Antwoord van Burgemeester Cohen van Amsterdam op het schrijven van de zeer verontruste Mw. Litjens
Gemeente Amsterdam
Bestuursdienst
13 augustus 2003
Geachte mevrouw Litjens,
Hiermee reageer ik op de mails die u op 4 en 7 augustus aan mij stuurde. Ik begrijp uw
bezorgdheid over de losgelaten platen van het EL AL-vrachtvliegtuig.
Om duidelijkheid over deze gebeurtenis te krijgen en over de inspecties van (buitenlandse)
vliegtuigen in het algemeen, heb ik contact opgenomen met de SAFA (Safety Assessment of
Foreign Aircraft) national coordinator. Hij heeft het een en ander uitgelegd.
De zaak over het EL AL-vrachtvliegtuig is onderzocht. Het vliegtuig heeft bij vertrek in
New York een klapband gekregen. Dat komt vaker voor. Op zich is dit geen probleem: een
vliegtuig heeft veel wielen (en dus banden), zodat hij ook met een lekke band kan landen.
In dit geval is een stuk rubber van de band losgeslagen en tegen het vliegtuig aangeklapt.
Hierdoor is een gat (ter grootte van een voetbal) in de constructie gekomen. De piloot
heeft dit niet gemerkt en ook de passagiers die bij de bewuste plek zaten, hebben niets
gehoord. De oorzaak van de klapband van dit vliegtuig is (nog) onbekend.
Het vliegveld in New York heeft het stuk rubber gevonden, en heeft de vliegtuigen waarvan
het mogelijk had kunnen zijn gewaarschuwd, ook het EL AL-vliegtuig. Deze heeft de
Luchtverkeersleiding in Amsterdam gewaarschuwd. Bij Amsterdam is een extra rondje
gevlogen, zodat bekeken kon worden of het vliegtuig in goede staat was om te landen. Door
de verandering in luchtdruk waarmee het vliegtuig te maken heeft als hij de landing inzet,
zijn er twee panelen losgelaten.
In Amsterdam heeft de technische dienst van EL AL de schade bekeken. Omdat zij terzake
niet deskundig genoeg waren, heeft de technische dienst van de KLM het vliegtuig
gerepareerd, waarna het vliegtuig is goedgekeurd om verder te vliegen. Na deze goedkeuring
is het vliegtuig vertrokken, waarna er geen voorvallen meer zijn geweest.
Hoewel ik mij uw vrees voor EL AL-vluchten boven Amsterdam kan voorstellen, moeten we op
grond van dit onderzoek constateren dat het om een incident gaat. Dit voorval had met elk
ander vliegtuig van elke andere luchtvaartmaatschappij kunnen gebeuren.
Luchtvaartautoriteiten doen er alles aan om vliegen voor passagiers en mensen op de grond
zo veilig mogelijk te maken, maar men kan die veiligheid niet voor 100% garanderen: net
als alle andere vormen van transport kunnen er ook met vliegen ongelukken gebeuren.
Over inspecties van vliegtuigen in het algemeen kan ik u het volgende berichten. In 1998
is de SAFA opgericht (zoals gezegd: Safety Assessment of Foreign Aircraft). Dit is een
organisatie die in heel Europa vliegtuigen controleert die op Europese steden vliegen. In
Nederland zijn twee fulltime inspecteurs werkzaam en een aantal back-up inspecteurs. Zij
controleren in principe alle buitenlandse luchtvaartmaatschappijen. Natuurlijk kunnen zij
niet alle vliegtuigen controleren: zij doen dit steekproefsgewijs en op basis van een
risicoanalyse. Daarbij gaan ze uit van een minimaal veiligheidsniveau. De Europese
maatschappijen zitten ver boven dit niveau; die worden door de SAFA daarom minder
gecontroleerd. De meeste controles zijn op vliegtuigen van Oost-Europese of Afrikaanse
landen. De SAFA bekijkt hoe de autoriteiten in het herkomstland van het vliegtuig
controleren en welke veiligheidseisen zij stellen. Als er redenen zijn om aan zo'n
autoriteit een signaal af te geven (doordat er (ernstige) mankementen zijn gevonden), dan
doet de SAFA dat. Eventueel wordt de maatschappij niet meer toegestaan om in Europa te
landen.
De SAFA controleert ook vliegtuigen van EL AL. Tot op heden zijn er geen redenen om deze
maatschappij het vliegen op Europese bestemmingen (waaronder ook Amsterdam) te verbieden.
Sinds de oprichting van de SAFA in 1998 zijn ongeveer 20.000 controles uitgevoerd. Meer
informatie over de SAFA vindt u op http://www.jaa.nl/safa/safa.html
Ik hoop hiermee uw mails naar tevredenheid beantwoord te hebben. Mocht u toch nog vragen
hebben, dan kunt u natuurlijk alsnog contact opnemen.
Hoogachtend,
mr. M.J. Cohen
Burgemeester van Amsterdam