Bron Het Parool dd 250902

Nee, van het visioen en de informant geen bewijs. Wat wel bestaat zijn een door Van den Hoek opgenomen geluidsband van telefoongesprekken (met Schiphol en de politie) en verklaringen van Schiphol-telefonisten. Een transcript van de band staat niet op de site, een verklaring die een van de telefonistes aflegde aan de Volkskrant wel. Daarin staat te lezen op de site dat Van den Hoek het tijdstip half zeven noemde. Inderdaad, het tijdstip waarop de verongelukte El Al Boeing zou vertrekken - het toestel vertrok uiteindelijk een uur later.

Een woordvoerder van de luchthaven bevestigt de waarschuwing van Van den Hoek. Hij wijst er wel op dat de hele KLM-vloot wit met blauw is, dus dat er weinig mee kon worden gedaan. Heijboer beschrijft in zijn boek niettemin dat de rijkspolitie op Schiphol ook El Al op de hoogte heeft gesteld van het visioen. Er is uiteindelijk niets mee gedaan. Het vliegtuig boorde zich in de flats Kruitberg en Groeneveen.

Het is de opvallendste passage uit het boek, dat verder de nodige opzienbarende details oplevert, maar weinig nieuwe inzichten, uitgezonderd de reden waarom de piloot over de Bijlmer vloog nadat hij in het Gooimeer twee motoren had verloren. Maar Heijboer gaat nog een stap verder. Schiphol was zo onder de indruk van de voorspellende gaven van Van den Hoek, dat het contact bleef onderhouden met de Hilversumse.

Dat Schiphol contact hield met Lieneke van den Hoek is iets wat, net als haar waarschuwing van 4 oktober 1992, nooit naar buiten kwam, ook niet ten tijde van de parlementaire enquete naar de Bijlmerramp. Volgens Heijboer heeft Van den Hoek ook gewaarschuwd voor het verongelukken van de Cityhopper, in april 1994, waarbij drie mensen om het leven kwamen.

'Haar melding was toen niet bij de juiste mensen terecht gekomen,' schrijft hij. 'Om dat in de toekomst te vermijden, werden met haar duidelijker afspraken gemaakt. Dit leidde ertoe dat in de jaren daarop nog drie keer een toestel aan de grond werd gehouden na waarschuwingen van haar kant. Een van de toestellen was het regeringsvliegtuig, de Fokker van de koningin'.

Het bewijs? Op Heijboers site staat het niet. "Nee," geeft Heijboer toe, "dat is een van de punten waarop mijn site in gebreke blijft. Maar ik heb de geluidsbanden van Van den Hoek gehoord waaruit dit blijkt en er zijn mensen die het kunnen bevestigen."

De woordvoerder van Schiphol zegt na intern navragen van niets te weten. Lieneke van den Hoek wil voorlopig niet met de pers praten.

Heijboer woonde zelf in Amsterdam Zuidoost toen de ramp zich voltrok, volgende week vrijdag precies tien jaar geleden. 43 mensen lieten het leven, een veelvoud daarvan kreeg lichamelijke en psychische klachten. Hij stond in korte tijd 'met knikkende knieen' bij het inferno.

De ramp heeft hem nooit meer losgelaten. Nadat hij met pensioen was gegaan, enkele jaren geleden, begon hij briefjes uit de delen in de Bijlmer, op zoek naar meer getuigen. Er waren nog te veel vragen. De parlementaire enquete naar de ramp, begin 1999, was frustrerend geweest.

De belangrijkste vragen heeft ook Heijboer, die meer getuigen hoorde dan de commissie, niet kunnen beantwoorden: wat zat er in het toestel en was die lading ziekmakend? Heijboer geeft er geen antwoord op, al voert hij in zijn boek wel de New-Yorkse vervoerder Aryeh Jeselsohn op die via zijn 'goed ingevoerde schoonvader' moet hebben vernomen dat er 27 kilo plutonium inzat.

"Nee,'' zegt Heijboer, "daarmee wil ik niet suggereren dat die plutonium er ook inzat. Ik weet niet of het waar is. Ik heb alleen maar duidelijk willen maken hoe het gerucht over plutonium in de wereld is gekomen.''

Hoe serieus moeten we u nemen? Heijboer kreeg de vraag gisteren bij de persconferentie ter promotie van zijn boek zowel direct als indirect voorgeschoteld. Sommigen zien in hem een monomane querulant, die zichzelf heeft verloren in de ramp. Hijzelf wijst simpelweg naar 'de feiten', zoals ze staan in zijn boek en op zijn site staan.

Feiten zijn de beweringen in het boek lang niet altijd, zeker niet waar de parlementaire enquetecommissie de pan wordt uitgeveegd. Maar Heijboers vergaring en uiteenzetting van het materiaal is imposant, vindt oud-PvdA-Kamerlid Rob van Gijzel, die zich jarenlang in de Bijlmerramp verdiepte.

Voor iemand die zich niet tien jaar lang in de zaak heeft verdiept, zijn in Heijboers conclusies moeilijk een gat te schieten. Van Gijzel noemt het boek dan ook 'een zeer gedetailleerd, met feiten onderbouwd verhaal', al heeft hij nog niet alles gelezen. "Met uitzondering van het aantal helikopters boven de rampplek, heb ik geen nieuwe dingen gezien. Maar Heijboer draagt wel nieuwe bewijzen aan die eerdere vermoedens beter onderbouwen."

Voor zowel Van Gijzel als Heijboer is het boek niet het sluitstuk van de Bijlmerramp. Ze hopen allebei op vragen van de Tweede Kamer naar aanleiding van Heijboers boek. "Maar dan krijg je toch weer een verhullend antwoord," zegt de auteur. Zelf is hij nog niet klaar. "Ik heb nog lijntjes uitstaan bij mensen. Ik hoop weer nieuwe feiten boven water te krijgen."