De overtocht

"Krijgstucht en kameraadschap"

Het verhaal van Antoon van Kan 3LVT commando Luchtvaarttroepen in Nederlands-Indië 1947-1950

Overtocht vervolg

Gastenboek

De overtocht

Locatie en dislocatie van de luchtvaarttroepen in Nederlands-Indië.

Op 7 juli 1947 stuurde de Chef ML (militaire Luchtvaart) in verband met het aanstaande vertrek van de luchtvaarttroepen uit Nederland een geheime boodschap naar de Chef Generale Staf, naar Cdt. Luchtcommando Java, Cdt. Luchtcommando Sumatra en de desbetreffende vliegbasis-commandanten met de mededeling, dat er medio augustus 5 compagnieën LVT ter beschikking van de ML zouden komen.

De taak zou zijn: versterking van de thans aanwezige verdedigings- en bewakingstroepen, waarvan de sterkte momenteel onvoldoende is voor de gestelde bewakingstaken.

Het schema van dislocatie was:

1 compagnie naar Biak (3 VB); 1 compagnie naar Kemajoran; 1 compagnie naar Tjililitan (1 VB); 1 compagnie naar Andir (2 VB); 1 compagnie naar Palembang (12 VB), waarvan 1 peloton naar Bangka.(Pankalpinang (15 VB). VB staat voor vliegbasis.

Bij het uitstippelen van de dislocaties waren verschillende overwegingen van invloed:

Biak kwam in de eerste plaats in aanmerking voor versterking van de aanwezige bewakingstroepen. De sterkte van de bewakingstroepen was volkomen onvoldoende om op Biak aanwezige gebouwen, voorraden, vliegtuigen en waardevolle dumps, ook maar enigszins doelmatig te kunnen beschermen tegen sabotage en diefstal.

Tjililitan, Kemajoran en Andir waren de drie grootste vliegbases van de ML; ook hier was de sterkte van de bewakingstroepen ter enenmale onvoldoende om de aanwezige gebouwen, vliegtuigen en overig materieel te beschermen.

Voor plaatsing van de 5e compagnie kwamen Palembang (Sumatra), Semarang en Medan (Sumatra) in aanmerking, doch aan Palembang werd de hoogste prioriteit gegeven ter versterking van de reeds aanwezige bewaking.

Er werd dus aanvankelijk gerekend op uitzending van 5 compagnieën doch op 16 juli ontving de CML een telegram van CLS dat op 20 augustus 1947 vier in plaats van vijf compagnieën vanuit Nederland naar Nederlands-Indië zouden vertrekken. De dislocaties werden ook gewijzigd. Dislocatie Palembang kwam te vervallen en Kemajoran werd op 6 augustus veranderd in 16 VB Kalidjati.

De bevelsverhouding werd aldus geregeld. Alle vier compagnieën LVT werden opgenomen in de organisatie van de Militaire Luchtvaart en stonden administratief onder de bevelen van de CML. Operationeel werden zij voor wat betreft de bewaking onder de bevelen van de betrokken vliegbasiscommandant gesteld. Voor wat betreft de verdediging onder de rechtstreekse bevelen van de Territoriaal tevens Troepencommandant in wiens commandement de vliegbasis was gelegen. De legering en verpleging was de zorg van de ML.

Toch is nadien besloten de bewakingstroepen die op Biak waren gelegerd niet door Nederlandse luchtvaarttroepen te vervangen, maar door een detachement Timorezen van het KNIL en de voorgestelde detachering in Biak te veranderen in Kemajoran. Toen werden tevens de definitieve dislocaties voor de vier Indië compagnieën LVT bekend gemaakt. De plaatsingen bleven beperkt tot het territorium West Java.

De eerste compagnie LVT ging naar Kemajoran; de tweede compagnie LVT ging naar Andir; de derde compagnie LVT (cie. van Antoon) ging naar Kalidjati en de vierde compagnie LVT ging naar Tjililitan.

Intussen werden maatregelen getroffen om van elke compagnie LVT kwartiermakers vooruit te sturen. Van elke compagnie werd één onderofficier en één soldaat aangewezen. Voor de 3e compagnie LVT waren dit dienstplichtig sergeant-majoor D.van Ginkel en dienstplichtig soldaat J.Besseling.

Later bleek dat hun werk niet gemakkelijk geweest te zijn. Er moest veel 'losgepraat' en geïmproviseerd worden. Ze werden in die grote organisatie meerdere malen van het kastje naar de muur gestuurd en het ontbrak hen vaak aan vervoermiddelen. Die waren dringend elders nodig, want de Eerste Politionele Actie was nog maar net geëindigd.

Afscheid

De organisatie om de vier Indië compagnieën naar Indië te verschepen draaide op volle toeren. De data van inscheping waren vastgesteld: de eerste drie compagnieën, waarvan dus ook de compagnie van Antoon van Kan, zouden op 28 augustus aan boord van de 'M.S. Kota Inten' (Diamantenstad) gaan. De 4e compagnie zou 10 september vertrekken van Rotterdam met het M.S. 'Sloterdijk'. De Nederlands regering had al vanaf 1946 zowel passagiers- als vrachtschepen laten ombouwen tot troepentransportschepen.

Hoewel het leven aan boord van de diverse troepenschepen veelal hetzelfde was, waren er toch ook wel verschillen. Op het ene schip hadden de militairen veel meer comfort dan op het andere (meer slaapruimte en betere recreatiefaciliteiten). Het maakte veel verschil of men de beschikking had over een goed geoutilleerde filmzaal of dat de ontspanning merendeels op de dekken plaats moest vinden. Heel belangrijk was uiteraard ook de wijze waarop van scheepszijde, van de kant van de gezagvoerder en de scheepsofficieren met de militairen werd meegeleefd. Hoewel hierover nooit klachten waren, was dit op het ene schip toch anders dan op het andere. Opmerkelijk was bijvoorbeeld het intense medeleven van scheepszijde op de 'Kota Inten'.

De 28e augustus 1947 brak aan. De eerste drie compagnieën stonden op de Chassé kazerne aangetreden voor vertrek. Na een pittige mars door de stad, marcherend langs drommen mensen, Bredase burgers, ouders, familie en bekenden, werd op het station afscheid genomen. Op de treinen stonden leuzengeschreven als: 'Breda-Batavia express' en 'Op naar Djocja' of 'Op naar Biak'. een speciale trein bracht de mannen met hun bagage naar de haven van Rotterdam. Op de kade van de Rotterdamse Lloyd lag de 'Kota Inten' onder stoom.

Leuzen op de trein

___________________________________________________________________________________________________________________

Uit foto archief van Antoon:

___________________________________________________________________________________________________________________

Haven Rotterdam "Goede reis Kota Inten"

Vervolg

naar boven

Deze site is voor het laatst bijgewerkt op 26/09/08