Zbigniew Kosc PERM 1994
Perm cemetery (Russia) - photography by Zbigniew Kosc © 1994
Perm is een industriestad in de Oeral en de hele stad ziet er zo'n beetje uit als haar begraafplaats: groot, grijs, armetierig en provinciaals. De gemeentelijke begraafplaats wordt niet langer gebruikt, de laatste begrafenissen vonden hier plaats in de jaren vijftig. Niemand komt hier meer de graven bezoeken en bijhouden. De portretten op de zerken tonen geen personen van betekenis, het zijn de gezichten van gewone mensen: Russen, joden, Tartaren. In de dubbele graven met ster en kruis rusten communisten met een echtgenote die het orthodoxe geloof is trouw gebleven. Alsof het om volksstammen gaat, zo heeft iedere groep hier zijn eigen sector. Soms worden die gemarkeerd door symbolen die hun betekenis al hebben verloren en ooit in de vergetelheid zullen geraken.

De portretten zijn verbleekt en verkeren in diverse stadia van verval. Dat is te wijten aan regen en zon, aan menselijk toedoen, maar ook, zoals dat gaat met alles op deze wereld, aan de tand des tijds. Met het verstrijken van de jaren zullen al die gezichten verdwijnen. Wat rest, zal niet meer zijn dan wat aarde en bladeren. De mensen op die portretten sterven ten tweede male en deze keer voor goed. Maar voorlopig biedt de fotografische beeltenis op hun grafsteen hun een bescheiden vorm van voortbestaan.

De begraafplaats van Perm weerspiegelt de dramatische geschiedenis die Sovietrusland in de twintigste eeuw heeft doorgemaakt: revolutie, kollektivisatie, hongersnood, oorlogen, wederopbouw. Deze mensen hebben allemaal een rol gespeeld, hoe klein die ook geweest is, in het drama van de geschiedenis en deze grafstenen weerspiegelen iets van hun persoonlijke aandeel daarin. Hun leven was een hard leven van hard werken. En toen dat ten einde liep, waren de meesten van hen waarschijnlijk oud, lelijk en ziek. Toch was het hun eigen wens of die van hun naaste verwanten om het nageslacht een beeld na te laten, dat hen toont in de bloei van hun leven. Voor deze portretten gebruikte men de mooiste foto's, opdat zij jong en mooi konden blijven in de ogen van wie naar hun graf zouden komen kijken. Ook in die van ons.

Nu, meer dan een halve eeuw nadat deze grafstenen werden opgericht, toont het geschilferde en gebarsten porselein ons een ultieme waarheid. De onschuldige provinciaalse bekoring van deze foto's blijkt een vermomming. Wij zien nu geesten in plaats van mensen die ooit in leven waren, de uitgestoken ogen van boeren, soldaten zonder gezicht, doorboorde kinderen, verbrijzelde schedels van joodse leermeesters, de gekwelde schoonheid van jonge vrouwen. We nemen een merkwaardige gelijkenis waar bij de wild rondom woekerende planten. Een laatste commentaar op al deze verwoesting: de natuur en de portretten lijken op elkaar.

vert. Benjamin Gijzel

next page


text

deutsch

francaise

nederlands

PERM project

exhibitions and reviews

PERM publications

PERM by Zbigniew Kosc, 2008, Amsterdam - Wien, book in duoton, 48 pages, print run 100, mail to z.kosc@chello.nl

exhibition catalog
'TRACES - Erinnerung in Fotografien', Künstlerhaus Wien - Edition Fotohof Salzburg, 2008, ISBN 978-3-902675-13-2
ISBN 978-3-900926--76-2

other projects

Russia

home

copyright all photographs and text © Zbigniew Kosc
all rights reserved

mail to z.kosc@chello.nl