Regestenlijst van "de Duffelt" (1450-1499).

247. 1450 Januari 6,

Johan Welkens, richter te Millingen, oorkondt, dat Gelis Daemsz. verkoopt aan Wilhelm, heer ten Berge, ten Bilant en tot Hedel, een rente van 4 rijnsche guldens 's jaars uit zijn hofstede bij de kerk. Gegeven in den jair ons Heren dusent vierhondert ende vijftich up den heiligen Dertiendach. Oorspr. (Inv. no. 5782); het zegel van den oorkonder is verloren. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 638.

248. 1450 Januari 25,

Wilhelm, heer van den Berge, komt overeen met Johan van den Kirckhoff, dezen aan te stellen tot ambtman, rentmeester en richter in de heerlijkheden Bilant en Millinghen, terwijl diens zoon Arnt het richterambt te Pannerden en Millinghen zal waarnemen. Gegeven in den iare ons Heren dusent vierhondert ende viiftich des Sonnendages op sunte Pauwelsdach Conversio. Afschrift (Inv. no. 4960). Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 640.

249. 1451 April 1,

Dechant und Kapitel U.L.F. Kirche zu Cleue geben Wilhem Helmichs, s. Frau Jut und beider Sohn Helmich je eine Hand an des Kapitels Hof und Gut gel. in der Duyffel zu Loete, vorm. Pachtgut s. Vaters, für 48½ rh. Gulden, Zinsgeld des Landesherrn, jährlich 24 Martini, 24 Petri Stuhlfeier, ½ rh. Gulden Jacobi frei C. an Hand des Amtmanns. Die Pächter tragen alle Deich-, Wetering-, Schleusen-, Gräben- und andere Lasten. Bei herscattinge und wadeschoringe tritt das Kapitel ein. - Siegler: Kapitel. Kopiar B fol. 81. R Wilhem Helmichs, Jut sijn huysfrouw ind Helmich de curti in Loete xlviij florenos Renenses et j- g …. Officiatum. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1593.

250. 1451 Juli 1 (up u. l. Vr. avent Visit.),

Evert Prisken, Sohn von Wylbert, und Wyncken van Hartouchgen, Kirckmeister zu Niel, sowie die Kirchspielsleute Joh. van Loeth, Hubert van Lyenen und Joh. v.d. Bongard bekunden, dass Elbert van Alpen der Kirche zu Niel aus einem "spixken", das der Styne van Nyel gehörte, eine Rente von 3 Pfund Wachs geschuldet habe, die abgelöst worden sei. Dafür habe Elbert eine solche von 2 Pfund "payementz" (zu je 7½ Butgen) und 5 Hühnern angewiesen, die Evert Prisken und Mynt Priskens, die † Frau von Evert Prisken, Sohnes von Willym, aus einer unbebauten Hofstatt zu Niel dem Elbert schuldeten bezw. die Elbert von Rutger van Dippenbrock angekauft hatte. Siegler: die Kirchmeister (!) Joh. van Loeth, Hubert van Lyenen und Joh. v.d. Bongardt, ferner Elbert von Alpen und Gaedert Fransz van Nyersdan. Kopiar II 63. Urkunden des Archivs von Schloss Diersfordt bei Wesel 1272-1599 (INA 5), nr. 231, Carl Wilkes und Rudolf Brandts.

251. 1452 Januari 7 (des neesten daighs na der heiliger Druttiendach),

Warnar van Lynnip en zijn vrouw Margriet Momme erkennen verkocht te hebben aan Elbert van Alphem, heer tot Hoenpell, hun rechten op een hof te Nyel, afkomstig van joncfrouwe Mechtelt van Keken, en hier nader omschreven. Oorspr. (Inv. No. 1297), met de zegels van de verkopers, waarvan het eerste geschonden. De graven van Limburg Stirum en de geschiedenis hunner bezittingen, tweede stuk, regestenlijst, A.P. van Schilfgaarde, regestnr. 494 (L.F. 36).

252. 1452 Januari 24,

Arnoldus de Mey, pastoor van Duyffelwerde, draagt over aan Johan van Bylant Ott bastaardszoon, den oudsten van zijn neven, het leengoed in het kerspel Keken in de Duyffel, leenroerig aan jonker Wilhem, heer van den Berghe en Bylant. Gegeven int jair ons Heren dusent virhont ind twe ind viiftich op sunte Pawelsavont Conversionis. Oorspr. Op papier (Inv. nr. 3175), met sporen van opgedrukte zegels van den oorkonder en de leenmannen Johan van Bylant en Johan Kirskorff. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 660.

253. 1452 November 3 (op sunte Huperts dach),

Johan Kirskorff gibt an Johan van Voirthusen und s. Frau Mette auf beider Lebenszeit eine hoffstede, gel. im kirspel Bymmen zw. der wedom (Pfarrhaus) einers., anders. und einenends die gemeyn strate, andernends auf des Verpächters Erbe, für 1 postulaetschen gulden und 2 cappuyn jährlich Martini im Winter. Von der Pachtsumme dürfen die Pächter 1 pont, alse in Duyffel gynge ende geue is, einbehalten; sie müssen diesen Zins to Cleue in die kirke den rectoer altairs der heiliger drieuoldicheit ausrichten. - Zeugen: die Brüder Peter und Willen vander Houelich, Herman van Brienen u.a. - Siegler: Johan Kirskorff. O/Pergament (Siegel ab). StiA U 540. D eyn pont van eyn postulaet/1 Postulat gulden und 2. Cappuine betreffendt tho Bimmen uff Martini fellig. In dato 1452.ipso die S. Huberti. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1621.

254. 1453 Mai 5 (op s. Johans avent ew. ante portam Latinam),

Herzog Joh. von Kleve und Graf von der Mark belehnt unter Vidimierung der erhaltenen Urkunde von 1383 (Nr. 78) den Elbert van Alpem mit Gut und Herrlichkeit Zeelhem. Or. Perg. mit leicht beschädigtem Siegel; Kopiar II 56. Urkunden des Archivs von Schloss Diersfordt bei Wesel 1272-1599 (INA 5), nr. 239, Carl Wilkes und Rudolf Brandts.

255. 1453 Juni 29 (up s. Peters ind Pauels dach ap.),

Arnt dy Waell übertragt dem Elbert van Alpen, Herrn zu Hönnepel, die sogenannte Hengmenge, 2½ holl. Morgen gross, gelegen im Kirchspiel Keeken, angrenzend an Land derer von Keeken und Herm. Nyenhuysss, und nimmt von diesem in Erbpacht dieses Landstück sowie die Reveling (9 holl. Morgen), angrenzend an die Erben des † Ott vanden Byllandt und Bernt vanden Hoen bezw. Derck van Kellen, gegen eine Jahrespacht von 8 oberl. rhein. Goldgulden. Zeugen: die Erbpächter Joh. von Loeth und Ricqwyn v.d. Kerckhoff. Siegler: Arnt und die Erbpächter. Kopiar II 72. Urkunden des Archivs von Schloss Diersfordt bei Wesel 1272-1599 (INA 5), nr. 240, Carl Wilkes und Rudolf Brandts.

256. 1453 Juli 5 ( des naesten dach na s. Martens dage Translat.),

Rheynolt, Herr zu Oy, bekundet, dass sein Neffe Elbert van Alpen, Herr zu Hönnepel, von ihm die Zeelhemsche Hove (8 holl. Morgen), im Kirchspiel Nyel in der Düffel nach Inhalt des Lehnbuches innehabe, womit vordem Henr. und Joh. van Leut, Gebrüder, von seinen Vorfahren belehnt gewesen seien. Die Hufe führe jetzt den Namen Leutsche Hufe, und mit ihr sei zuletzt der † Derck v.d. Bongardt belehnt gewesen. Reinolt übertragt das Lehensgut dem Elbert nunmehr als freies Eigentum. Kopiar II 69*. Urkunden des Archivs von Schloss Diersfordt bei Wesel 1272-1599 (INA 5), nr. 241, Carl Wilkes und Rudolf Brandts.

257. 1453 November 23 (Clementis),

Dechant und Kapitel geben Derick Klomp und s. Frau Mechtelt je eine Hand an des Kapitels Hofstatt und Land, etwa 4 hont gross, gel. in der maelscap zu Bymmen (einerseits Land des Pastors von Bymmen, anderseits Land der Jungfer von Benthem, beidenends die gem. Strasse) mit dem Recht, darauf zu bauen. Die Pächter übernehmen alle Deich- und andere Lasten, auch für eine andere Hofstatt, welche vormals aussendeichs gel. war, und zahlen als Zins 5/4 rh. Gulden jährlich Martini frei Cleue - Siegler: Kapitel. Kopiar B fol. 66. R Deric Klomp & Mechtelt uxor .v.quartijr R.gulden Martini. M Mutata est ut sequitur. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1632.

258. 1455 Februari 23,

Goessen van Huest, rentmeester in den Bilandt voor jonker Wilhem, heer ten Berge, ten Bilandt en tot Hedell, verpacht Johan van Angeren zekere hofstede met een kampje, groot 2 morgen land, aan de Gruntenpass in het kerspel en gericht Myllingen. Gegeven in den jair ons Heren duysent vierhondert viiff ind viifftich des Sonnendaiges nae sunt Peter ad cathedram des heiligen apostolens. Afschrift in Inv. no. 5787, fol. verso. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 703.

259. 1455 Februari 23,

Goessen van Huest, rentmeester in den Bilandt voor jonker Wilhem, heer ten Berge, ten Bilandt en tot Hedell, geeft in erfpacht aan Derick die Waill 2½ morgen land gend. de Nylingen en 8 hont land in de Zeelandt, beide in het kerspel en gericht Myllingen. Gegeven in den jair ons Heren duysent vierhondert viif ind viiftich des Sonnendaiges nae sunt Petersdach ad cathedram des heiligen apostelens. Afschrift in Inv. nr. 5787, fol. 8 verso. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 704.

260. 1455 Maart 22,

Goessen van Hoest, richter te Millyngen vanwege jonker Wylhelm, heer ten Berghe, ten Bylant en tot Hedel etc., verleent namens dezen aan Jan van Oy en diens vrouw Baet losrecht gedurende 8 jaar op een rente van 7 oude schilden 's jaars uit hun huis, 5 morgen land in die Hoeve en 3 morgen, genaamd de Nylingen, en op een jaarlijksche rente van 4 rijnsche guldens uit Kremers hofstede, alles in het kerspel Millyngen. Gegeven in den jair ons Heren MCCCCLV des Saterdages nae Ghertruden virginis. Afschrift (Inv. no. 5783). Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 708.

261. 1455 September 13 (op des heligen Cruces auende Exaltacionis),

Gadert van Wijlaken, Ritter, und s. Frau Jutte vanden Bilant, verschreiben der Jutte natürlicher Tochter des † Johan vanden Bilant und nunmehr Ehefrau des Heynsken vanden Velde aus ihrem Gut die Kyffwardt eine Rente von 6 goide sware ouerlendsche Rijnssche g. jährlich Ostern; er weist Arnt vanden Kerchaeue, der die Ward zur Zeit in Pacht hat, und s. Nachfolger an, die Rente auszuzahlen und an der Pachtsumme zu kürzen. Wiederlöse zum Ostertermin mit 100 g. wird vorbehalten. Wenn Johan van Floytingen, natürlicher Sohn des † Johan vanden Bilande und Bruder der Jutte ohne eheliche Kinder stirbt, muss das Ehepaar (bzw. die Erben) der Jutte (bzw. ihren Erben) die Hofstatt übergeben, gel. zu Keken in der Duyffel, einenends auf Haelterweyde, andernends auf den wedemhof, ist aber damit der weiteren Zahlung der Rente enthoben; auch diese Hofstatt kann zum Ostertermin mit 100 g eingelöst werden. - Siegler: Gadert und Jutte. O/Pergament m.d. beiden besch. SS in grünem Wachs. StiA U 550. D Seess golden gulden uitter kyffwardt up pasche to betaelen/Ao 1455 d. 13. Sept./31. Kopiar A fol. 179v. M Litera Gartfridi de Wylack militis de vj florensis aureis ex bonis die Kyffwart nominatis/hec literaa non tangit capitulum siue plur…/Bene tangit capitulum want dair eyn wysselongh gedaen iss woirdden ex domistadio in Kellen quondam Johan van Flotyngen alias Bylandt pro aliis bonis in terra Craenenborgensi scilicet pro dimidio manso terre in den Steenbrock gelegen ut patet in quibusdam registris Theoderici de Lyn Amtmanni & c./Item de istis bonis prope Cranenborgh est litera folio 172 (=Kopiar A fol. 172 v. 1415 Aug. 9; 1055). Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1669.

262. 1456 Februar 27 (op den vrijdach na den sonnendaige reminiscere),

Vor Arnt Ansem und Johan van Eyndhuysen, Schöffen zu Rijneren, und vor Johan Housteyn, Richter zu Rynderen, lassen Goeswijn Steck, Erbmarschall des Landes C., und s. Schwester Jungfer Elizabeth Stecken, den Erbteilungsvertrag (von 1439 Mai 1; 1390) vidimieren und übergeben dem Dechanten und Kapitel U.L.F. Kirche zu C. alles im Gericht und Kirchspiel von Rijneren und Duyffelwarde sowie binnen der Stadt C. belegene Erbe und Gut, Zinse, Renten und Hühner, im einzelnen in dem von ihnen beiden besiegelten Brief vom gleichen Tage beschrieben. - Siegler: gem. Schöffenthum von Rijneren. Kopiar A, 140v. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1675.

263. 1456 Mei 5,

Geza van den Bilant, vrouwe van Oy, kent aan Wilhelm, heer ten Berge en ten Bylant, toe de helft van den aanwas aan de Asswardt op de Waell, welke waard zij met andere goederen in Millingen in lijftocht heeft. Gegeven in den jair ons Heren dusent vierhondert sess ind vifftich des nesten Guesdages na des heligen Crussdages Invencio. Oorspr. (Inv. no. 5774), met het zegel van de oorkondster. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 726.

264. 1457 November 24,

Ritter Johann v. Alphen, Herr zu Hönnepel (Hoenpel), Vormund der 2 jüngsten Töchter Elberts v. Alphen, seines Vormunds, und Scheyffart v. Meraide, Herr zu Clermont, Ehemann von Marie v. Alphen, der ältesten Tochter, verkaufen aus dem Erbe Elberts v. Alphen ein Stück Land gen. die Hougmenge zu 5 holländischen Morgen und 1½ Hout Land in Duyfell zu Millingen (Myllingen). Begrentzt an der einen Seite von dem Erbe der Kapelle zu Millingen gen. Puttenhorst, an einem Ende von dem Erbe Johanns v. Hoen und am anderen Ende von Erbe Elberts v. Alphen, für 6 rheinische Gulden jährlicher Pacht an Johann v. Hoen. Siegelankündigung der Aussteller. Des donredaiges op sent Kathrynen avent virginis. Ausf.-Pgt. anhängendes Siegel: 1) leicht beschädigt, im Schriftrund: Schild mit Helm, Helmzier Schildhalter. In Schild steigender Löwe, aus dem Helm wachsender Löwe, 2 Löwen als Schildhalter. 2) leicht beschädigt: Im Schriftrund Schild mit 4 Pfählen unter Helm und Helmzier. - Daran Transfix 1536 Juli 5. M. Sagebiel, Das Hausarchiv der Fürsten zur Lippe "Biesterfelder Archiv, Urk. Nr. 8.

265. 1458 August 29 (decollacionis Johannis),

Dechant und Kapitel U.L.F. Kirche zu Cleue und Arnoldus Volmer, Vikar des s. Andreasatlares in derselben Kirche, Priester, geben dem Lambert Voss Udensoin und Lysbet, Tochter des † Henrick Daemss. und der Geerberg, je eine Hand an das Kapitels Gut to Spaldorp im Kirchspiel von Kederdom, davon ein Teil gel. zu Loet, mit Wasser, Weide, Aerland, Weidenbäumen, Haus, Hofstatt, Berg und anderen Gebäuden, doch vorbehaltlich der Leibzucht der gen. Geerberg und des Wilhem Henrixs., für 28 alte Goldschild, jährlich halb Martini, halb Petri Stuhlfeier, frei C. Die Pächter tragen alle Deich-, Graben-, Wetering-, Brücken-, Schleusen- und andere Lasten, neues Werk ausgenommen. Im Versäumnisfall gelten die Bestimmungen im Brief von 1432 Februar 23 (1257) - Siegler: Kapitel. Kopiar B fol. 71v. R Lambert Voss et Lijsbet filia Henrici Daemssoen de Spaldorp xxviij scuta Martini et Petri & c./dass guit zu Spaldorff ad vitae ductus aussgetan. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1716.

266. 1458 August 29 (op sunte Johans dach decollacionis).

Vor Walrauen van Benthem und Daem Benthems, gerichtsluyde tot Kekerdom in Duyffel, bekennen Lambert Voss Vdensoin und Lijsbeth Henrick Daemss. dochter, dass sie von den eerberen Deken ind Capittel der kercken van Cleue und von h. Arndt Volmer Altariste sunte Andries Altairs in derselben Kirche deren Hof und Gut, gel. to Spaldorp in den kerspel van Kekerdom mit dazu gehörigen Land zu Loet auf beider Lebzeit gepachtet haben laut darüber ausgestelltem Brief des Kapitels. Sie stellen nun als Sicherheit all ihre in der Duyffel gel. eigenen Güter. - Siegler: die Gerichtsleute; Lambert. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1717.

267. 1459 Mai 17,

Johann Loff und seine Frau Alit übertragen ihrem Sohn Arnt in Erbpacht ein Stück Land, genannt Wolffkens Acker im Gericht Millingen u. Düffel, gelegen zwischen der gemeinen Strasse u. Land der Jungfrauen zu Apeldoorn. Siegelankündigung des Ausstellers und der Zeugen Arnt de Wael und Roleff van Eck als Erbpächter. Geg(even) int jair ons heren 1459 des donredages na Pynsten. Ausf.-Pgt., 3 anhängende Siegel: 1) stark beschädigt (Loff). 2. Im Schriftrund SIGILL AERNT TE WAEL, Schild mit Schrägbalken begleitet oben von einem Stern. M. Sagebiel, Das Hausarchiv der Fürsten zur Lippe "Biesterfelder Archiv, Urk. Nr. 9.

268. 1461 März 16,

Der Offizial der köln. Kurie genehmigt den Vertrag, aufgrund dessen Dechant und Kapitel der Kirche der h. Marie zu C. köln. Diöz. und der Rektor des Altares der hh. Michael und Andreas in der gen. Kirche, d. Arnoldus Volmair, den Hof in Spaldorp in der Duyfflia an Lambertus Voss für einen Zins von 27 alte Schild jährlich (und zwar zu 2 Drittel an das Kapitel und zu einem Drittel an die gen. Vikarie) in Erbpacht gegeben haben. - Siegler: Offizialat. Kopiar A, 126 (inseriert in U. v. 1461 Mai 4; 1767). Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1760.

269. 1461 Mai 9 (des saterdages na invencionis s. crucis),

Dechant und Kapitel geben Derick Klomp, s. Frau Griete und s. Tochter Mechtelt je eine Hand an des Kapitels Hofstatt und Land, etwa 4 hont gross, gel. in der maelscap van Bymmen (einerseits Land des Pastors von Bymmen, anderseits Land der Jungfern van Benthem, beidenends die gem. Strasse), mit dem Recht darauf zu bauen, aber mit der Pflicht, Deiche, Weteringe, Gräben und alle anderen Lasten für diese und eine andere, aussendeichs übers Ufer gebrochene Hofstatt zu tragen, für einen Zins von 5/4 rh. Gulden jährlich Martini frei Cleue. - Siegler: Kapitel. Kopiar B fol. 75. R Derick Klomp Grieta uxor et Mechteldis Theoderici filia in Bymmen .v.quartalia Renensis floreni annuatim Martini hyemalis. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1769.

270. 1461 Mai 25 (op Sunte Vrbanus dach des heiligen pauwes ende martelers),

Lambert Voss gibt zugleich als momber der Lijsbett, Tochter s. † Frau Gereberch den Eerberen heren Deken ende Capittel onsser lieuer vrouwen kircke tot Cleue in Erbpacht: (1) ein Stück Land gel. inden zeelant etwa 3½ Morgen, zw. Erbe des Heynrick die Waell einers. und Erbe der Brüder Aelbert und Gerit die Rijcke anders., einenends die weteringe, andernends Erbe der Erben der Erben Elberts van Aphen; (2) 1½ Morgen geh. Wickers kempken, gel. in der Herrlichkeit Myllingen zw. dat Capittell van Cleue einers. und die weteringe anders., einenends an Erbe der Jungfern van Benthem, andernends die gemeyn strait, für 1 braenschen jährlich. Lambert gelobt Gewähr als freieigen Erbe Jahr und Tag, ausgenommen die dazu gehörigen Weteringen. - Erbpächter: Daem Benthem und Arnt Stapell u.a. - Siegler: Lambert, Daem, Arnt. O/Pergament m.d.SS. in grünem Wachs. StiA U 574. D erfpechters brief van ij stucken lands Lambers Voss to spaldorf 21/ van vj mergen lantz op Zelant ind tot Myllinge gelegen 21/C int Zelandt 3½ morgen noch ein stuck Wickers kemken genant ad ij- morgen in millingen = 1461. Kopiar A fol. 127. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1770.

271. 1461 Juni 5 (op sente Bonifacius dach),

Dechant und gem. Kapitel U.L.F. Kirche zu Cleue sowie Arnoldus Volmer, Priester und Vikar des s. Andries-Altares in der gen. Kirche geben mit Genehmigung des Erzbischofs von Coilne, h. Derick van Moirs, dessen Brief sie mit übergeben, vor den nachgen. Erbpächtern dem Lambert Voss, Lysbeth, Tochter s. † Frau Gerbergh, und Erben in Erbpacht des Kapitels Eigengut gel. zu Spaldorp im Kirchspiel von Kederdom in der Duyffel, teilweise auch gel. im Kirchspiel von Loet, nämlich: die Kromacker, die Hasenacker, 4 Stücke geh. die Weyninghe sowie jene 5 Morgen, welche Lambert und Lysbet als Sicherheit eingebracht haben, gel. in der Herrlichkeit von Zelant und von Millingen, für einen Zins von 28 alte Goldschild, Pachtgeld des Landesherrn von C., jährlich halb Martini, halb Petri Stuhlfeier, frei C. auf s. Andries-Altar. Die Pächter zahlen im Verzugsfalle jeweils ¼ rh. Gulden Strafgeld. Wenn zwischen den Ländern C. und Gelre einen herevede ausbricht und das Kapitel nicht imstande ist, Sicherheits- und Freiheitsbriefe für s. Pächter zu erwirken, brauchen die Pächter nur für den Anteil zu zahlen, den sie bewirtschaften konnten. - Erbpächter: Bertold van Loebeth, Wilhem Benthems. - Siegler: Kapitel (Grosssiegel); Bertold, Wilhem. Kopiar B fol. 75v. R De exposicione curtis in Spaldorp Lamberto Voss & c. in pacto hereditario & c. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1775.

272. 1461 October 21,

Wilhelm, heer van den Berge, Bylandt en Hedell, maakt, met toestemming van zijn zoons heer Oesswailt, ridder, Ludolph en Adam, een scheiding van zijn na te laten goederen en van die van hun moeder, waarbij aan Oswailt Millingen, aan Ludolph Hedell en aan Adam 4000 gulden uit den tol te Lobyt worden toegezegd. In den jaere ons Heren dusent virhondert een ind tsestich op der Elffdusent Megededach. Oorspr. (Inv. nr. 116); het zegel van den oorkonder is verloren. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 836.

273. 1462 Maart 23,

Wilhelm, heer van den Berge etc., belooft aan Otto van Wilake, na diens dood Gerit van Ossenbroick Jansz. met het goed te Nonninckholt in het kerspel Meer te zullen beleenen. Gegeven in den jaere ons Heren dusent virhondert LXII des nesten Dinxdages na den Sonnendach Oculi. A. Afschrift in Inv. nr. 3163, fol. 33. B. Afschrift (Inv. nr. 3175). Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 846.

274. 1462 September 7,

Geryt van der Koernhorst Hermansz., drost van het land van den Berge, oorkondt, dat Cracht van Offlande gerechtelijk getuigd heeft, dat hij van 1423 tot 1440 richter en rentmeester in den Bylandt was vanwege van den heer van den Berge en Bylandt, en dat de grens van genoemde heerlijkheid aan den kant van het huis Bylandt afloopt naar de Waile tot bij de wilgen aan de sloot tusschen den Steendiick en den Grooten Camp en Oirt, en verder over de Wail naar de grens van de heerlijkheid Millingen, aangegeven door een rij wilgen. Gegeven in den jaere ons Heren dusent vierhondert twee ind tsestich in profesto Nativitatis Marie virginis. Oorspr. (Inv. no. 4947), met het zegel van den oorkonder; dat van Cracht van Offlande is verloren. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 859.

275. 1464 September 17,

XII mergen landts geeft Heer Aelbert Prommen pastoor tot Beeck aen sijnen natuurlicken soon Jan van Prommen tot lijftoch voor sijn leven lanck daer na sij kommen sullen tot S. Antoni vicarie in Zeeflick. Actum Zeeflick Ao 1464 op S. Lamberts dach. Dit landt is post translatione aen de kerck tot Zeeflick gekomen. (oude nummering: EE XXVI, orgineel EXL). Stift Kranenburg-Zyfflich, Akten nr. 11, folio 1 t/m 3.

276. 1465-1466,

Verluste des klever Stiftes in der Fehde zwischen Herzog Johan von Kleve und Adolf v. Egmond, der seinen Vater Arnold, Herzog von Geldern und Schwager Johans, abgesetzt und gefangen genommen hatte.

(1465) Eersame guede vrijnde & c. To gedencken deken ind capittell onser lieuer vrouwen kercken to Cleue & c. In Duyffel hebn wij enen pechter geheyten Wilhem Helmichs van Loete, den die van Nymegen in oir behalt hebn om dem pacht onss cathedra Petri ind to mey na der swoenen verschinende & c. dat uyt to dragen & c. des gelikes noch andere pechtere, als Lambert Voss to Spaldorp int Arnt vander Stegen. Item bynnen Nymegen, Wilhem van Persinghe onss pechter, die onss xxj aldsc. op Petri ad cathedram geuen sold, die neemt voir sich, he heb inden bouwe geleden moeten kopen ind pachten van den borgermr. to Nymegen & c. sijn haye ind kairn op ons landt, dat he to liuen van onss heeft, wassende, ind den pacht sunte Peters, ad cathedram an on tbetalen, dair sij op uerteerden doe een groit dele, & c. Woe men dat halden sal. Item voirt Conrait Celiss. ind Henr. Becker bynnen Nymegen wonend ind ons erffjairgulde sculdich sijn uyt Landt tot Oye gelegen ind die Pacht oic Petri ind to mey uerschinende. Item to Keyler ind Keuelaer inden kerspell van Weze teynde inden sack uerschinende conuersionis Pauli na der swoenen, dat her Johan van Arendail off die amptluyde van Gelre ind Goch onss ontweldigen. Woe dat gehalden sall werden. Hijr om gaids will tbest inne tdoin. O/Papier. HstAD-Stift Kleve U 29. D Capitell Cleue contra Geldern Duyffelt.

(1466) Item eciam notandum quod per dominos decanum et Hessell in presencia domini decani Kranenburgensis et domini Jo. De Gryueto in Duyfflia cum pactionariis quibusdam qui tenentur de duobus annis et non sunt soluendi nec usi sunt agris unde soluerent Concordati sunt per Arnoldum Scupper et alios, quod inde dabunt annuos redditus leuando per dominos capitulares tunc residentes et in reemptione illorum reddituum eciam leuabunt summam capitalem ut habetur in literis concordie. Primo relicta Arnoldi de Hoekellym dabit annuatim 1 sc ad quinquennium redimendum soluendo Martini anno lxviij pro xvj sc facit xlix marc. iiij ß. Item Henrick Frederix dabit annuatim ij- flor. Renensem utsupra redimendum pro xxiiij flor. Facit xlviij marc. Item Derick Schuylken dabit in forma predicta j- flor. R. redimendum cum viij flor. facit xvj marc. Item Egbertus Schupper dabit vj- stuferos redimendum cum vj- flor. facit xj marc. Item de Gaedert vanden Wynkell j- flor. redimendum cum viij flor. facit xvj marc. Item Arnt Schupper v flor. facit x marc. Item Franco Krebken siue Wilhem Gaedertss. 1 flor. Renens. Et unum flor. postulati de duobus annis facit vj marc. viij ß. Item Henricus Keuven cum Gerardo Gijsen de Hoyfslach quia Henricus non potuit uti dimissa sunt facit ij marc. ij ß ij- d. PR 1466 A7. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1854 en 1856.

277. 1465 maart 1 (op st. alwins dach).

Irstlick hebben wij hier een besegelde erfpechtersbrieff in der Duyffel. Henrick van Beeck en Mechtelt sijn hijsvrouw .. in onse L. vrouwe altaer te Loedt die helffte van een hoffstatt mit enen bongart haldende umbtrint acht hondt landt und die ander helfft van deselver hoffstatt mit den bongart der papenlicken pranende der kherspel … tot Loedt in die Duyffell gelegen mit dem eene einde die gemeyn strait und de anderen einde Walravens hoffstatt mit der enre siden erve Bernier Francken und mit der ander siden langhs der kerrcken hoff thot Loedt.. Wij Johan Meussoen end Gerit van Doeringen alss erffpechtere in der Duyffel doin kondt en is gegeven int Jahr uns heeren duysent vierhondert vieff ende sestich op St. Alwins dach. Hauptstaatsarchiv Düsseldorf, Stift Kranenburg-Zyfflich, Urk. Nr. 40 en idem Repertorien und Handschriften I folio 45.

278. 1466 januari 7 (des dinxdag na den heyligen dertiendach).

Johan van Bryenen en Joffr. Lysbeth van Benthem, echte dochter van wijlen Wolter Kersskorff, maken huwelijksvoorwaarden, ten overstaan van Theodoricus van Bryenen, pastoor te Nijkerk en Henrick van Bryenen, broeders van de Bruidegom en Johan Kerskorff, broeder, Wolter van Hees en Johan de Jonghe vanwegen de bruid. Johan brengt aan al de goederen, welke hij nu heeft "geldende en guet wesende" 300 oude Frankrijkse Schilden erfrenten, Lijsbeth brengt aan twee hoven, de eene te Keken en de andere te Bymmen gelegen haar tynsen in de Duffel en een erfrente te Heteren en te Randwijck, de laatste afkomstig van haar overleden moeder. RA Arnhem, Huis Oolde te Laren (GLD), regest nr. 20.

279. (1466 Juli 28),

(De hertog van Gelre?) schrijft aan (Gerit van Bemmel?), dat heer Oiswalt, heer ten Berge, bericht heeft, dat lieden van het huis te Bemmel een hoeve te Millingen hebben geplunderd, en eischt, dat het gestolene teruggebracht wordt. Ut supra (Geschreven to Zutphen dess Manendach post Jacobi apostoli…LXVI). Afschrift (Inv. no. 167). N.B. Boven deze brief staat het vrijwel onleesbare afschrift van een brief aan ? van denzelfden datum en schrijver. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 198.

280. 1466 October 13,

Schriftwechsel zwischen dem Amtmann von Kranenburg und der Stadt Nymwegen wegen des Wiederaufbaus des Blockhauses oder Bergfriedes Putkuype in der Düffel zwischen Zijfflich und Persingen.

Kleve-Mark, Akten: Verh. zu Geldern Nr. 13. Konzept und Orginalantwort der Stadt auf Papier. Eyrsame guede vriende. Also wij verstaen, dat gij onlanx bynnen vrede ind bestand hebn doen graven ind noch graven ind vesten doir lant, dat unser kerken van Cranenborgh tobehoerende is, dairaf wij gifter sijn, ind oick boeme hebt laiten setten in unsen lande, dat sich dan na inhalt ind gelegenheit des vreden ind bestands ind oick, want datselve lant der kerken to behoert und geistlick mortificiert guet is, dair men geyn wertlick hant mit gewalt billix anslaen sol, so nyet geburt en heft noch en geburt, gesynnen wij van u, dat gij vuegen ind bestellen, dat tselve, upten vurg. lande also gegraven is, terstont togesteken ind geslicht ind nyet vorder upten unsen gegraven werde. Ind gescheghe des nyet, so kund y wail merken, dat uns dat dairbij nyet to laiten en stoende, so uns die vrede hirmede merkelicken gebraken is ind noch wurd. Ind wes hijrin geschien sall, uns bij desen unsen boide weder to schrijven, dair men sich na mach weten to richten. An die stat van Nymwegen. Ohne Datum und Unterschrift. Die Antwort von Nymwegen darauf lautet:

Guede vrient. Also gij ons nu gescreven hebt van den blochuyse of berffrede, dat tuschen Zeeflic ind Persingen opgeslagen wurd op erve der kircken van Cranenborch tohoerende, dat buten wille end consent des dekens end capitels van Cranenborch geschien solde, meynende, des also nyet te geboeren na vermoegen des vreden etc., woe uwe brief vorder dairvan inhelt. So heeft op dieselve stede, dat doch in den lande van Gelre is, voertijtz een berffrede gestaen, dat kurtzleden afgebrant is, als gij weet, dat daer geset wart by wille end consent dekens end capitels vurg. in sulken vuegen, dat men der kircken, of den dat erve tohoerden, daervor sold doen an anderen erve of gelt daervor, dat redelic were, des denselven doe also wael genuegden, end en hebben gheen bekroen of vervolgh vorder daervan gehoert. Wij verstaen oick, dat den deken ind capitel vurg. synt dierre tijt, dat men des also overkomen is, van oeren guede in der heerlicheit van Persingen end voert in der Oy gelegen oeren onrait daerop ingelaten is. End so sijn wij end die geerfden op dieselve vurwerde end dedinge in besete end bruyckinge des erfs komen end een deel iaeren geweest end hebben dat nye berffrede daer nu weder doen maken, daer den vrede ommer na alre gelegenheit nyet te kort an en geschiet. End so sijn wij end die geerfden noch oerboedick, als wij van ijrstan sijn geweest, der dedingen end vurwerden vurger. na te gaen, end willen gerne onse vriende bij den oeren daerbij schicken, als sij des begeren op gelegenen stede end tijt, dat te helpen schicken end vuegen, als dat van reden geboeren sall. Gescr. des goedesdages op sunte Gallen avent a.d. etc. LXVI. Burgermeistere, scepenen end rait der stat van Nymegen. Äussere Adresse: An Henrick van Wijtenhorst drosset to Cranenborch onsen gueden vrient. Eine gleichzeitige klevische Kanzleihand hat daneben vermerkt: Nymegen van den berghfrede an der Putkuype. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Zweiter Teil, nr. 67 (1925).

281. (c. 1466),

(De hertog van Gelre) schrijft aan (den jonker van Batenburg?), dat deze te Nymegen besprekingen moet gaan houden in verband met de plundering door Nymeegsche burgers van Cleefsche goederen onder Millingen. Afschrift (Inv. no. 167). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 203.

282. 1467 Januari 22 (op Sente Vincentius'dach des Heligen mertelers),

De gebroeders Wolter, Jorden en Johan van Eyle maken boedelscheiding van de goederen, nagelaten door hun ouders, en bepalen, dat Wolter o.a. zal houden het huis te Berke, waar hij nu woont, benevens goederen in het land van Dynslaken, Rees, Raiden en in der Dueffelen, terwijl Jorden zal krijgen goederen te Borth, en tenslotte Johan o.a. zal krijgen het huis bij de Casselpoort, goederen in Wynreswicker veld en goederen in het land van Moirse. Oorspr. (Inv. No. 336) met de geschonden zegels van den eersten en derden oorkonder en van Jacob Ingeen Have en Henrick Hasenrugh; de zegels van den tweeden oorkonder, Johan van Moirse, ambtman te Berke, Johan van Eyle Tilmans zoon, Johan van Eyle Berntz zoon en Johan van Hambroick zijn verloren. Rijksarchief Zwolle, Het archief van het kasteel Rechteren (inventaris 224.1), regestnr. 282, door Jhr. D.P.M. Graswinckel en Mr. H. Hardenberg.

283. (14)67 Juli 30,

(De hertog van Cleve) spoort zijn neef, den hertog van Gelre, aan, zijn zwager, hertog Arnolt, diens vader, vrij te laten, althans meerdere vrijheid van beweging te verleenen en maant hem aan tot betaling van de pandschuld van Duyffel. Gegeven toe Cleve opten Donresdach nest na sente Panthaleonisdach anno Domini etc. LXVII. Opgenomen in den brief van 1467 Juli 30 (br. no. 210). Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 209.

284. 1468 September 18,

Goessen van Huest, richter te Pannerden en Millingen, oorkondt, dat door Johan Arntsz., gemachtigde van de heerlijkheid, gerechtelijk verkocht zijn tal van in den brief opgenoemde goederen. Gegeven in den jare ons Heren dusent vierhondert acht ende tsestich in altera die Lamberti episcopi et martiris. Oorspr. (Inv. no. 6132), met het zegel van den oorkonder. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 948.

285. 1469 November 5,

(Barnabas?) van den Berghe, bastaard, verklaart, dat zijn beleening door heer Oiswailt, heer van den Berg en (Byland), met 45 morgen land in Duyffell, is geschied tot wederopzeggens toe. Gegeven in den jare ons Heren dusent virhondert negen ind tsestich des nesten Sonnendages na Alreheiligendach. Oorspr. (Inv. nr. 3228), met de geschonden zegels van de leenmannen Derick van Camphusen en Gerit Greve; dat van den leenman Henrick van Loil is verloren. N.B. Beschadigd. ). Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 964.

286. 1470 Januari 2,

Oesswalt, heer van den Berg en Bilant, verpacht voor 12 jaar het huis te Millingen in de heerlijkheid Millingen aan Arnt die Waell en diens vrouw Gerit. Gegeven in den jare ons Heren dusent vierhondert tsoventich des neesten Dinxdachges nae Jaersdach. Opgenomen in den brief van 1470 Januari 2 (reg. no. 968). Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 967.

287. 1470 Januari 2,

Arnt die Waell verklaart het huis Millingen in pacht te hebben genomen op de voorwaarden, vermeld in den brief van 1470 Januari 2 (reg. no. 967), hierin opgenomen. Gegeven in den jaer ons Heren dusent vierhondert ind tzoventich des neesten Dinxdages nae Jaersdach. Oorspr. (Inv. no. 5788), met de geschonden zegels van den oorkonder en Gerit van Borken; dat van Roleff van Borken is verloren. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 968.

288. 1471 Augus 16,

Herzog Arnold von Geldern entbindet die Amtleute, Richter, Boten und Pfänder des Landes Düffel von den Verpflichtungen ihm gegenüber und fordert sie auf, dem Herzog Johann von Kleve zu huldigen und den Treuschwur zu leisten.

Wij Arnolt van der genaden gaidz hertouge van Gelre ind van Gulick ind greve van Zutphen doin to weten u allen ind yglicken bisunder unsen amptluden richteren baden ind peynderen unss landz van Duyffel ind allen leenmannen ind ondersaten daironder gelegen, wonachtich of gehoerende, die uns dairaf myt of tot huldinge of eyden van ampten, leengueden of anders in Duyffel ind oeren toebehoir verbonden ind gehalden sijn verbonden to werden, dat wij den hogebaeren fursten unsen lieven gemynden swager heren Johan hertouge van Cleve ind greve van der Marke ind sijnen erven ind nakomelingen unse alinge lant van Duyffel myt allen sijnen toebehoir, dat oen van unsen soen umb unsen wille afgedrongen was, nu wieder upt nye verschreven ind verpandt hebn up eyne wiederloisse vur sessdusent Averlensche Rynsche gulden, as oen dat vur van uns verpandt was na inhalt unser brieve, wij oen nu dairop hebn doin geven. Ind schelden u allen sementlich ind elken bisunder van sulken huldinge ind eynden van truwen, as gij uns van uwer leen wegen of anders der Duyffel, as vurgerurt is, antreffende in enniger wijs gedain hebn, avermitz desen unsen brief quijt ind ledlich tot behoif unss swagers ind synen erven vurscr., uwe allen sementlich ind elken bisunder bevelende avermitz desen selven brief, dat elck van u tot gesynnen unss swaghers hertougen van Cleve ind sijnre erven ind nakomelingen vurscr. oen, of den hie dat bevelende wurdt, behoirlicke huldinge ind eyde van truwen doin, as gij van ampten, leenen of andere enigher onderdanicheit wegen, as gij uns dairaf gedain hadn ind gehalden sijn to doin, beheltlicken uns ind unsen erven die loisse dairan na inhalt der brieve dair avergegeven, ind allet sunder argelist. Ind deser unser quijtscheldinge ind bevelinge to orkonde, vestingen ind stedicheit hebn wij unsen segel myt unser rechter wetenheit up desen onsen brief doin drucken in den iaere unss heren dusent vierhondert eynindseventich, des vrijdages na unser liever Vrouwen dach Assumptionis. Reg. Cliv. XVII 218v. Glzt. Niederschrift. Am 16. August 1471 hatte Herzog Arnold von Geldern die Pfandschaft über die Düffel erneuert (Or. Kleve-Mark u. Reg. XVII 209, gedr. Lacomblet UB. 4, 354), nachdem Herzog Adolf von Geldern am 9. Dezember 1468 (Reg. XVII 222v) das Pfand von Herzog Johann zeitweilig zurückerworben hatte. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Erster Teil, nr. 348 (1925).

289. 1471 November 15,

Willem Rosse, burgemeester van Nymegen, en zijn vrouw Heilwych verleenen aan heer Oesswalt, heer van den Berg en Bylant, losrecht op een rente, groot 40 rijnsche guldens, uit het huis Millingen, 3 morgen land gend. den Acker en de uiterwaard van 100 morgen land. Gegeven int jair ons Heren dusent vierhondert een ende tsoeventich des Vrydages nae sunte Mertensdach in den wynter. Oorspr. (Inv. no. 1368), met de geschonden zegels van den oorkonder en Peter Schriver. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 995.

290. 1471 Dezember 9 (dess neesten daiges na unse lieuer vrouwen Concepcionis),

Vor Arndt Schupper und Heynrich Kuve, Scepene to Ryneren, bekennen h. Ailbert Hessell, h. Gaidert Heymerich und h. Ryckart vander Dunsen as Capittelsheren in stede dess gemeynen Capittels der kercken to Cleue einers. und Peter Syberts anders. was folgt: sie haben an goen syde vanden Duyffelwerdschen boem je ein neben dem andern gel. Stück Land, geh. die Ryeduyffel und sind übereingekommen, einen Graben zu graben. Da das Stück des Kapitels um die Hälfte grösser ist, sollen von diesem 4, von Peters Stück aber nur 2 Fuss Erde genommen werden. Das Kapitel übernimmt die Anlage, die Unterhaltung fällt beiden anteilmässig zu. - Siegler: gem. Scepenen. O/Pergament m.d.S. in grünem Wachs; auf dem S.-streifen: id capittell to Cleue. Sti U 605. D In Duyffelwerd vanden dyck die dair geworpen is bijder Rijssduyffel/E/Van ein graeff lanx die Reyduffel gegrauen. 1471. d. 9. Dec. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1929.

291. (O.D. 1473),

Gerichts- und Rechtsordnung Herzog Johanns von Kleve für die Düffel.

Ordinantie, as men dat recht van den gemeynsten ind principailsten punten in Duyffel voirtan myt scepenen halden ind wijsen sal. Reg. Cliv. XVIII 22ff. Glzt. Niederschrift. Voran geht die Schöffenordnung für die Stadt und Gerichtssatzung für die Stadt und das Amt Goch von 1473 (s. Nr. 78) und es folgt unmittelbar auf das Düffelrecht die Mitteilung vom 7. Januar 1474 an die Stadt Kranenburg (Nr. 80), dass die Gerichte in der Düffel fortan bei dieser Stadt in zweifelhaften Rechtsfällen die Urteile holen sollten. Danach hat man die Abfassung der Gerichtsordnung ins Jahr 1473 zu setzen. Abschriften, die wohl sämtlich auf den Eintrag im obigen Registerbuch zurückgehen, finden sich in Kleve-Mark, Akten: Landesverwaltung 58 vol. III (von ca. 1550 und eine zweite aus dem 17 Jh.). Der Druck von Rich. Schröder in den NRHein. Ann. 24, 162 bis 169 hat eine um 1500 geschriebene, im Stadtarchiv Kleve beruhende Abschrift zu Grunde gelegt, die, da sie auch die Dienstordnung für die Düffel von 23. Dezember 1495 (s. unten Nr. 112) enthält, wohl für irgend eines der Gerichte in der Düffel angefertigt worden war. Der Abdruck ist im allgemeinen zuverlässig. Die Gerichtsordnungen für die Ämter Düffel (D.) und Goch (G.) weisen in einer ganzen Anzahl von Paragraphen wortgetreue Übereinstimmung auf, wie das die folgende Konkordanztabelle veranschaulicht: D2=G2, D23=G13, D24=G14, D25=G16, D26=G17 u. 17a, D27=G18, D28=G19, D29=G20, D30=G21, D32=G23. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Zweiter Teil, nr. 79 (1925).

292. 1473 nach Mai 18,

Rechenschaftsbericht des Thomas Hotman über seine Tätigkeit als Richter ind der Düffel in den Jahren 1472 und 1473.

Item dijt ist ghoene, dat ich Thomas Hotman van gerichtswegen gedaen heb in Duffel, synt to mail dat myn g.h. etc. sijner gnaden vrunde op die heymstadt (noot: An der Hoemüschemühle, s. Bd. I 161) had inde in bywesen der Duyffeler my Thomas vurscr. mynen eyd dair staven lyet voir enen richter in den iair van tweindeseventich. Item in den ijrst in den iair bun ick Thomas voirscr. op der heymstat gewest, inde hemelt (noot: Im Hegemal, s. Bd. I 161) to gericht gesetten myt gerichtsluyden to wairteyken, dat heir Henric uitter Gaesdonck (noot: Der Vertreter wahrscheinlich des dortigen Kreuzbrüderklosters) gerichtlick voir my qwam inde beclaigden Arnt van den Kerickhoff van scholds wegen, dair ic den voirscr. heir Henric recht af liet wederfaren. Item oick in denselven iair heb ick Thomas voirscr. to Duffelward inde to Meir to gerichte gesetten inde heb recht gedaen denghonen, dies aen my begheirden; inde heb oick voirt in allen benken gericht laten verkondighen, om een egelicken, die rechts begheirden, recht laten wederfaren. Item oick heb ick my Thomas voirscr. den nesten sunte Geirtrudendach (1473 März 17) opten dijck verschyennicht inde heb dair van den erven, in Duyffel geerft syn, myn heymrait gesat van wegen myns g.h.; inde heb oic myn marckgelt dairvan geboirt, vant ic dat van weirden gehalden heb, soe den dichgreve dair dan drie marck verschinen. Item oick heb ic enen geheiten Albert Prijsken, die een doir opgestoten solden hebn als van gewalts wegen, dat my clegelick geclaighet ward, inde heb denselven gehalt selfandert inde denselven heb laten verborghen voir 15 ald schild; dairvoir steet sijn vader inde Henric die Wild. Inde die ander geheyten Aelbert Bertkens hevet betaelt vier pont van broicken, soe die ontdragen wairt, dat hy der huystotinghe niet schaffen en hadde. Item geboirt van den tynde to Duyffelward enen Postlaetsche gulden, die myns heren schutten verterden. Item gehadt een malder haveren van wegen Steven Komans om geley to geven, soe hy een gestalen kae to Nymeghen bracht had. Item die byen to Meir gehoirt, in Duffel verwlaghen waeren. Item myn g.h. hevet uit doen besetten, als recht is in Duffel, all alsulker hande erf ind guet, als Scheyffert van Meraidde to Nyel hadde, voir twedusend gulden, an die oen aenspraick, dair gerichtluyd aver gewest synt om oir recht Henric Braem, Aelbert Prijsken, Robert Goessenssoen, Steven Bloem, Reynken Gerssen. Item dijt voirscr. is geschiet des fridages na sunt Jan Decollacio in den iair twe inde seventich (1472 September 4). Inde hijr heft sich Scheyffert voirscr. mit mijnen g.h. van gescheiden, als myns heren wrunde wail kundich is. Item en opdracht ontfangen van Peter van Brienen inde van Bely syn echte huysfrouwe tot behoef myns g.h. in den iair van driendeseventich des dynstaiges na den sonnendach Cantate (1473 Mai 18) inde oic gerichtlic geschiet. Item die roickhoenre geboirt van den voirleiden iair, ind die syn gelevert na der huldinghe (noot: Sie hatte bereits im Dezember 1471 stattgefundenl s. Qu. I 324). Live her waltgreve (noot: Der Waldgraf des Reichswaldes Johann von Hoen (s. I 210), dem demnach der Düffeler Richter damals noch unterstellt war, indem die geldrischen Pfandschaften Reichswald mit Nergena und die Düffel zunächst noch als eine Einheit behandelt wurden). Dyt wilt doch in der best formen laeten setten, eir forder vour myns g.h. wrunde kumpt, went ick mitter haest sus gescreven heb; des bid ic u dynstlicken. Kleve-Mark, Akten: Amt Düffel. Papier schmal folio, eigenhändige Niederschrift des Richters. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Zweiter Teil, nr. 75 (1925).

293. 1473 August 2 (Griethausen),

Herzog Karl der Kühne verschriebt dem Herzog Johann von Kleve das Land Düffel zu erblichem Besitz, um es als Lehen vom Herzogtum Geldern zu halten.

Wij Karel hertoge van Bourgoigne etc. doin to weten u onsen amptluyden, richteren, baiden ind peynderen onss landz van Duyffel ind allen leenmannen ind ondersaiten daironder gelegen, wonachtich of gehoerende, dat wij den hoigebaeren fursten unsen lieven ind seirgemynden neven heer Johan hertoughen van Cleve ind greven van der Marken ind sijnen erven ind nakomelinge onse lande van Duyffel mit allen ind ygelicken kerspelen, dorperen, buyrschappen, landen, luden, gueden, renthen, gulden, opkomyngen ind vervallen, die wij dair hebn of ons geboiren moigen, nyet dairvan uytgescheyden, by sekeren reden erflicken avergegeven, verschreven ind versegelt hebn, om dat van onsen hertogdom van Gelre bij hem te leen te holden, wairom wij u bevelen ind yglicken besonder avermitz desen selven brief, dat illick van u tot gesynnen desselven onss lieven neven hertougen van Cleve, sijnre erven ind nakomerlingen (!) oen, of den hij dat bevelende wurdt, behoirliken huldinge ind eyde van trouwen te doen as uwen rechten erfhere, want ons so belieft. Gegeven in onsen her bij Griethuis den anderen dach in Augusto int iaer ons heren duysent vierhondert drie ind tseventich. Charles. Par monseigneur le duc de le Kerrest mp. Kleve-Mark, Or. Das dem Pgt. eingedrückt gewesene kleine Siegel ist abgefallen. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Erster Teil, nr. 354 (1925).

294. 1473 December 7,

Charles, hertog van Bourgoigne etc., geeft last, de bezetting van de heerlijkheden Bylant en Millingen door de troepen van zijn neef, den hertog van Clèves, welke nog steeds voortduurt, ondanks dat hij heer Oswald, heer van Bergh etc., zijn ridder, raad en kamerling, destijds bondgenoot van heer Adolff van Gheldres, opheffing van beslag en herstel in diens bezittingen had verleend, te doen ophouden en dezen voor zijne gederfde inkomsten schadeloos te stellen. Donné en nostre ville de Thionville le VIIe jour de Décembre l'an de grace mil CCCC soixante et treze. Oorspr. (Inv. no. 4948), met het geschonden zegel van den oorkonder, met tegenzegel, in roode was. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 1023.

295. 1474 Januar 7 (Kleve),

Herzog Johann von Kleve teilt Richter, Bürgermeister etc. von Kranenburg mit, dass er mit der Düffel übereingekommen sei, Urteile, die dort nicht gefunden würden, in Kranenburg einzuholen.

Johan etc. Lieve getruwen! Wij hebn mit unser Duyffel geordiniert, dat sij ordelen, der sij nyet wys en weren, an u hoefde sueken sullen, dat wij u to kennen geven, umb u dairna weten to richten. Ind begeren oick, as dat so kompt, dat gij u dan dairin mitten besten hebn willen, dat sij guede ind korte expedicie des rechten krygen moegen, as wij uns des oick also tot u versien. Geg. to Cleve up den neisten vrydag na dem heiligen Dardiendage a. etc. LXXIIII. An unse lieve getruwen richter, burgermeister, scepenen ind rait unser liever stat Cranenborch (Noot: Im Jahre 1489 Juni 26 - s. unten Nr. 101 und Bd. I 164 - wird das Schöffengericht der Stadt Kleve zum Haupt der Gerichte in der Düffel bestimmt.). Reg. Cliv. XVIII Bl. 25. Glz. Niederschrift (s. Nr. 79) Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Zweiter Teil, nr. 80 (1925).

296. 1475 November 13,

Charles, hertog van Bourgoingne etc., gelast den eersten deurwaarder van zijn Raad in Gheldres, om den ambtenaren van zijn neef, den hertog van Clèves, aan te zeggen, zijn raad en kamerheer Oswalt, heer van le Berge en Bylant, te herstellen in het bezit van de heerlijkheden Bylant, Millingen en den tol van Emerick. Donné en notre ville de Malines le XIII jour de Novembre l'an de grace mil IIII soixante quinze. A. Oorspr. (Inv. no. 4948), met het geschonden zegel van den oorkonder, met contrazegel, in roode was. B. Vertaling in het Nederduitsch (Inv. no. 4948). Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 1061.

297. 1477 Januar 20,

Herzog Johann I von Kleve gibt seinem Richter in der Düffel Thomas Hottman ein Gütchen, bei dem und auf seinem anleigenden väterlichen Haus Rosendail er einen steinernen Bergfried erbaut hat, schatz- und dienstfrei.

Wij Johan etc. doen kont, also Thomas Hottman unse richter in Duyffel vur en deel iairen eyn nyhe stenen berchfrede bij syns vaeders huyse ingen Rosendail, ind tot vestinge ind beschudde unss lands wail gelegen, getymmert ind he uns dan to kennen gegeven heft, woe he, ruerende vast dairan, liggende heb eyn guetken geheiten Cranenguetken mit tween stucken lands, dairvan dat eyn Arnt Craenen ind dat ander Johan Clutt tobehoiren plach, tsamen haldende umtrynt tuschen drye of vier mergen lands, uns biddende, dat wij on dit vurscr. guedken schatvrije ind dienstvrije geven willen, so bekennen wij, dat wij vur uns ind unsen erven umb dienst will, uns Thomas vurscr. gedain heft ind vurder doen mach, denselven Thomas vur on ind sijnen erven dat vurscr. guetken schatvrije ind dienstvrije gegeven hebn ind geven avermits desen brief. Ind hebn diss in oirkonde unsen segel an desen brief doen hangen. Gegeven in den iaeren unss heren dusent vierhondert seven ind tseventich, up sent Agneten avent der heiligen ionckfrouwen. Reg. Cliv. XVIII 56v. Glzt. Niederschrift. Der Amtsbrief für Thomas Hottman als Richter in der Düffel, wohl doch des ersten klevischen Richters nach Übernahme der Pfandschaft, hat sich nicht erhalten. Im Jahre 1469 gehörte Hotman zu der Besatzung von Huissen und der Herzog hatte ihn beauftragt (Reg. Cliv. XVII 171v) mede tot unsen slait ind anderen dingen to sien helpen…the vorder wannere unse amptman aldair nyet bij der hant en were. Am 17. September 1479 wurde ihm das Richteramt Kleverhamm übertragen; s. die Bestallung im Reg. Cliv. XVIII 145v. Der Name Rosendail war in jener Zeit im Klevischen sehr beliebt. Die Lage des Hauses habe ich nicht feststellen können; man hat es aber doch wohl in der Düffel zu suchen. Vgl. auch Reg. XXIV 255. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Erster Teil, nr. 362 (1925).

298. 1477 Mai,

Vorschläge des Landdrosten von Kleve Johann von Alpen und anderer fürstlicher Räte, was mit Rücksicht auf die von Geldern drohende Kriegsgefahr zur besseren Ausrüstung landesherrlicher Burgen zu geschehen habe, nebst Entscheidungen des Fürsten darüber.

Item Hoetman die richter in Duyffel hevet desgelijx oick to kennen gegeven van dreyginge ind warnyngen, die oen ankomen, ind so heft men oen toegelaten noch twe werachtiger manne up dat huys to Millingen to nemen. (Mach men 2 of 3 uyter Duyffel nemen, die dair bij oen up syn dach in nacht). Kleve-Mark, Acten: Geldernsche Fehde, s.a. Orr. und Konzepte auf Papier. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen Zweiter Teil, nr. 85 (1925).

299. 1477 Dezember 1 (des anderen daigh na sunte Andries),

Dechant und Kapitel der Kirch von Cleue geben an Griet, Frau des Derick Klompen, ihre Tochter Hylleken und Heylken, beider Eheleute Tochter, je eine Hand an des Kapitels Hofstatt und Land, gross etwa 4 hont, gel. in der maelschap van Bymmen (einerseits Land des Pastors von Bymmen; anderseits Land der Jungfern van Benthem, beidenends die gem. Strasse) für einen Zins von 1¼ rh. Gulden jährlich Martini frei C. Die Pächter tragen alle Deich-, Wetering-, Graben- und andere Lasten. - Siegler: Kapitel. Kopiar B fol. 92. R In Bymmen Griet Klompen Hylken Grieten dochter ind Heylken Derick dochter vyff quartijr R. gulden Martini episcopi. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1993.

300. 1478 januari 10 (des saterdaghs nae den heylgen dertyen daghe).

Vor Johan Fredericksoen und Gerit Heyman, scepenen to Duffelvwerdt ind to Keken, und vor Thomas Hotman, Richter, erscheinen in formen des gerichts in eynen gehegden gericht ind gespaner banck Johan van Boenderick und s. Frau joffr. Gryet und tragen auf an Hand des Richters ein Stück Land, gel. In Duffell geh. Werderweyde, etwa 3½ holl. Morgen, zw. Erbe der Euertke van Tijl einers. Und Erbe des Arnt s Walen anders., einenends up die weteryng zu Behuf des capittel van Cleef, vertreten durch h. Rijckaert vander Doenssen, kanonyck to Cleeff. - Siegler Thomas Hotman, Richter in Duffel; gem. Scepenen. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 1998.

301. (14)79 October 7,

De heer van den Bergh deelt aan Aelbert van Bemmell mede, dat hij te Cleve is geweest en zijn goederen van den hertog heeft terugontvangen, zoodat hij Millingen wederom heeft doen bezetten. Gescreven op Donredach post Francisci anno etc. LXXIX. Afschriften in Inv. no. 209, fol. 120. ). Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 613.

302. (14)79 October 17,

De heer van den Bergh schrijft aan de stad Nymegen, dat deze aan de inwoners van Millingen, welk goed hem door Cleve is teruggegeven, schatting oplegt, en verzoekt haar de inning op te schorten, tot de bisschop van Monster hierover beslist heeft. Gescreven op Sondagh post Galli confessoris anno etc. LXXIXtich. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 120. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 615.

303. 1479 October 7,

Johan, hertog van Cleve, graaf van der Marke, geeft, op verzoek van jonker Adam van den Berge, aan diens broeders, heer Oesswalt, heer van den Berg en Bylant, en jonker Ludolph, de veroverde bezittingen terug, met herstel derhalve van de leenplichtigheid van heer Oeswalt voor de heerlijkheid Millingen in Duyffell en diens verpanding van het kerspel Beke aan hem. Gegeven in den jairen unss Heren duysent vierhondert negen ind tseventich up den Donredach na sent Franciscus' daige. Oorspr. (Inv. nr. 221), met het zegel van den oorkonder, in roode was; dat van heer Oswalt is verloren. N.B. Gedrukt: Lacomblet, IV, no. 405. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 1122.

304. (14)79 October 21,

De stad Nymegen antwoordt aan den heer van den Bergh (zie br. no. 615), dat de schatting is opgelegd aan Millingen, toen dit nog in handen van Cleve was, maar belooft opschorting, tot de bisschop van Munster een beslissing heeft genomen. Gescreven opten heiligen XIm Meghdedagh anno Domini etc. LXXIX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 120 verso. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 617.

305. (14)79 October 29,

De heer van den Bergh beveelt den rentmeester Derick van Wese zich naar Nymegen te begeven, en daar te informeeren, hoe het staat met de aanvallen op de bewoners van Millingen (zie br. no. 615). Gescreven op Vrydagh na sunte Symon ende Judendagh apostolorum anno LXXIX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 121 verso. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 620.

306. (14)80 Februari 9,

Jonkvrouw Aelheyt van Alphen, vrouw van jonker Derick van Bathenborch, protesteert bij den heer van den Bergh tegen de schatting, door diens rentmeester geheven van den hof op Zelant, die haar en haar zuster Van Pallant toebehoort als eigen heerlijkheid. Gescreven mit groter hayst mit myne selffs hant op sunte Appolloniendagh anno LXXX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 135 verso. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 676.

307. (14)80 Februari 22,

Derick van Weze, rentmeester in den Bylant, schrijft aan den heer van den Bergh, dat de 3 hoven in Zelant, onderscheidelijk toebehoorde aan jonker Derick van Batenborch, Werner van Pallant en Evert van Bemmell, steeds den status van Millingen hebben gevolgd in oorlog en vrede, en verzoekt hem afgevaardigden te zenden, om de heffing van de schatting door te zetten. Gescreven tot Pannerden des Dinxdages op sunte Petersdach ad cathedram anno etc. LXXX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 139 verso. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 688.

308. (14)80 Februari 23,

Derick van Wese bericht aan den heer van den Bergh, dat soldaten uit Nymegen te Millingen gebrandschat hebben, en verzoekt hem, hiertegen op te treden. Gescreven then Bylant des Gudesdaighs na sunte Petersdagh ad cathedram anno Domini LXXX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 135 verso. N.B. Blijkens onderschrift heeft de heer van den Bergh zijn dienaar Hermannus (Weegh) naar Nymegen gezonden, welks burgemeesters de brandschatting verboden hebben. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 689.

309. (14)80 Februari 24,

De heer van den Bergh antwoordt aan jonkvrouw Aelheyt van Alphen (zie br. no. 676), dat Zeeland een leengoed van Bergh is, gelegen in zijn heerlijkheid Millingen, en in 1470 door haren zwager Werner van Pallant in leen ontvangen tegen overgifte der dagelijksche heerlijkheid, zoodat de schatting, benoodigd om de onkosten voor het verkrijgen der neutraliteit te vergoeden, terecht ook daar geheven wordt. Gescreven op sunte Mathiis avent des heiligen apostels anno LXXX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 135 verso. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 690.

310. (14)80 Maart 5,

Werner van Pallant, heer zo Breydenbendt, schrijft aan den heer van den Bergh, naar aanleiding van diens antwoord (br. no. 690) aan zijn schoonzuster van Bathenborch, dat hij bij het in leen ontvangen van de hoven op Zelant de dagelijksche heerlijkheid niet overgegeven heeft, en verzoekt het hem daarom niet lastig te maken en ook geen schatting te heffen, daar hij nog steeds in staat is geweest deze heerlijkheid zelf te beschermen tegen beide partijen. Gegeven uff Sondagh Oculi anno etc. LXXX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 137. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 693.

311. (14)80 Maart 29,

Jonker Derick van Bronckhorst van Bathenborch verzoekt den heer van den Bergh, geen schatting te heffen van den aan zijn vrouw toebehoorenden hof te Zelant (vgl. br. no. 690), daar dit een eigen heerlijkheid is, en stelt voor over mogelijke verschilpunten een conferentie te houden. Gescreven op Gudesdagh na Palmdagh anno LXXX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 138. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 698.

312. (1480 voor Juli 22),

Derick van Weze schrijft aan den heer van den Bergh, dat Evert van Bemmell diens tusschenkomst inroept om te bewerkstelligen, dat zijn hof op Zeelant in het kerspel Millingen, welken hij "te wedersaet" houdt tegen een hof in den Duyffel van Henrick van Hoen, welke "wedersaet" 25 Juli e.k. afloopt, ook verder veilig blijft. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 144. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 724.

313. (14)80 Juli 25,

De heer van den Bergh schrijft nader aan Johan van Hoen (zie vr. no. 726), dat het verhaal, door Thomas Hotman verspreid, dat de hoven op Zelant niet in zijn heerlijkheid Millingen zouden liggen, verzonnen is, waarvoor hij verschillende bewijsredenen opsomt. Gescreven up sunte Jacobsdach apostoli anno etc. LXXX. Afschrift in inv. n. 209, fol. 144 verso. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 728.

314. (14)80 Juli 25,

Johan van Hoen, waldgraaf, antwoordt aan den heer van den Bergh (zie br. no. 728), dat zijn broeder Henrick den volgenden dag bij hem te Cleve de zaak zal komen bespreken. Gescreven to Cleve op sunte Jacobsdach anno Domini etc. LXXX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 145. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 729.

315. (14)80 October 11,

Adriaen van Alpen, vrouwe zo Bredenbent, schrijft aan den heer van den Bergh, naar aanleiding van de schatting, geheven van haar heerlijkheid Zelant (vgl. br. no. 676 en vgl.), dat deze onrechtmatig is, en verzoekt hem om de heffing te staken. Gescreven uff Guesdach neist na sente Victorisdage anno etc. LXXX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 166. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 772.

316. (14)80 October 11,

De heer van den Bergh beantwoordt Adriana van Alpen (zie br. no. 772) met toezending van afschrift van zijn antwoord op een dergelijk protest van haar zuster van Batenborch (br. no. 690), en verzoekt, hierin eventueele onjuistheden te willen aanwijzen. Gescreven des Guesdages na Victoris anno Domini etc. LXXX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 166 verso. . Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 773.

317. (14)80 October 21,

Adriaen van Alphen, vrouwe zo Bredenbendt, antwoordt aan den heer van den Bergh (zie br. no. 773), dat haar man ontkent de heerlijkheid Selant bij de beleening overgegeven te hebben, en deze ontvangen heeft gelijk haar vader Elbert van Alpen deze ontvangen had, en verzoekt hem dus de onrechtmatige schatting niet te heffen. Gescreven uff der Elffdusent Mededach anno LXXX. Afschrift in Inv. no. 209, fol. 168 verso. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 777.

318. 1481 Februari 20,

Bartholomeus Curia, proost van het klooster (Bedburg), benoemt als collator der kerk te Kekerdom, Hendrik Steenkes tot rector of pastoor aldaar. Het hoogadelijk, vrij wereldlijk Stift te Bedbur bij Kleef en zijne juffers (1879), regestnr. 132, door Mr. L.A.J.W. Baron Sloet.

319. (14)81 April 2,

Joris (van Groenen) schrijft uit Cleve aan Deric van Weze, dat de Hertog zich bereid heeft verklaard aan het ophoogen van den dijk te Millingen mede te werken, en raadt hem aan, zich in verbinding te stellen met den richter in Duyfel. Gescreven dess Manendaiges na Letare anno LXXXI. Minuut (Inv. no. 182). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 807.

320. (14)81, na 2 April,

Dyerck van Vees schrijft aan Yorys van Gron, dat wegens het hooge water de schouw van den dijk te Millingen moet worden uitgesteld. Gescreven des…post Letare anno LXXXI. Oorspr. (Inv. no. 182). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 808.

321. 1481 juni 26 (des Dinsdaghs nae sunte Johansdach baptist).

Henrick van Hoekelum, richter in de Duffell, Johan Frederixss, Gerrit Quiter, schepen to Duffelwerdt en gemene schepenen van Keken, stellen juffer Otten van der Hoevelick in het bezit van de door verwin verkregen goederen van joffer Alinoier van Diepenbroeck, te weten 3 percelen land, de Heyngmeyngh, de Hekink en dat Meer genaamd, en een rente uit de Hof te Hoevelick, alles onder deze bank gelegen. RA Arnhem, Archief huis Aerdt en de familie van Hugenpoth tot Aerdt, regestnr. 13, licht geschonden zegel van Henrick van Hoekelum en zwaar geschonden schepenzegel.

322. (14)81 Augustus 27,

De afgevaardigden van den hertog van Cleve, uitgezonden ter inspectie van den dijk te Millingen, berichten aan heer Oeswalt, heer then Berge etc., dat de Hertog zijn verzoek, door de onderdanen in den Duyffel dienst te laten doen bij het herstellen van den dijk, toegestaan heeft, doch dat hij een verklaring moet afgeven, dat deze diensten slechts op zijn verzoek, doch niet van rechtswege gegeven zijn. Geschreven op Maendach na sunt Bartholomeus' dach anno etc. LXXX primo. Oorspr. (Inv. no. 182). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 818.

323. 1481 September 4,

Oisswalt, heer van den Berge en van den Bilant, erkent, dat de hulp, op bevel van den hertog van Cleve, door diens onderzaten in den Duyfel verleend bij het herstel van den dijk bij Millingen, geheel vrijwillig gegeven is. In den jaere onss Heren dusent virhondert LXXXI dess nesten Dinxdach na Egidii abbatis. Minuut (Inv. nr. 182). N.B. De verklaring is overgezonden bij den brief van 1481 September 4 (br. No. 819). Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 1164.

324. 1482 Januar 19,

Herzog Johann II ernennt Arnd Schupper zum Richter im Amte Düffel.

Wij Johan etc. doen kondt allen luyden ind bekennen vur ons, onse erven ind nakomelingen, dat wij Arnt Schupper onsen richter aver onse lant ind ampt van Duyffel gesat ind gemaickt hebn, setten ind maicken avermitz desen onsen brief, also dat hij malck in denselven onsen gericht nae schepenen vondenisse gericht ind recht wedervaeren laiten sal, ast geboirt, then were dat wij oen anders bevelende wurden, da solde hij doen. Ind onse broeken in den vurscr. onsen ampt vallende sal hij truwelicken tot onser behoif myt recht uytvorderen ind ons dairaf iairlix guet bewijss ind rekeninge doen of die ymant van onsen amptluden, dair wij oen dat bevelende wurden, averleveren, omb ons dairaf voirt rekeninge to doen. Ind hij en sal geyn gerichten versten sonder redelicke saicke, then sij van onsen bevele. Ind hij en sal oick onse ondersaiten in denselven onsen ampt nyet voerder belasten noch besweren, dan die ordinancie wilneir ons lieven aldervaders heren Adolphs hertougen van Cleve etc. op die richterampten gemaickt ind geordiniert uytwijst. Oick sal hij onse paele ind vurpaele, wiltbane, vischerye, heirlicheyt, gerichten ind rechten desselven ons amptz, so vele oen dat beruert, truwelicken hueden ind bewaeren ind voirt anders doen, als eyn richter schuldich is to doen. Voirt hebn wij oen gegont ind toegelaiten, dat hij onse gerichtzschrijverampt in der Duyffel bedienen ind bewaeren doen moege, also doch dat hij eynen dairtoe bequeme wesende bij onsen of onser raitzvriende raide setten sal, die dat bediene ind verwaere, ast geboirt. Ind sullen oen iarlix oick onse cleydinge geven doen. Ind so ons Arnt Schupper gedaen hevet hondert ynckel Overlensche Rijnsche gulden, soe is vurwarde, dat wij oen noch sijne erven nyet ontsetten sullen doen noch laiten ontsetten van onsen richterampt vurscr., wij en hebn oen die hondert gulden vurscr. of dairvur ander guet payment den gelijcke guet wesende eirst vur der onstsettinge wedergeven ind betailen doen. Ind totten vurscr. ampt hevet ons Arnt vurscr. gedaen sijne huldinge ind eyde van truwen, ast geboert ind allet sonder argelist. Ind diss tot oirkonde hebn wij onsen segel an desen brief doen hangen. Gegeven int iaeren onss heren duysent vierhondert tweeindtachtentich, op den vrijdach neist nae sent Anthonius daghe confessoris. Reg. Cliv. XIX 35v. Glzt. Niederschrift. Im Laufe der nächsten Jahre ist dann Arnt Schupper im Dienste des Herzogs in Gefangenschaft geraten, so dass er im Richterdienst der Düffel in der Person Johann Duyffelers einen Nachfolger erhielt. Nach seiner Befreiung aus der Gefangenschaft, für die er über 300 Rhfl. hatte erlegen müssen, verschrieb ihm der Herzog 1488 (Reg. Cliv. XX 27) das Richteramt in der Düffel aufs neue, indem nunmehr die Pfandsumme dafür auf 300 Rhfl. Festgesetzt wurde. Auf das ihm in der letzteren Verschreibung mit übergebene Deichschauamt in der Düffel musste er jedoch laut einem Revers vom 18. Januar 1489 (Reg. XX 28) wieder verzichten, da es 1486 Juli 25 auch Jost Lasalle in dessen Amtsbrief übertragen war. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Erster Teil, nr. 372 (1925).

325. 1482 Februari 5,

Derick van Wese, richter te Millingen en Pannerden, oorkondt, dat Bernt van Oy voor de vicarie in de kapel van St. Anthonis, den maarschalk, voor het slot van Millingen, thans gehouden door zijn broeder Gerit van Oy, waarvan de collatie berust bij den heer van Berg, een rente van 2 oude schilden 's jaars uit de Kremershofstede aldaar geeft. In den jare ons Heren dusent virhondert twe ind tachtentich op sente Aghatendach virginis. Oorspr. (Inv. no. 5700), met de zegels van den richter, den schenker en de gerichtslieden Derick van den Pol en Johan van Oy. Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 1172.

326. 1483 maart 5 (dis Guiesdaghs nae den Sonnendach Oculy).

Johan van Ghent, richter in de Duiffel, Jan Wegen en Henrick Vermoelen, schepenen tot Duiffelward, tot Keken en Bimmen, oorkonden, dat Michghiell van Ghenenss. en zijn vrouw Gherritken overdragen aan Henrick van der Hoevelick een stuk land, dat Groete Velt genaamd, groot 8 hont, gelegen in het kerspel Bimmen. RA Arnhem, Archief huis Aerdt en de familie van Hugenpoth tot Aerdt, regestnr. 15, het geschonden zegel van Johan van Ghent en het licht geschonden schepenzegel; "Brieff van de Smachkamp en 8 hont landt".

327. 1483 Mei 12,

Bartholomeus de Curia, proost, Wijbe van Velen, priorin en het kapittel van het klooster (Bedburg), de collatie hebbende van de kerk te Kekerdom, verzoeken den proost van Xanten, Hendrik Mijssen in de plaats van Hendrik Steenkens, die afstand gedaan had, als pastoor aldaar te bevestigen. Het hoogadelijk, vrij wereldlijk Stift te Bedbur bij Kleef en zijne juffers (1879), regestnr. 133, door Mr. L.A.J.W. Baron Sloet.

328. 1484 Februar 8 (upden vrydaeghe na o.l. Vr. dach Purif.),

Heiratsvertrag zwischen Adolph van Wylick, Erbhofmeister des Landes Kleve, und Elizabeth van Bylant, der ältesten Tochter des † Ritters Otte van Bylant und der Cunera van Bylant, der jetzigen Frau Wilhems van Culenborch. Elisabeth bringt ihrem Manne in die Ehe mit die Renten und Güter, die sie von ihrem † Vater ererbt hat und die in dem nachfolgenden Transfix (nr. 366,1) näher bezeichnet sind. Adolph verpflichtet sich, seiner Frau 200 oberl. rh. Goldgulden in Renten anzuweisen usw. Zeugen bezw. Siegler: Christofer van Wylick, Joh. van Wylick, Sohn des † Otto van Wylick, und Elbert van Honepel von wegen des Bräutigams; Henrick van Bylant, Ritter, Herr zu Well und zu Spaldorp, als Oheim und Momber von Elizabeth und Cunera, Joh. van Bylant, gleichfalls Oheim, und Wilh, van Culenburch wegen irher Nichte bezw. Tochter Elisabeth sowie der Bräutigam. Or. Perg., 8 Siegel. Urkunden des Archivs von Schloss Diersfordt bei Wesel 1272-1599 (INA 5), nr. 366, Carl Wilkes und Rudolf Brandts.

329. (14)86 Maart 11,

Johan, hertog van Cleve etc., schrijft aan heer Oesswaelt, heer then Berghe, dat hij, wegens overstroomingsgevaar van den doorgebroken dijk te Millingen, tegen 13 Maart zijn onderdanen in den Duyffel en te Cranenborch heeft opgeroepen om den dijk te versterken, en verzoekt hem insgelijks te doen. Gegeven to Cleve up den Saterdach neest nae den Sonnendach Letare anno LXXXVI. Afschrift (Inv. no. 187). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1036.

330. (14)86 Maart 11,

(De heer van den Bergh) schrijft aan de stad Nymegen, dat de dijk te Millingen noodig hersteld moet worden, en verzoekt, tegen 17 Maart afgevaardigden naar Millingen te zenden, om met die van Cleve en van hemzelf overleg te plegen. Dess nesten Saterdages na Letare Jherusalem anno LXXXVI. Minuut (Inv. no. 187). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1037.

331. (14)86 Maart 20,

De heer van den Bergh schrijft aan den hertog van Cleve, dat hij gaarne met afgevaardigden van Cleve en Nymegen een tweede conferentie te Millingen wilde laten houden, en wel op 4 April, en verzoekt om een vrijgeleide voor Nymegen. Gescreven des nesten Manendaiges na Palmdach anno LXXXVI. Minuut (Inv. no. 187). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1039.

332. (14)86 Maart 23,

Johan, hertog van Cleve etc., antwoordt aan heer Oiswalt, heer then Berghe (zie br. no. 1039), dat hij op den bepaalden dag zijn afgevaardigden naar Millingen zal zenden, en voegt een vrijgeleide voor de stad Nymegen bij den brief (reg. no. 1266). Gegeven to Cleve des Donresdaige neist na den heyligen Palmdaige anno etc. LXXXVI. Oorspr. (Inv. no. 187). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1040.

333. (14)86 Maart 23,

Johan, hertog van Cleve etc., geeft aan de afgevaardigden der stad Nymegen vrijgeleide naar den dijkbreuk bij Millingen in den Duyfel. Opten Sonnendach (sic) nest na den heiligen Palmdach anno Domini etc. sess ind tachtentich. Afschrift (Inv. nr. 187). N.B. Dit vrijgeleide moet van 23 Maart (d.i. Donderdag) zijn; de afschrijver maakte er "Sonnendach" van. Het werd overgezonden bij schrijven van denzelfden datum (br. no. 1040). Het archief van het huis Bergh, door Mr. A.P. van Schilfgaarde, regestenlijst van oorkonden, eerste stuk (828-1490), nr. 1266.

334. (14)86 Maart 25,

(De heer van den Bergh) zendt aan (de stad Nymegen) het vrijgeleide (zie reg. no. 1266) van den hertog van Cleve, en verzoekt haar, op 4 April eenige afgevaardigden naar Millingen te zenden. Gescreven opten heiligen Paesavent anno LXXXVI. Minuut (Inv. no. 187). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1041.

335. (14)86 Juli 17,

De heer van den Bergh verzoekt aan (den hertog van Cleve), diens onderdanen in den Dufel en van Cranenborch te gelasten, mede te werken aan het herstel van den dijk te Millingen, zooals afgesproken was. Des Manendaiges na Divisionis Apostolorum anno LXXXVI. Minuut (Inv. n. 187). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1055.

336. (14)86 Juli 17,

De onderzaten in den Dueffel berichten aan (den hertog van Cleve), dat heer Oiswalt van den Berge niet aan zijn verplichting, mede te werken aan het herstel van den dijk, voldaan heeft, en roepen zijn tusschenkomst in. Gescreven secunda post Divisionis Apostolorum anno LXXXVI. Afschrift, overgezonden bij den brief van 1486 Juli 19 (br. no. 1057). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1056.

337. (14)86 Juli 19,

Johan, hertog van Cleve etc., antwoordt aan heer Oiswalt, heer then Berghe (zie br. no. 1055), dat volgens een bijgaand schrijven (br. no. 1056) van zijn onderzaten in den Duyffel, de schuld van het uitstel bij heer Oiswalt ligt, en verzoekt hem, om de zaak te onderzoeken, tegen 24 Juli eenige afgevaardigden naar Millingen te zenden. Gegeven to Cleve op Guedesdach na Divisionis Apostolorum anno etc. LXXXVI. Oorspr. (Inv. no. 187). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1057.

338. (14)86 Augustus 1,

(De heer van den Bergh) schrijft aan (den hertog van Cleve), dat de Duyffel en Kranenborch nog niet aan hun plicht voldaan hebben om den dijk te herstellen, en roept zijn tusschenkomst in. Gescreven upten sunte Petersdach ad vincula anno LXXXVI. Minuut (Inv. no. 187). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1058.

339. 1486 Juli 25,

Herzog Johann II von Kleve ernennt seinen Amtmann in Kranenburg, Joist van Lasalle, auch zum Amtmann in der Düffel.

Wij Johan etc. doen kondt allen luden ind bekennen vur ons, onse erven ind nakomelingen, dat wij Joist van Lassale onsen amptman to Cranenberg nu dairtoe onsen amptman aver onse lant ind ampt van Duyffel gesatt ind gemaickt hebn, setten ind maicken avermitz desen onsen brief, alsoe dat hij datselve onse ampt op datum diss briefs yrst anvangen ind vort bis tot onsen wederseggen truwelicken tot onsen, onser erven ind nakomelingen beste ind behoif bedienen ind verwaeren ind malck gericht ind recht na schepenen vondeniss wederfaeren laiten sal, ast geboirt, then were dat wij oen anders bevelende wurden, dat solde hij doen. Ind hij sal onsen richter in der tijt aldair vurderlick ind behelpelick wesen tot onsen broeken intovorderen, dat ons die dairvan iarlix rekenen moege, ast gewoenlicken is, dan broeken an lijf draegende of die ons eyn gemeynte gebroeckt hedn, die sal hij ons yrst to kennen geven ind die oick nyet uytvorderen noch dairvan to scheyden helpen dan bij onsen sunderlingen weten ind bevele. Ind hij en sal oick onse ondersaiten in denselven onsen ampt mit dienst of anders nyet vorder besweren noch belasten noch oick van onsen richter in der tijt aldair nyet belasten noch besweren laiten, dan die ordinancie wilneir onss lieven aldervaders heren Adolphs hertougen van Cleve etc., op die ampten gemaickt ind geordiniert uytwijst. Oick sal hij onse paele, vurpaele, wiltbaenen, vischeryen, weteringen, dijckrechten, heirlicheyt, gerichten ind rechten desselven onss amptz, so vele oen dat beruert, truwelicken hueden ind bewaeren ind vort anders doen, as eyn getruwe amptman schuldich is to doen. Ind dairvur hebn wij oen gegeven ind verschreven, geven ind verschrijven avermitz dessen onsen brief den thienden penningh van onsen broeken in desenselven onsen ampt vallende, den oen onse richter in der tijt in Duyffel iairlix dairaf van onser wegen uytrichten ind geven sal, denselven onsen richter wij dat hijrmede bevelen to doen sonder vorder bevele dairaf to verwachten; dan van broecken an lijf of eyne gemeynte draegende en sal hij den thienden penningh nyet hebn, Ind tot den vurg. Ampt truwelicken to bedienen heft ons Joist vurg. gedaen huldinge ind eyde van truwen, ast geboert ind allet sonder argelist. Ind diss tot oirkonde hebn wij onsen segel mit onser rechter wetenheit an desen brief doen hangen. Gegeven in den iaeren onss heren M. CCCCLXXX sexto, op sent Jacobsdach apostoli. Reg. Cliv. XIX 206. Glzt. Niederschrift. Dieser Amtsbrief stimmt an manchen Stellen mit dem für den Richter in der Düffel vom 19. Januar 1482 (nr. 372) überein. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Erster Teil, nr. 376 (1925).

340. 1486 August 9 (in vig. b. Laurentii mart.),

Urkunde über die Zuweisung der Mitgift an Cunera van Wylick geb. van Bylant gemäss Haupturkunde. Auf Grund einer mit Zustimmung Wilhelmus van Culenborch getroffenen Abmachung zwischen Mutter und Tochter werden der Elizabeth und ihrem Manne Adolph van Wylick diejenigen Höfe und Güter in der Düffel zugewiesen, die Elizabeths Vater, der † Otto von Bylant, daselbst besass. Davon jedoch sollen jene jährlich insgesamt 16 rh. Goldgulden bezahlen. Weiter erhält das Ehepaar alle Güter und Renten auf der Seite des Rheines, auf der Emmerich und Rees liegen, und zwar sowohl im Lande des Herzogs von Kleve als auch in dem des Herrn vanden Berge, mit Ausnahme von Haus und Hofstatt "bynnen den Berghe" und 2 zugehörigen Kohlgärten, die noch nicht zugeteilt sind. Cunera, die Schwester der Elizabeth, erhält das Gut zu Ellinckem in der Veluwe mit dem zugehörigen Zehntchen, genannt das Gut ter Borchgracht, mit einem Jahresertrag von 35½ rh. Gulden kurrent, das der † Otto von Wylack und Ritter Henr. von Bylant als Erbe mütterlicherseits innegehabt hatten. Adolph van Wylick soll derselben Cunera dazu jährlich eine Rente von 2 "kurrenten off slechten" rh. Gulden und 8 Weisspfennigen überweisen, Frau Cunera weist desgleichen ihrer Tochter Cunera eine Rente von 15 Gulden, weiter die Hälfte des Zehnten zu Bemmel, den der † Otto angekauft hatte. Alle ihre Güter in der Betuwe soll jedoch Frau Cunera behalten, wobei dem Adolph von Wylick und seiner Frau Elizabeth aber der Hof zu Laeckmont, ein Zinsgut, das in den Hof zu Randwick gehört, zugesprochen wird usw. Zeugen bezw. Siegler: Henr. van Bylant, Ritter, Herr zu Well, Henr. van Doirnick, Herr zu Doirnick, Goissen van Lienden und Steven vanden Steen, ferner auf der anderen Seite Wilh. van Culenborch als Momber seiner Frau Cunera, Frau Cunera selbst, Adolph van Wylick, Erbhofmeister, und seine Frau Elizabeth sowie Cunera van Wylick, Tochter des † Otto van Wylick und der Frau Cunera und Schwester Elizabeths. 2 Or. Perg., 9 Siegel. Urkunden des Archivs von Schloss Diersfordt bei Wesel 1272-1599 (INA 5), nr. 366,1, Carl Wilkes und Rudolf Brandts.

341. (14)87 Februari 20,

Henrick van Apelteren, heer tot Persingen, schrijft aan heer Oesswalt, heer van den Berghe, dat zijn onderdanen te Persingen zich beklagen over het niet-herstellen van den dijk te Millingen, en verzoekt om tusschenkomst. Gheschreven dess neesten Dynxtdage na sunte Valentiinsdach anno Domini etc. LXXXVII. Oorspr. (Inv. no. 188). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1065.

342. (14)87 Februari 20,

Reynalt, heer tot Oy, ridder, schrijft aan heer Oeswalt, heer van den Berghe, dat zijn onderdanen te Oy zich beklagen over het niet-herstellen van den dijk te Millingen, en verzoekt om tusschenkomst. Gescreven des neesten Dinxdage nae sunt Valentiinsdach anno Domini etc. LXXXVII. Oorspr. (Inv. no. 188). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1066.

343. (14)87 Februari 20,

Burgemeesters, schepenen en raad der stad Nymegen schrijven aan heer Oeswalt, heer van den Berghe, dat hun burgers, die in de Oy geërfd zijn, zich volgens bijgaand request beklagen over het niet herstellen van den dijk te Millingen, en verzoeken om tusschenkomst. Gescreven dess Dynxtdage na sunte Valentiinsdach anno Domini etc. LXXXVII. Oorspr. (Inv. no. 188). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1067.

344. (14)87 Februari 22,

(De graaf van den Bergh) antwoordt aan (de stad Nymegen) (zie br. no. 1067), dat niet alleen hij gebonden is den dijk te herstellen, doch ook de ingezetenen van den Duyffel, en dat hij altijd tot samenwerking bereid is. Gescreven up sunte Petersdach ad cathedram anno LXXXVII. Minuut (Inv. no. 188). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1068.

345. (14)87 Maart 10,

Johan, hertog van Cleve etc., schrijft aan heer Oiswalt, heer then Berghe, dat er tegen 20 Maart een nieuwe bijeenkomst te Millingen zal plaats vinden, en verzoekt hem, afgevaardigden te zenden. Gegeven to Cleve op den Saterdach na den Sondach Invocavit anno LXXXVII. Oorspr. (Inv. no. 188). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1070.

346. (14)87 Augustus 13,

Joist van Lassaille, drost te Cranenburg en in den Duyffell, schrijft aan heer Oesswalt, graaf then Berge, welke maatregelen zijnerzijds zijn genomen om den dijkt te Millingen te herstellen, zegt nog meer hulp toe, doch verzoekt om een verklaring, dat deze hulp slechts als bewijs van goede nabuurschap, en niet als bewijs van een plicht beschouwd kan worden. Opten Maendach nae sent Laurens'dages des hilgen mertelers anno Domini LXXXVII. Oorspr. (Inv. no. 188). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1101.

347. (14)87 Augustus 14,

(De graaf van den Bergh) antwoordt aan (Joest van Lassaille, drost te Cranenburg etc.), (zie reg. no. 1101), met een dankbetuiging voor diens hulp, doch deelt mede, dat er geen afspraak gemaakt is omtrent de gevraagde verklaring, en dat deze toch van geen waarde zou zijn. Gescreven op onsser Liever Vrouwenavent Assumptionis anno Domini etc. LXXXVII. Minuut (Inv. no. 188). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1102.

348. (14)87 September 23,

Oesswalt, graaf van den Berghe, maant burgemeesters, schepenen en raad der stad Nymegen aan, hun geërfden in de heerlijkheden Oy en Persingen te bevelen, mede te werken aan het herstel van den dijk bij Millingen. Gescreven opten neesten Sonnendach nae sunt Mateus'dach apostoli anno Domini etc. LXXXVII. Minuut (Inv. no. 188). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, eerste stuk (1419-1494), nr. 1105.

349. 1489 Februar 23 (op sunte Mathijs avent ap.),

Dechant und gem. Kapitel U.L.F. Kirche zu C. geben in Erbpacht an Gerit Paep eine Hofstatt, Gehöft und geseet, gel. in der Duffel zu Keken geh. Bijlantz haestat, vorm. Pachtgut des Johan van Flotingen, schatzfrei, dienstfrei, zehntfrei und frei von Lasten für Deich und Weteringen u.a. für einen Pachtzins von 5 Gulden 8 albus curr. Jährlich Petri Stuhlfeier. Das Kapitel gelobt Gewähr, jedoch neue Belastungen ausgenommen. Der Pächter kann von dem Pachtzins binnen 5 Jahren 3 Gulden 8 Albus mit der Summe von 106 Gulden curr. Lösen. - Siegler: Kapitel. Kopiar A, 152v. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 2153.

350. 1489 Juni 26,

Herzog Johann von Kleve ordnet an, dass der Rechtszug der Gerichte in der Düffel unter Aufhebung der Verfügung vom 7. Januar 1474 (s. oben Nr. 80) nicht mehr an die Schöffen in Kranenburg, sondern an die von Kleve gehen solle.

Johan etc. Wij laeten weten onsen richter ind alle den scepen van onsen gerichtbencken in onsen lande van Duyffel, also in vurtijden geordiniret is, dat gij scepen die ordelen, die vur onsen gerichten in Duyffel an u bedingt wurden, dairvan gij des rechten nyet wijss en weren, an onse scepen onss gerichtz to Craenenburg brengen ind des rechten dairvan wijss werden solden, so verstaen wij ind is ons oick vast bekroene dairvan ankomen, as wanneir die ordelen to Cranenburg to hoefde gebracht werden, dat dan kostel ind onredelicke teringe dairop to Cranenburg gedaen, dairdurch die luyde, die des to schaffen heben, seer besweert ind op groiten cost gebracht werden, dat sich na der ordinancien vurscr. so nyet en geboirt noch ons behaigt. Ind hebn dairomb geordineret, dat ghij uwe ordelen, der ghij nyet wyss en syn, voirt meir an onse scepen to Cleve to hoefde brengen ind des rechten dair wyss werden sult. Bevelen u hyromb alle die ordelen, die ghij onder hebn ind nyet wyss en syn, dat gij die yrstdaiges an onse scepen to Cleve to hoefde brengen ind der dair wysswerden, gelyck gij an die scepen to Cranenburg to doin plegen. Oirkond onss segels hyrbeneden gedruyckt. Dat. op frijdach post Nativitatem Johannis anno etc. LXXXIX. Daran schliesst sich im Registerbuch unmittelbar die gleichzeitige Niederschrift eines Schreibens von gleichen Datum an, das die Schöffen von Kleve von der Neuordnung in Kenntnis setzt und ihnen befiehlt:…"dat ghij die ordelen, als die an u gebracht werden in maiten vurscreven, annemen, doirsien in uytwijsen, als recht is ind ast geboeren sall". Reg. Cliv. XX Bl. 31v. Glzt. Niederschrift. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen Zweiter Teil, nr. 101 (1925) en: Klevische Städteprivilegien (1241-1609), (Klever Archiv 8), door Klaus Flink. Met de volgende opm.: Mit dieser Anweisung wurde der Ende 1473 (nach dem Anfall der geldrischen Düffel an Kleve) verfügte Rechtszug der Düffeler Gerichte nach Kranenburg aufgehoben. Da Kranenburg aber auch ein Klever Untergericht war, hat sich der materielle Gehalt des 1473 neugefassten Düffelrechtes durch den neuen Rechtszug nicht geändert. Die Klever Schöffen erhalten die Anweisung die von den Gerichten der Düffel an sie als Oberhaupt gebrachten Urteile anzunehmen, durchzusehen und (nach Klever Recht) auszuweisen. Der Klever Rechtszug der Düffel ist nicht von Dauer gewesen und (zu einem z. Zt. noch nicht erkennbaren Zeitpunkt) wieder verändert worden.

351. 1492 März 8,

Anordnung der Räte zu Kleve nach Beratung derselben auf der Ratkammer zu Kleve mit dem Deichgrafen, den Heimraden und Erben des Deichs bei Rindern darüber, in welcher Weise eine Bruchstelle dieses Deiches wiederhergestellt werden soll, wozu man auch die freiwillige Beihilfe der Deichgenossen der Düffel und des Amtes Kranenburg erbitten will. Ansetzung des Tagelohns teils in Lebensmitteln, teils in Geldbeträgen für die Arbeitsleute, die aus diesen Gegenden bei der Wiederherstellung des Deiches helfen. Reg. Cliv. XX 171. Glzt. Niederschrift. A (14)92 up den irsten donrestach in der Vasten. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen Zweiter Teil, nr. 107 (1925).

352. (14)94 December 24,

Gaedert van Bemmell de jonge schrijft aan (den hertog van Gelre), dat het kerspel Millinghen hem een som gelds schuldig is, die niet betaald wordt, en verzoekt hem er bij den graaf van den Berge op aan te willen dringen, dat deze schuld voldaan worde. Gescreven up Guesdach na sent Thomas' dach anno XCIIII. Afschrift (Inv. no. 195). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1465.

353. (14)94 December 26,

Gaedert van Bemmel, landrentmeester, schrijft aan heer Oeswailt, graaf ten Berghe, dat diens onderzaten van Millingen aan zijn zoon een som gelds schuldig zijn, welke niet betaald wordt, en verzoekt uitschrijving van een dag ten Berghe op 29 December en dan zijn bemiddeling te verleenen. Gescreven (op) Vridach sent Stephaensdach des heilgen mertelers anno XCIIII. Oorsrp. (Inv. no. 195). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1466.

354. (14)95 Januari 3,

(De graaf van den Bergh) schrijft aan Joest Casaille, drost van Cranenborch, dat zijn onderzaat Goessen van Ulfft te Millingen, die door den gerichtsbode te Kekerdom is aangesproken, blijkens een gerichtelijk onderzoek onschuldig is gebleken, en dat de rentmeester in den Bylant benevens eenige bewoners van Pannerden aansprakelijk zijn, en verzoekt hem een dag te Kekerdom vast te stellen, om de zaak te bespreken. Gescreven up Saterdag post Circumsicionis anno XCV. Minuut (Inv. no. 196). ). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1467.

355. (14)95 Januari 14,

Joist van Cassaille, drost te Cranenburg en in Duyffel, schrijft aan heer Oesswalt, graaf van den Berge, in antwoord op een brief, waarin deze meldde verhinderd te zijn op de dagvaart te Nyell te komen, dat hij dien dag heeft uitgesteld tot 28 Januari. Geschreven op Guedestach sent Ponciendach anno (v)iiff ind negentich. Oorspr. (Inv. no. 196). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1468.

356. (14)95 Februari 7,

Joist van Cassaille, drost te Cranenburg en in Duyffel, schrijft aan heer Oesswalt, graaf van den Berge, dat hij op diens verzoek den op 9 Februari vastgestelden dag te Nyell uitgesteld heeft tot 16 Februari. Geschreven op Saterdach nae onser Lieven Vrouwendach Purificacionis anno Domini XCV. Oorspr. (Inv. no. 196). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1470.

357. 1495 december 23 (op Gudesstagh nae St. Thomas'tagh apostoli).

Johan, hertog van Cleve, graaf van der Marck, belooft de inwoners van de Duiffel niet te zullen belasten met diensten, pandgelden en gerichtsgelden boven de van ouds gebruikelijke. RA Arnhem, Archief huis Aerdt en de familie van Hugenpoth tot Aerdt, regestnr. 16. De volledige inhoud van de oorkonde wordt weergegeven bij: . Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen Zweiter Teil, nr. 112 (1925).

358. (c. 1495),

(De graaf van den Bergh) schrijft aan Geryt van Borcken, burggraaf van Millingen, hoe de zetting van de brandschatting van Millingen moet geschieden, en beveelt hem maatregelen te nemen in verband met de twist over de kosterij aldaar. Minuut (Inv. no. 208). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1528.

359. 1496 Februar 28,

Herzog Johann von Kleve zieht den zwischen Scheiffart von Merode, Herrn zu Hemmersbach etc. und Werner von Palant zu Breidenbend nebst dessen Frau am Gericht in der Düffel anhängig gemachten Prozess wegen der Erbschaft Elberts von Alpen vor sein und seines Rates Forum.

Wij Johan van gaidtz gnaeden hertough van Cleve ind greve van der Marcke doin kondt allen luyden, alsoe lange tijt herwartz na doide wilnere Elbertz van Alpen merckeliche twyst ind schelinge geweist is tuschen Scheiffart van Raede heren tot Hemmersbach ind Cleremont an eyne ind Wernher van Palant heren tot Bredenbeth ind Aledt van Alpen naegelaten weduwe wilnere Derickx van Bronckhorst ind van Bathenberg an die ander sijde, herkoemende van versterf ind nagelaten erfen ind guede des vurg. Elbertz van Alpen, dairomb dat sij dan hierbevoeren malckanderen mit unsen gericht in Duyffel angelangt hebn, so hebn wij, omb vorder erronge ind onwille, dairuyt onder malckanderen to verrijsen stonde, to verhueden, sulken gericht so allen deylen af doin stellen ind doer beyder parthijen vurg. begert dieselve twijst ind schelingh an uns genoemen, umb die in der guetlicheyt tuschen beyden parthijen to ontscheyden moigen. So sijn die vurg. parthijen itlick volmechtich oerre kyndere myt oeren vrunden ind maigen nu alhier vur uns ind unsen trefflichen vrienden van raede tot eynen guetlicken daige erschenen ind oere anspraeck ind antwordt, reden ind wederreden vur uns ind unsen vrienden int langh opgedain ind die doch uptlest ind op datum diss briefs an unsen handen tot eynen guetlichen uytspraeke gentzelich gestalt ind verbleven. Dat wij dan omb oerre samen parthijen beden willen an uns genoemen ind dairvan in der guetlicheit eyne uytspraeke gedain hebn ind doin avermitz desen onsen brief, als hiernae bescreven volght: Item in den irsten dat alsucke hilixbrieve, als tuschen den vurg. Scheiffert ind Marien sijner huysfrouwen, des vurg. Elbertz dochter, gebaeren van Geirtruyt van Apeltaeren sijner irster huysfrouwen in allen punthen ind vurwerden na inhalt derselver hilixbrieve in volremacht ind van werden gehalden sullen werden. Ten anderen so sall alsulcken contract, als uns nu hier vurgebracht ind in den neisten iaere na des vurg. Elbertz doide tot Orssoy avermitz den vrienden ind maigen to beyden sijden dairaver geweist tuschen den vurg. Scheiffart ind wilnere heren Johan van Alpen ritter als momber der twier iongster dochtere des vurg. Elbertz, gebaeren van sijner lester huysfrouwen van Culenberge gemaikt ind gededinght, oick in allen punten van volremachten ind werden gehalden werden, uitgescheyden dairin doch, dat die vurg. Scheiffert den vurg. Wernher ind Aleidt van Bathenberg weduwe onder oen beiden vur alsulcke 21 morgen landz, als Elbert vurg. van Henrick Noyen gecocht had ind to Loet gelegen sijn, twelf ynckel golden Rhinse gulden iairlicker renthen verwijsen ind versekeren sall uyt guederen ind op tijden nae beschreven, dair sij die boeren moigen. Ten derden so sall die vurg. Scheiffart den vurg. Wernher ind Aleidt ind oeren erven oick gelijcker maeten uyt guederen ind op nabeschreven tijden vesten ind versekeren 14 der vurg. ynckeler golden Rhin. Gulden iairlicker renthen vur die ontboeringh, die hij gedain hevet den vurg. Wernher ind Aleidt baven vermoigen des vurg. contractz tot Orssoy gemaikt. Ten vierden ind ten lesten so sullen sich die vurg. parthijen tuschen dijt ind Halffasten neistkoemende myt malckanderen eyns guetlicken dages ind gelegenen steden averdraegen ind denselven dach tuschen dijt ind 14 daige na Paeschen neistkoemende to halden ind daselfs desen unsen guetlicken uytspraecke in allen deilen malckanderen to vollentrecken ind die verwijssingh der 12 ynckele golden Rhin. Gulden ind oick der 14 ynckele Rhin. Gulden, allet iairrenthen vurgescreven, van den vurg. Scheiffert asdan oick to doin tot behoif des vurg. Wernhers ind Aleidz ind oeren erven uyt sijnen derdendeil der thuchten, dair des vurg. Elbertz leste huysfrouwe van Culenberg in bestorven is, ind sulke vurg. iairrenthe iairlix to boeren, als die na datum sbriefs irstan verschynen werden. Ind is hierin oick besunder bevurwerdt ind uytgespraeken, dat die vurg. parthijen die eyne den anderen, so vele dat itlicken antrefft, dese unse guetlicke uitspraecke in allen punthen malckanderen verstlicken halden ind vollentrecken sullen sonder ennigerley indracht by eyner penen van duysent alden schilden half tot unser ind die ander helft tot behoif der haldenden parthijen deser unser uytspraecken, dairop oick die vurg. Scheiffart myt Johan sijnen soen, Wernher van Pallant myt tween synen soenen Carselius ind Wernher ind Aleidt van Baethenberg weduwe vur oere ind oeren soen ind itlich vur sich ind sijne erven an die hant getast, dairmede sij nu van den vurg. twijsten ind schelingen van allen nagelaeten erve ind guedere Elberts vurg. ewelicken ind ommermeir gescheiden sullen wesen ind bliven ind sich oick deshalven mit malckanderen vortan vruntlicken halden, als oen doch oick van bloitz ind bewantenisse wegen geboirt; ind dijt allet sonder argelist. Ind diss in oirkonde der wairheit ind vaster stedichheit hebn wij deser brieve, alleyns haldende, drie maeken ind myt unsen groeten segel besegelen ind den vurg. parthijen avergeven doin. Datum et prolatum anno domini M IIIIc.XCVIo, dominica post Petri ad Cathedram. Reg. Cliv. XXI 20v. Glzt. Niederschrift. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Erster Teil, nr. 394 (1925).

360. 1497 Februar 8,

Herzog Johann II von Kleve setzt den bisherigen Richter in der Düffel Joh. van Genth ab und nimmt für diese Stelle Joh. von Holthuysen in Aussicht.

Johan etc. Wij doin kondt, dat ind also wij Johan van Genth durch sunderlingh bewegen unss richteramptz in Duyffel up doin schriven ind oen dat verlaten ind dairmede wederumb unsen lieven getruwen Johan van Holthuysen versien ind begyfticht ind oen dairin stedigen ind vesten hebn laten, so dan dieselve Johan van Genth up dat vorscr. unse richterampt na luyde syns amptzbriefs stainde hebn mach tweehondert ynckel goltgulden, die oen Johan van Holthuysen van unser wegen weder geven soilde, dan umb etlicher tichten ind spraken wil, so wij noch vermeynen totten vurscr. Johan van Genth to hebn, sommyger hendelinghen ind gescheften half, als he baven reden an unsen undersaiten in Duyffel begain, dairdurch he uns vervallen syn mercklich gebroickt hebn sulle, so sal dieselve Johan van Holthuysen sulche tweehondert goltgulden noch an sich behalden, bis ter tijt, wij den vurscr. Johan van Genth derselver tichten ind hendelinghen toe verhore ind verantwordinghen gestalt hebn, sulx doch allet bynnen eyner maendt neistkomende geschien sal. Ind erfindt sich dan, he sich der dingen also niet ontschuldige noch verantworde, des dem rechten genoich sij, ind wij oen billich dairumb to straifen hedn, asdan sal die vurscr. Holthuysen sulche tweehondert goltgulden an unsen handen, of dair wij oen dat sunderlingh bevelen werden, vernuegen ind betaelen. Dairtoe heeft uns dieselve Holthuysen nu an gereden gelde gedain vijftich ynckel bescheiden goltgulden. So gelaven wij oen, sobalde dese dingen verhoirt ind uytgedragen weren ind by die vurscr. tweehondert goltgulden in vurscr. maten betailt hed, dat wij oen asdan terstont sonder middel, weigeringh ader ennighe indracht up die vurscr. twee sommen nementlich derdehalfhondert ynckel goltgulden ind voirt up dat vurscr. unse richterampt unse geboirliche verschrivinge ind amptbrieve, dairmede he ind sijne erven genoichsam verwart ind versorgt syn, geven ind verschaffen doin sullen ind willen, also dat sij der weder gewysse syn ind he unse richterampt voirtan rustlich ind unverhindert bedienen ind gebrucken moige, sonder alle argelist. Oirkondt unser eygener hantschryft ind unss secretsegels hijrunder gesat. Gegeven to Cleve up den yrsten dach in den Vasten anno etc. sevenindtnegentich. Reg. Cliv. XXI 34v. Glzt. Niederschrift. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Erster Teil, nr. 397 (1925).

361. (14)97 Juli 17,

Daem van Herd schrijft aan heer Oeswalt, graaf van den Bergh et., dat de drost van Kranenborch hem verzocht heeft mede te deelen, dat de Graaf dezen een brief moet zenden betreffende den doorgebroken dijk in den Duffel bij Rynderen, ten einde de onwilligen te kunnen dwingen dien dijk te herstellen. Gescreven anno XCVII des 's maenendaegh post Divisio Apostolorum. Oorspr. (Inv. no. 198). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1610.

362. (14)97 Juli 18,

(De graaf van den Bergh) schrijft aan Joist van Lasalle, drost te Craneberch, dat de dijk te Rynderen in den Duyfell is doorgebroken, en verzoekt hem maatregelen te nemen om dezen te doen herstellen. Datum up Dynxdagh post Divisionis Apostolorum anno XCVII. Minuut (Inv. no. 198). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1612.

363. 1498 Februar 13 (in profesto Valentini),

Dechant und gem. Kapitel geben an h. Johan Mais in Leibpacht die Rijduyffel gel. bei Duyffelwerde, gross etwa 4 holl. Morgen, für einen Zins von 2½ Goldgulden, Zinsgeld des Landesherrn, jährlich Petri Stuhlfeier an Hand des Amtmanns. Der Pächter trägt alle Lasten. Kopiar B fol. 107v. R van die Rijduyffel iiij hollandsche mergen heren Johan Mais iij- golden. Stift Monterberg-Kleve (Gorissen), regestnr. 2263.

364. (14)98 December 26,

(Hertog Karel van Gelre) schrijft aan (den graaf van den Bergh), dat de te Wychen gelegerde troepen naar het Rixwald vertrokken zijn in de richting van de Graafschap, verzoekt hem de vrienden te waarschuwen, en deelt mede in dat geval naar Arnhem te zullen vertrekken, en hem te hulp te komen. Gegeven tot Nymeghen up sunt Stevensdach prothomartiris anno Domini etc. XCVIII. Afschrift in Inv. no. 211, fol. 8. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1745.

365. (14)98 December 27,

(De stad Zutphen) bericht aan (den graaf van den Bergh), dat zij op verzoek der stad Dotinchem tegen 29 December e.k. bannerheeren, ridderschap en steden van het graafschap Zutphen bijeengeroepen heeft, en verzoekt hem, op aandrang der stad Groll, alwaar gebrek aan soldaten en aan kruit is, de 25 te Bergh liggende Zutphensche soldaten onmiddellijk naar Groll te zenden. Gescreven op suncte Johansdach ewangeliste anno etc. XCVIII. Afschrift in Inv. no. 211, fol. 8. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1747.

366. (14)98 December 27,

(De graaf van den Bergh) antwoordt aan (de stad Zutphen), (zie br. no. 1747), dat hertog Karel hem gewaarschuwd heeft voor een inval vanuit het Rixwald (zie vr. no. 1745), dat de bedoelde troepen nu in den Duuyfel zijn, vanwaar zij zeer spoedig te Gryethuyssen den Riin kunnen bereiken, en verzoekt daarom de Zutphensche soldaten te Bergh te laten, tot er beslist is, waar de troepen heen gaan. Afschrift in Inv. no. 211, fol. 8. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1748.

367. 1499 Januar 24 (Kleve),

Befehl des Herzogs Johann von Kleve an den Amtmann van Kranenburg, die Einräumung des Hauses Persingen, das klevisches Offenhaus sei, von Heinrich von Apelteren zu verlangen.

An Joist van Lassalle unsen amptman to Cranenborgh. Lieve getruwe! Dat huys to Persingen is onse apenhuyss ind ons ind onsen nakomelingen ten ewigen daegen verschreven, als gij in copien des briefs hierin gelacht sien moegen. So Henrick van Apeltaeren dan uns ind die unse uyt ind in Persingen mercklich geschedigt hevet ind noch duet, gesynnen wy des wederrichtinge ind dairtoe die apenyngen tot uwen gesynnen, als gij oick in copien unss briefs hierin gelacht sien moegen. So ist onse meynonge, dat gij terstont ind myt versekeringen selfs rijden of schicken tot Persingen ind eyschen dat huyss tot onser behuef in ind, wes u dairup wedervert, uns sulx treffend to verkundigen, als wij uns des tot u also gentzlich versien. Geg. to Cleve, up sent Pauwels avent Conversionis a. etc. XCIX (Noot: Der Auftrag des Hauses Persingen als klevisches Offenhaus war durch Johann von Appelteren am 2. August 1473 erfolgt. S. I 167 Anm. 2. Das Schreiben der Herzogs an Heinrich von Apelteren von gleichen Tage, worin Schadenersatz, Freilassung der Gefangenen und Übergabe des Hauses Persingen an den Amtmann gefordert ward, folgt dem obigen Erlass in Abschrift, desgleichen ein Rechtfertigungsbrief des Heinrich von Apelteren vom 4. Februar an den Amtmann. Diesem gemäss hatte der Amtmann den H. v. A. auf den 1. Februar nach Wyler bestellt, wo er jedoch nicht erschien mit der Entschuldigung, die ladung erst an diesem Tage um 4 Uhr erhalten zu haben. Dann rechtfertigte er sich wegen der Fehde. Die Übergabe des Hauses Persingen an den Amtmann lehnte er mit der Begründung ab, dass Haus und Herrlichkeit Lehen des Herzöge von Geldern seien (vgl. darüber Nijhoff, Gedenkwaardigh. I, 259 u. 271). Reg. Cliv. XXII 39. Glzt. Niederschrift. Theodor Ilgen, Quellen zur inneren Geschichte der rheinischen Territorien Herzogtum Kleve, I. Ämter und Gerichte, zweiter Band, Quellen, Zweiter Teil, nr. 118 (1925).

368. (1499 Februari 19),

(Daem van Heerd) schrijft aan (den graaf van den Bergh), dat van Nymegen uit Myllingen is verwoest, en de bewoners gevangen zijn genomen, en dat men in Pannerden bezorgd is voor een dergelijk lot, en verzoekt hem stappen te doen in Nymegen. Oorspr. (Inv. no. 200). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1833.

369. (1499 Februari 20),

(Daem van Heerd) schrijft aan heer Oeswalt, graaf van den Bargh etc., welke schade te Millingen is aangericht, waar o.a. het grafelijke huis is afgebrand. Oorspr. (Inv. no. 200). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1835.

370. (14)99 Februari 20,

Burgemeesters, schepenen en raad van Nymegen geven veiligheid aan afgevaardigden van de dorpen Myllingen, Panerden en den Bylant om in Nymegen te komen. Datum dess Guesdesdach post Invocavit anno XCIX. Afschrift (Inv. no. 5677). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van oorkonden, tweede stuk (1490-1552), nr. 1527.

371. (14)99 Februari 21,

(De graaf van den Bergh) protesteert bij de stad Nymegen, over de plundering van Millingen, en verzoekt om antwoord op zijn brief van 14 Februari (br. no. 1815). Darum up Donredag post Invocavit anno etc. XCIX. Minuut (Inv. no. 200). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1837.

372. (14)99 Februari 22,

Henrick van Vleerdyngen en Derick Krechtynck geven aan heer Oesswalt, graaf van den Berge etc., een overzicht van de gebeurtenissen te Millingen, en van hun besprekingen te Nymegen. Gescreven ten Bylant dess Vrydages nae Invocavit anno XCIX. Oorspr. (Inv. no. 200). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1842.

373. (14)99 Maart 27,

(De graaf van den Bergh) schrijft aan zijn zoon (van Bronckhorst), op welke wijze de stad Nymegen tegen Millingen is opgetreden, en roept zijn tusschenkomst in. Datum up Guesdaigh post Palmarum anno Domini etc. XCIX. Minuut (Inv. no. 200). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1893.

374. (14)99 Maart 30,

(Daem van Heerde, rentmeester in den Bylant), zendt aan (den graaf van den Bergh) verslag van zijn mislukte pogingen om van den hertog van Gelre en de stad Nymeghen gedaan te krijgen, de aldaar gevangen zittende inwoners van Millinghen vrij te laten, en neutraliteit te verkrijgen voor de Gelresche en Cleeffsche goederen onder Bergh, en raadt hem aan, den jonker van Bronckhorst te verzoeken zijn belangen voor te staan op de a.s. dagvaart te Nymeghen op 4 April. Geschreven opten heiligen Paissavent anno etc. XCIX. Afschrift in Inv. no. 211, fol. 32. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1908.

375. (1499 Maart 31),

(De graaf van den Bergh) verzoekt aan zijn zoon , (den jonker van Bronckhorst), op de a.s. dagvaart te Nymeghen zijn belangen te willen behartigen, die in den Bylant bedreigd worden, zoodat o.a. inwoners van Myllinghen gevangen genomen zijn en voor 130 goudguldens losgekocht zijn moeten worden, hetgeen hem den vorigen dag door zijn rentmeester in den Bylandt, Daem van Heerde, gerapporteerd is (zie br. no. 1908). Afschrift in Inv. no. 211 fol. 32. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1911.

376. (14)99 April 4,

Burgemeesters, schepenen en raad van Nymegen geven veiligheid aan de kerspelen Pannerden, den Bylant en Myllingen. Dess Donredages na den heiligen Paisdach anno etc. XCIX. Oorspr. op papier (Inv. no. 5677); het opgedrukte stadsgeheimzegel is verloren. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van oorkonden, tweede stuk (1490-1552), nr. 1531.

377. 1499 September 23,

Notaris Splinterus Giisbertusz., secretaris van mr. Rutgerus de Dieden, kannunnik van St. Martinus te Zaut Bomell, officiaal van dr. Henricus Bleus van Wellis, physicus van aartshertog Philippus, proost van St. Walburgis te Arnhemum, aartsdiaken van Trajectum, instrumenteert, dat ten verzoeke van Wilhelmus de Schrieck, kastelein van Hedell aan de Mosa, gemachtigd in den brief van 1499 September 26 (sic) (reg. no. 1546), hierin opgenomen, voor genoemden officiaal mr. Gerhardus ther Hoeven van Doesborch, oud-pastoor van St. Martinus te Bymmen in Duyfflia, getuignis aflegt van de pogingen van den heer van Mons bij den heer van Humbecourt ter terugverkrijging van de door den hertog van Cleve veroverde heerlijkheden den Bylant, Pannerden, Millingen, den tol van Embrick en renten in den Hetter. Anno a nativitate ejusdem Domini nostri Jhesu Christi millesimo quadringentesimo nonagesimo nono indictione secunda die vero mensis Septembri vicesima tercia pontificatus sanctissimi in Christo patris et domini nostri donmini Alexandri divina providentia pape sexti. Afschrift in Inv. no. 1119, fol. 13. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van oorkonden, tweede stuk (1490-1552), nr. 1545.

378. 1499 November 2,

Ludolff van Derde, heer tot Borchaven, en Seger van Bruychuysen gend. van Oyen, heer tot Oyen, leenmannen, oorkonden, dat Derick Scheynck van Nydeggen het goed den Breyler in het kerspel Myllingen, hem aanbestorven van zijn vader Derick Scheynck van Nydeggen, heer tot Arssen, Walbeck, Aferden enz., leenroerig aan den heer van den Berg, opdraagt ten behoeve van Peter van der Hatert, pastoor te Bymmen, landdeken van Xancten. Datum et actum anno Domini millesimo quadringentesimo nonagesimo nono die Sabbati post Omnium Sanctorum. Oorspr. op papier (Inv. no. 3287), met de geschonden opgedrukte zegels der oorkonders. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van oorkonden, tweede stuk (1490-1552), nr. 1548.

379. (14)99 November 3,

Dederick Schynck van Nyddeggen schrijft aan heer Oeswalt, graaf ten Berge etc., dat hij aan heer Peter van den Haetert, pastoor te Bymen, deken, het leengoed den Bredeler overgeven heeft, en verzoekt hem dezen te willen beleenen. Op sunte Hubertdach episcopi et confessoris anno etc. XCIX. Oorspr. (Inv. no. 200). Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van brieven, tweede stuk (1494-1511), nr. 1995.

380. 1499 November 23,

Petrus van der Hatert, pastoor van Bymmen, landdeken van Xancten, draagt zijn aanspraken op den Breylar in het kerspel Millingen over aan Ghiisbert van Heerde Daemsz. Geschreven in den jaeren onss Heren dusent viirhondert negen ind tnegentich up Saterdage sunte Clemens' dagh. Oorspr. op papier (Inv. no. 3287), met de onderteekening van den oorkonder. Mr. A.P. van Schilfgaarde, Het archief van het huis Bergh, Regesten van oorkonden, tweede stuk (1490-1552), nr. 1550.

Naar regesten 721-1399
Naar regesten 1400-1449
Naar regesten 1500-1599
Naar regesten 1600-1699
Naar regesten 1700-1800

Terug naar Onderzoek