Dit is het tweede deel van Science@NASA's Apollo Chronicles

ki rapport: Heldere hemel, geen wind, mooie hellingen en diepe poeder, die nooit zal smelten. Pak je skistokken en je tassen en koffers. Als je maar niet je ruimtepak vergeet, want we gaan naar de maan.

De bergen van de maan, met stof bedekt, herinnerden meer dan één Apollo astronauten aan een winterlandschap: "Mijn sneeuwpak is klaar," grapte Ed Mitchelle, die piloot was van de Apollo 14, nadat hij zijn ruimtepak testte tijdens een wandeling rond Fra Mauro. Commandant Al Shepard stemde in "Je staat klaar om in de sneeuw te spelen."

"O wat is het hier mooi! Dat doet me denken aan Sun Valley ski resort in Idaho," zei Jim Irwin door de radiotelefoon vanaf zijn landingsplaats dichtbij de golvende Hadley Rille. Onder zijn voeten was de grond als een zacht kussen met ‘poedersneeuw’. Boven hem stak de top van Mount Hadley 3.300 m hoog uit.

http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap040113.html 

http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/alsj/UL17shhhoomp.html

‘Jack, heb je je fototoestel meegenomen?’ vroeg commandant Cernan. ‘Nee daar heb ik niet aan gedacht. Ik raakte geïnteresseerd in skiën. Cernan nam zelf een foto.

Jack ging wijdbeens staan en maakte ski-oefeningen,. Waarbij hij glij-geluiden maakte: Shhh, shoemp, shh.’

Links: tekening van Jack Smitt gemaakt door Ulrich Lotzmann.

Schmitt paste zijn techniek snel aan een "geen ski’s en geen sneeuw" situatie, je zou het kunnen nomen: ‘Maan cross country ski techniek’ kunnen noemen.

"Bij de lage zwaartekracht op de maan" verklaart hij 35 jaar later "kun je boven het maanstof skiën – en dat deed ik ook. Stel het je voor: je zwaait met je armen en benen alsof je crosscountry gaat. Met iedere duw van je tenen, glijdt je lichaam naar voren boven de grond. Zwaai, glij, zwaai, glij. De enige afdrukken die je in het stof achterlaat, zijn die van je tenen."

Cernan noemt dit "loping" en is er niet weg van, hij houdt meer van zijn eigen kangoeroe sprongen, die heel goed mogelijk zijn op de maan. Maar dat is een andere verhaal. Als het mogelijk zou zijn geweest was Schmitt liever heuval afwaarts gaan skiën. "Ik denk dat technieken voor de afdaling goed zouden werken op de maan" zegt hij, "Je hebt zelfs ingebouwde botsingskussens op de hellingen. De geringe zwaartekracht op de maan maakt het ook mogelijk allerlei sprongen te maken die je op Aarde niet kunt doen."

Er is echter één probleem: Anders dan sneeuw is maanstof erg stroef. De astronauten ontdekten dit, toen het stof op hun ruimte pak kwam. Het stof drong overal in door, en veroorzaakte zelfs lekken, waardoor voegen verstopten en krassen kwamen op de scharnieren en kogellagers. Het was een enorme overlast.

Maanstof schuurt omdat het door geweld is gevormd. Gedurende duizenden jaren is het maanoppervlak gebombardeerd door grotere en kleine asteroïden waardoor het gesteente en de bovengrond werd vermalen tot fijne glasdeeltjes. Het onafgebroken bombardement heeft de scherpe bergen op de maan veranderd in ski vriendelijke hellingen en de man bedekt met een poederachtig glas: maanstof.

Hier op Aarde wordt ook in duinen geskied. Een mooie gelegenheid zou zijn op de duinen van

Erfoud, in de Sahara in Marokko. Hiernaast gefotografeerd bij zonsopgang.

"Om op de maan te kunnen skiën moet je beschikken over materiaal dat over dit glasstof kan glijden, misschien teflon," stelt Schmitt voor (Teflon is het gladste vaste materiaal dat bestaat).

Gewone ski’s bewerkt met silicium olie of WD-40 schieten de hellingen van een duin af alsof zij prachtige sneeuw hellingen waren. Sleeën van karton en glij strips gaan ook.

Links: Ski-ster op de hellingen van de grote zandduinen in Colorado.

Maar waarschuwt Schmitt, "maanstof is veel scherper dan zand." Typisch zand op Aarde is 250 –500 μ (= ιénmiljoenste meter) en heeft afgeronde hoeken. Daardoor kunnen zij gemakkelijk rollen en glijden. Maar Maanstof is minder dan 100 μ, hoekig met scherpe randen. De fijnenere korrels haken aan elkaar en schrapen alles waar zij meer in contact komen. Een teflon laagje zou het niet lang uithouden. Wordt het tijd een nieuw materiaal te ontwikkelen? NASA gaat weer naar de maan met een eerste groep astronauten in 2018 of zo. De doelstelling op lange termijn, is om een permanente post te stichten. Ski’s en sleden zouden goed van pas komen voor transport en recreatie.