Bugel pagina's

Bugel-onderwerpen:

Inleiding
De uitvinder
Informatie, werkstukken
Repertoire
Gratis bugelpartij
Ontstaan
Blaastechniek
Studietips
Examentips
Lesmateriaal
Reacties

Bewegende ventielen (door Henk Wensink)

Ontstaan
| Inleiding | Trompet | Cornet | Ontwikkelingen | Bugel | Sites van bezoekers |

Inleiding

Deze pagina bevat enige basis-informatie over het ontstaan van de bugel. De namen van de verschillende klein-koper instrumenten zijn echter niet altijd eenduidig en ook de namen in andere talen zijn nogal eens verwarrend. Het is daarom lastig te achterhalen welke verwantschap er is tussen het kleine koper en daarom is er voor gekozen om hieronder een globaal overzicht te geven van het gehele kleine koper.


Trompet

Ontstaan
De trompet is de oudste van de familie, vanuit de vroegste tijden zijn er al trompetten bekend, dit zijn dan natuurlijk wel de trompetten zonder ventielen, dus wat we tegenwoordig signaaltrompetten noemen. Oorspronkelijk waren dit rechte trompetten. Met de toename van de technische kundigheden van mensen is langzaam maar zeker ook toegewerkt naar een gebogen en dus handzamer model.

Ontwikkeling
De uitvinding van de ventielen (19e eeuw) is natuurlijk ook toegepast op de trompet, merkwaardig genoeg echter pas lang nadat ventielen werden toegepast op cornetten en bugels (ned). Dit heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat de trompet werd gezien als een "koninklijk" instrument, denk maar aan de middeleeuwen en renaissance waar het gebruik van trompetten was voorbehouden aan een elitegroep. Vanuit deze historie was er veel weerstand bij het aanbrengen van veranderingen en verbeteringen aan de trompet. Uiteindelijk is in de 19e eeuw alsnog ook de trompet terecht voorzien van ventielen.

Gebruik
De trompet wordt in praktisch alle orkestvormen opgenomen, behalve in de brassband. Dus zowel in symfonie- harmonie- en fanfare- orkesten vervult de trompet een rol. Daarnaast leent het heldere trompetgeluid zich ook goed voor gebruik in diverse soorten andere samenstellingen.

Synoniemen voor trompet
bugle (eng), signaaltrompet,
signaaltrompet, trompet met geen of hooguit 1 ventiel


Cornet

Ontstaan
De cornet is niet ontstaan uit een trompet maar uit de (post)hoorn die voorzien werd van ventielen. Het franse woord voor posthoorn is trouwens "cornet simple". Ook in de Renaissance werd met het woord cornet(to) een hoorn, maar dan een natuurhoorn bedoeld.
Een tijdlang is voor de cornet het verwarrende woord piston gebruikt: met name eind 19e en begin 20e eeuw werd hiermee de "cornet a pistons" bedoeld, piston is namelijk het franse woord voor ventiel. Ook de naam "cornet a pistons" is een extra aanwijzing dat de cornet ontstaan is uit de (post)hoorn. Overigens wordt het woord piston terecht niet meer gebruikt, want hiermee wordt natuurlijk gewoon de cornet bedoeld.

Gebruik

De cornet wordt het meest gebruikt in brassbands, de 8 cornetten in bes en 1 cornet in es vormen daar de melodiesectie. Met name in de wat oudere harmonie en fanfaremuziek wordt zeer regelmatig het gebruik van cornetten in combinatie met trompetten voorgeschreven. Door het specifieke ontwerp van de cornet leent dit instrument zich erg goed voor wendbare en technische passages.

Synoniemen voor cornet
geen


Ontwikkelingen voorafgaand aan de uitvinding van de bugel

Voordat we naar de bugel gaan eerst nog wat ontwikkelingen waarvan ik denk dat ze een rol hebben gespeeld bij de uitvinding van de bugel.

Serpent, klephoorn, ophicleide
Klephoorn, wel of geen voorouder van de bugel?Wat betreft de ontwikkeling van (kleppen)mechaniek is het volgende van belang. Een wat ouder blaasinstrument is de serpent, die werd gebruikt als basinstrument. De serpent werd bespeeld met een gesneden ketelmondstuk en had zes vingergaten. In plaats van gaten kwamen hier na verloop van tijd kleppen voor in de plaats. Rond 1820 werd aan de Fransman Halary patent verleend op een serie metalen instrumenten met kleppen: de klephoorns. De bas van deze serie was de ophicleide. Ook in Engeland werden de klephoorns snel populair en werden ook door veel vroege brassbands (begin/midden 19e eeuw) gebruikt. Zo omstreeks 1860 kwam er een einde aan de diverse klephoorns. Dit werd m.i. natuurlijk ook veroorzaakt door de opkomst van de ventielen.

Synoniemen voor klephoorn
keyed bugle (eng)

Ventielen
De ventielen zijn begin/medio 19e eeuw uitgevonden, waarbij personen uit verschillende landen zich beroepen op de uitvinding ervan.

Saxhoorns
In dezelfde periode vond A. Sax de naar hem genoemde Saxhoorns uit: koperen blaasinstrumenten met ventielen. Dit is een groep blaasinstrumenten waarvan een hele "familie" voorkomt, namelijk van sopraan, alt, tenor en bas. De sopraanversie kennen wij nu als bugel (ned.), verder zijn er nog de althoorn, de tenorhoor of bariton en de bas.


Bugel (ned)

Ontstaan
De bugel is dus niet ontwikkeld vanuit bestaande instrumenten, maar is in de 19e eeuw als nieuw instrument uitgevonden. Het kan natuurlijk moeilijk anders dan dat daarbij ook gebruik is gemaakt van reeds aanwezige kennis van andere instrumenten zoals klephoorns, ventielen, enz. Van de bugel bestaan er 2 versies namelijk een versie in bes (sopraan) en een versie in es.

Ontwikkeling
Na de uitvinding ervan zijn er uiteraard weer talloze verbeteringen aangebracht, denk hierbij aan materiaalkeuze, soorten ventielen, gebruik van cilinders, enz.

Gebruik
Een belangrijke rol voor de bes bugel is weggelegd bij de fanfare-orkesten. (Deze orkestvorm komt trouwens alleen maar voor in Nederland, Belgie en Noord Frankrijk). De bugelsectie vormt hier de ruggengraat van de melodie, aangevuld met trompetten en sopraan-sax. De rol van de bugel in de brass-band is een geheel andere: daar is 1 flugelhorn (eng) aanwezig als verbinding/overgang tussen het timbre van de cornetten en de hoorns, waarbij ook solopassages voor de flugelhorn regelmatig voorkomen. Ook in de oudere muziek voor harmonie orkesten is nog wel eens 1 bugel voorgeschreven. En in de oostelijker landen (Duitsland, Oostenrijk, TsjechiŽ) zie je de fluegelhorn (du) natuurlijk ook in allerlei orkestverbanden. Verder zie je de bugel steeds meer in opkomst bij jazz-musici. De warme milde klank leent zich hier uiteraard ook heel goed voor.

Es-bugel
De es-bugel wordt in veel mindere mate gebruikt dan de bes bugel en dat is maar goed ook: door de conische bouw van het instrument in vergelijking met de korte lengte is de zuiverheid bij de es-bugel namelijk een groot probleem.

Synoniemen voor bugel
bugle (fr)
fluegelhorn (du)
flugelhorn (eng)


Sites aangemeld door bezoekers

De volgende informatie is aangemeld door de bezoekers van deze pagina:



Ontbreekt er een een interessante tip, informatie of site in deze pagina?
Meldt hem dan hier aan.

Voor het toevoegen van informatie moet javascript ingeschakeld zijn!

Onderwerp:  
Titel:
URL:
Tekst:

Uw emailadres:
Algemene links:

Onderhoud
Schoonmaken

Producten, Diensten
Dealers
Fanfare Orkesten
Muziekuitgevers
Andere instrumenten
Overige Links

Pas op internet?

Overige onderwerpen:


Hans Boschma


Bewegende ventielen (door Henk Wensink)


Een oude Besson es-bugel