The "kerkgift" Benschop

Since the 12th century the "kerkgift" Benschop belonged to Gijsbrecht van Amstel, Lord of IJsselstein. He declared in 1279 that his parents and grantparents were the Lords of the whole property of Benschop.

In 1291 Gijsbrecht van IJsselstein heritated it from his father Arnoud van Amstel who passed away that year. After the dead of the Amstels, after the assassination of Count Floris V, this "leengoed" belonged to the so called "achterlenen". After that is came into the hands of van Guy van Henegouwen, who became Bishop of Utrecht in 1300. By marriage with his doughter it came into the hands of Gijsbrecht again and his son Arnoud. However in the second half of the 14th century these Lords of IJsselstein were all gone. The property came into the hands of the Egmonds and after that, through Anna van Buren, who married in 1551 Prince Willem I van Oranje, in the hands of her son Philips Willem. Until 1795 the Oranje's were the Lords of IJsselstein. In that year the French Republic took over the properties from the Prince of Oranje and handed it over to the Bataafse Republic. In 1798 they were nationalised.

Bij de provinciale herindeling in 1814 ging Benschop over van Zuid-Holland naar Utrecht. Bij de gemeentelijke herindeling in 1989 is o.a. Benschop samengevoegd met Lopik.

The village of Benschop in the Baronny of IJsselstein, 1744

Back to the Content

The "Heerlijkheid" Benschop

In diverse publikaties wordt melding gemaakt van de "Heerlijkheid" Benschop. Zo vermeldt W.F.J. den Uyl:

"In een gedrukte "Lijste van de vrije ende ridder Hoffsteden in de provincie van Utrecht, van de jare 728 bekend, berustend in het archief van de ambachtsheerlijkheden Dijkveld en Rateles, staan onder Benschop vermeld: "Snellenberg" (1300) en "Van de Houff" (1300), waarmee blijkbaar de zgn. "Oude Hoeve" wordt bedoeld. In de beleningsakten en in andere stukken, die op Benschop betrekking hebben, wordt deze Oude Hoeve meermalen genoemd. Veelal in verband met de 32 morgen lands, die aan haar grensden. Een andere maal is er sprake van 2 hoeven lands, geheten het "Hofland".

Aangezien al in zo vroege tijd dit bezit der Amstels als "oude" hoeve wordt aangeduid, lijkt het alleszins waarschijnlijk, dat zij de oorspronkelijke vestigingsplaats van de Heren te Benschop is geweest. Een kasteel in de latere zin van het woord zal het oorspronkelijk wellicht niet zijn geweest, maar in ieder geval wel een binnen grachten gelegen weerbaar huis."

Het huis "Snellenberg" is later eigendom geworden van Willem van Snellenberg, die in 1469 schout van Utrecht was, en Arend van Snellenburg, die in 1500 in de Utrechtse Ridderstand stond beschreven. Het is in de 18e eeuw in handen gekomen van de Milan de Visconti's. Het latere herenhuis van die naam is in de 19e eeuw afgebroken. Er zouden echter nog kelders van het oudste huis onder de grond te vinden zijn.

Back to the Content

The assassination of Count Floris V

The name of Benschop is also connected to the assassination of Count Floris V (1296). The historybooks of today do not mention it, but the "Biografisch woordenboek der Nederlanden" van A.J. van der Aa uit 1852, containing "life-descriptions of that persons who somehow made themselfs famous in our country", says:

"Benschop (Arent van) was één der Edelen, die tegen Graaf Floris V zamenspanden, en, bij het gevangen nemen van dien vorst, nadat Herman van Woerden 's Graven paard bij den toom gevat had, hem de sperwer uit de hand rukte. Na de moord bevond zich Benschop, benevens Kostijn van Boternisse, Alewijn en Willem van Teylingen, Willem van Saanden en anderen, op het slot Kronenburg, toen het door Wijt van Henegouwen bemagtigd werd; deze gaf Gerard van Velzen, van Saanden en nog eenige anderen aan het volk, tot stilling van zijne woede, over, doch deed Benschop, Teylingen en nog twee anderen, naar het slot Kervenheim in Kleefsland voeren.

Wanneer Benschop uit zijn gevangenschap ontslagen zij, vindt men niet geboekt, maar in 1304 bevond hij zich onder den aanhang van Jan van Renesse. Met deze en anderen nam hij, na de nederlaag der Vlamingers voor Zierikzee, de vlugt uit Utrecht, en begaf zich naar de Lek, tegenover Beuzichem, voornemens met een schouw den stroom over te varen.
Al vechtende werden ze de schouw ingejaagd; daar zij zich in grooten getale in dat vaartuig begaven, kantelde het om en Arent van Benschop vond, met Jan van Renesse en eenige andere Edelen, zijnen dood in den golven, den 16e Augustus 1304."

Over de juiste toedracht van de moord op Floris V en de politieke verwikkelingen in die tijd is een studie gemaakt door de Vlaming Henri Obreen, van de Universiteit van Gent. Zijn uit 1907 daterend boek "Floris V" is o.a. gebaseerd op de beschrijving van een tijdgenoot van Floris: Melis Stoke.
De moord was voorbereid door een complot, dat zich gesteund wist door de Engelse koning Edward I, die Floris wilde straffen, omdat deze vriendschappelijke banden had aangeknoopt met Frankrijk.
Nadat Floris, op uitnodiging van de Edelen was uitgereden voor de valkenjacht, werd hij opgewacht door een kleine stoet van samenzweerders:

"..Aemstel, Woerden, Velsen, waarbij zich Arent van Benschop, een zoon van Aemstels broeder Arnoud, Gerard van Crayenhorst, willem van Teylingen, Willem van Zaenden en enkele anderen hadden aangesloten, reden de vorst tegemoet; het beslissend ogenblik was gekomen. Woerden, die voorop reed, vatte Floris' paard bij den teugel, zeggend:

"Uwe hoghe spronghe zijn ghedaen:
Ghi ne sult niet meerder voeren driven,
...heer meester, Ghi moet bliven
onse ghevanhen, wien lief of leet..."

Toen men Floris vanuit zijn gevangenschap op het Muiderslot wilde overbrengen naar een andere plaats, stuitte men op een groep boeren, die hem wilde bevrijden, waarna Floris door van Velsen met een vijftal zwaardsteken werd gedood.

Naast de slechte verstandhouding die Floris met zijn Edelen had opgebouwd, was er voor hen echter nog een ander motief voor de moord.
Prof.dr.F.W.N. Hugenholz haalt daarover in zijn boek "Floris V" een andere strofe aan van Melis Stoke:

"Al dede Gherijt van Velsen quaet,
dat quam alleen bi sulker daet
dat sijn wijf was jammerlike vercraft
Daertoe dede de Grave sijn macht
ende onsuverde sijn goede wijf."

Zonder de daad van de Edelen te billijken, is er enige rechtvaardiging te vinden in het feit dat Floris zich had vergrepen aan de vrouw van één van hen (Machteld van Woerden, vrouw van Gerard van Velsen).

Met uitzondering van Gerard van Velsen zijn allen ontkomen. Zoals vermeld is Arent van Benschop in 1304 verdronken. Hij had een dochter Elisabeth, die in 1310 samen met haar man, Steven van Almelo, afstand deed van haar vaderlijk erfdeel in Benschop en Polsbroek.
Gijsbrecht had een zoon, Arnoud, die in 1363 overleed. Hij had alleen twee dochters, zodat ook dit geslacht van Heren van Benschop uitstierf.
De kans op blauw bloed is dus uitgesloten. Eén ding is echter zeker: daarmee hoeven wij, als huidige Benschoppen, ook geen wroeging te hebben over de moord op Floris V.

Back to the Content

The name of the rose

An extraordinary fact is, that their is a rose with the name of "Benschop".

A standard-work among Dutch gardeners, the book "Tuinen" from Pannekoek en Schipper, mentions this rose as: Director Benschop, and gathers it in the category as white climb-roses. In the gardencentre De Wilde in Bussum in the Netherlands this rose is also mentioned as: City of York, 45. Is their an English origin? (Perhaps a director of an English rosarium?).

Back to the Content

The coat of arms of Benschop

Het wapen van Benschop, zoals dat prijkt op het gemeentehuis en de Hervormde Kerk in Benschop is een zgn. gemeentewapen. Het behoorde toe aan de Heren van Benschop, die in de 14e eeuw zijn uitgestorven.

In 1814 werd op last van koning Willem I, tegelijkertijd met de inwerkingtreding van onze nieuwe grondwet, de zgn. Hoge Raad van Adel ingesteld, met als doel, zo vermeldt het "Utrechts Wapenboek" (1957):

"...om Z.K.H. te adviseren inzake toepassing van de artikelen 42 en 77 der Grondwet en tot het doen van voordrachten, strekkende tot eer en luister en maintain van den Adel en van 's Vorsten Hoogheid.

Op grond hiervan konden (en kunnen) personen of gemeenten een reeds gevoerd wapen aanmelden of een nieuw wapen aannemen. Zo werden in 1816 talrijke dorpen in het bezit van een wapen bevestigd.Verreweg de meeste Utrechtse gemeentewapens zijn ontleend aan die van de oude Stichtse geslachten, welke ter plaatse voorheen hun riddermatig goed bezaten en enkele aan burgerfamilies, die in later tijd de Heerlijke Rechten door aankoop hadden verkregen.

De wapens van Benschop, IJsselstein, Polsbroek en Ruwiel zijn ontleend aan het blazoen van de IJsselsteinse tak der Amstels. De huidige generaties Benschoppen kunnen hieraan derhalve geen rechten ontlenen.

De officiële gegevens zijn te vinden op de pagina van de Nederlandse Gemeentewapens.

Back to the Content

Address-information

Adri Benschop, Abdinckhofstraat 20, 3881 CH Putten, The Netherlands
Tel: 0341-358079

Your response will be appreciated:

E-mail: a.benschop@chello.nl

Music

The backgroundmusic is: "Eine kleine nachtmuzik" (bron: Laura's Midi Heaven)

Guestbook

You also can respond in my: Guestbook

When you are interested in Photography: please visit my homepage: De Ontdekking van het Licht

When you are interested in Icons or Paper-cutting: please visit the homepages of Marja Benschop-Smit: Ikonen and Sierknippen

Back to the Content

Back to the start of this site

Thank you for your visit. Until next time.

Last update: August 4th, 2009

Copyright © 1998. drs. A. Benschop MHA, Putten, The Netherlands
© All rights reserved.