de veiligheid van de Nederlandse burgers ondergeschikt maakte aan de veiligheid van El Al-vliegtuigen. Dat stelt ex-Volkskrant journalist Pierre Heijboer in zijn dinsdag verschenen boek.
Bijna op de kop af tien jaar nadat een El Al-Boeing zich in de flats Groeneveen en Kruitberg in de Amsterdamse Bijlmer boorde, komt Heijboer met zijn boek In Doemvlucht - de verzwegen geheimen van de Bijlmerramp'. Heijboer zegt niet de volledige waarheid over de ramp, waarbij 43 mensen omkwamen, te hebben achterhaalt.,,Maar ik heb wel meer boven tafel gekregen dan de enquetecommissie.''
Als journalist volgde Heijboer de ramp op de voet. In maart 1997 ging hij met de VUT en besloot zich weer vast te bijten in het onderwerp. Hij sprak met tientallen mensen en worstelde duizenden documenten door. Hij leerde dingen die hem verbijsterden.
Raket
Uit gesprekken met collega's van de omgekomen gezagvoerder Itzhak Fuks trok Heijboer de conclusie dat Fuks moet hebben gedacht dat hij door een afgevuurde raket was geraakt. Uit angst dat er nog een tweede inslag zou volgen, wilde Fuks over dichtbevolkt gebied terugvliegen naar Schiphol. Volgens Heijboer vliegt El Al met goedvinden van de Nederlandse overheid vaker over bewoonde gebieden, waar dat andere luchtvaartmaatschappijen niet is toegestaan. De reden is volgens hem dat El Al met onvoorspelbaar vlieggedrag hoopt terroristen voor te blijven.
In werkelijkheid was de Boeing niet geraakt door een raket. Achterstallig onderhoud was de oorzaak van het neerstorten. Inspectie in opdracht van de Rijksluchtvaartdienst van de bouten waarmee de motoren aan de vleugels waren bevestigd, wees volgens de auteur uit dat de helft ondeugdelijk was.
Tweede Kamer
De meest verbijsterende ontdekking van zijn onderzoek noemt hij echter ,,het gemak en de arrogantie waarmee de overheid burgers beliegt en bedriegt en ook nog denkt er mee weg te komen.'' De parlementaire enquete Bijlmerramp bracht de bestuurlijke en ambtelijke verkokering in Nederland goed aan het licht, maar was in feite de beste doofpot die de overheid zich kon wensen. Grote schuldige is de Tweede Kamer, zegt Heijboer. ,,Die frustreerde en bemoeilijkte het werk van de enquetecommissie stelselmatig.'' Ambtenaren logen onder ede en bleven ongestraft.