Speedmaster

Achtergrondinformatie en een overzicht van met name de Pré-Moon modellen

é

é

• 1. MASTERCLASS 1957

• 

•                                     (picture from Omega web-site)

• In 1957 introduceerde Omega een drietal modellen speciaal bestemd voor verschillende beroepsgroepen. Alle drie modellen kregen de toevoeging "Master" mee.

De Seamaster 300, referentienummer CK 2913, was bedoeld voor een ieder die een waterdicht horloge nodig had.

De Railmaster, referentienummer CK 2914, was speciaal bedoeld voor spoorwegmedewerkers, techneuten, electriciens, of ieder in een andere beroepsgroep die werkt in de nabijheid van sterke elektrische velden. De Railmaster had een speciale tweevoudig magnetisch beschermde kast.

De Speedmaster, referentienummer CK 2915, was bedoeld voor een ieder die een chronograaf nodig had. De Speedmaster werd oorspronkelijk aan het publiek geassocieerd met snelheid, o.a. d.m.v. advertenties  waarin de Formule 1 Grand Prix races een belangrijke rol speelden. Later zou de Speedmaster heel ergens anders mee geassocieerd worden........

Zowel de Seamaster- als de Speedmaster-series hebben sindsdien deel uitgemaakt van het modellenaanbod van Omega. De Railmaster werd na verloop van tijd uit het aanbod gehaald, maar maakt sinds een paar jaar weer deel uit van het assortiment van Omega.

2. DE SPACE-RACE

De Russen nemen een voorsprong:

De Speedmaster werd uitgebracht juist in het tijdperk waarin de Amerikanen en de Russen elkaar bevochten in de ruimte. De russen namen een geweldige voorsprong in deze wedkamp door op 12 april 1961 Juri Gagarin als eerste mens de ruimte in te schieten, hij maakte een omwenteling om de aarde. De amerikanen hadden rond die tijd slechts een chimpansee in de ruimte gebracht.

Juri Gagarin droeg tijdens die vlucht een Poljot Sturmanski om zijn pols.

De Speech van JFK:

De toemalige Amerikaanse President John F. Kennedy gaf kort daarop het startschot voor een gedurfd en ambitieus plan. Op 25 mei 1961 vroeg hij toestemming -en de gelden- aan het Congres voor een programma dat uiteindelijk een mens op de maan zou brengen. John F. Kennedy verwoorde het toen als volgt:

"......... I believe this nation should commit itself to achieving the goal, before this century is out, of landing a man on the moon and returning him safely to earth......"

Hij kreeg toestemming en het geld voor dit "Man-on-the-moon"- programma. Er lag een behoorlijke tijdsdruk op het programma, immers het project moest voor 1970 gerealiseerd zijn. Tienduizenden mensen stortten zich op dit programma. Er volgden verschillende missies (het Mercury-programma, gevolgd door het Gemini-programma, en uiteindelijk het Apollo-programma) die er uiteindelijk toe moesten leiden dat een Amerikaan als eerste een stap op de maan zou zetten.

Hoe de Omega Speedmaster werd gekozen tot standaarduitrusting voor alle bemande ruimtevluchten.

Eind september 1964, Houston, Texas: De Mercury vluchtprogramma's zijn reeds afgesloten, en de voorbereidingen voor de Gemini- en Apolloprogramma's lopen op volle toeren. NASA is bezig met de planning voor de eerste ruimtewandelingen, en heeft daarvoor o.a. een betrouwbare tijdmeter nodig. Dit meetinstrument dient bestand te zijn tegen de extreme omstandigheden in de ruimte, buiten de bescherming van de capsule. In direkt zonlicht kan de temperatuur tot aan het kookpunt oplopen, maar als de astronaut zijn pols draait, en hij komt in de schaduw, dan kan de temperatuur dalen tot -160ºC. Bij het Mercury programma werden ook al polshorloges gebruikt: Walter Schirra had in 1962 een Omega Speedmaster om. Gordon Cooper nam zowel een Speedmaster als een Bulova Accutron mee. Deze Bulova Accutron was speciaal voor NASA ontwikkeld. In hetzelfde jaar definieerde NASA voor het eerst aan welke criteria een polshorloge moest voldoen. In oktober 1964 stuurde NASA twee medewerkers erop uit om met de opdracht om 12 horloges met chronograaf functie te kopen. Deze horloges moesten gewoon "on the shelf" bij een juwelier gekocht worden. Het budget voor de 12 chronografen was $2600,00. Uit kostenoogpunt (!) werden er geen armbanden bij gekocht. Horloges van de volgende merken werden gekocht: Benrus, Bulova, Elgin, Gruen, Hamilton, Longines, Luchin Piccard, Mido, Omega en Rolex.

Deze horloges werden aan een ware foltertest onderworpen, en slechts 1 horloge doorstond al deze tests glansrijk, inderdaad, de Omega Speedmaster. Kort daarop bestelde het "Manned Spaceflight Center" 12 stuks Speedmasters (tegen een prijs van $ 82,50 per stuk) bij de Omega importeur in New-York. Omega zelf kwam pas veel later (april 1966), toen hun horloge al in de ruimte was geweest, erachter dat NASA de Speedmaster had uitgekozen als standaarduitrusting voor de toekomstige Gemini- en Apollo-programma's.

KAPERS OP DE KUST

Echter, deze keuze zou nog een nasleep hebben. De verkiezing van een zwitsers horloge stak enkele Amerikanen. Buitenlandse producten druisden in tegen het "Buy American Act", een vorm van protectionisme die de Amerikanen ertoe moest aanzetten om meer Amerikaanse producten te kopen. Generaal Omar Bradley, tevens zittend in de Raad van Bestuur van de Bulova Watch Co. beriep zich op deze wet, en startte een lobby die tot in het witte huis zou komen. Hoewel de speciaal voor de NASA ontwikkelde Bulova Accutron Astronaut het niet haalde tijdens de tests, probeerde men toch de NASA ertoe over te halen dit horloge te keizen in plaats van de Omega Speedmaster. Men trok de testmethode van NASA in twijfel, vaak pal voordat er weer een missie gestart zou worden werd NASA aangevallen. Deze lobby bleef duren, zelfs toen de eerste maanlanding al lang en breed achter de rug waren. In 1972, enige tijd voor Apollo 17, de laatste vlucht naar de maan, was het weer raak. Ditmaal toonde NASA goodwill, en testte beide horloges nogmaals. De uitslag echter was niet anders dan de eerste test, en tot op heden is en blijft de Omega Speedmaster deel van de standaarduitrusting voor alle bemande ruimtevluchten van NASA.

Deze advertentie uit april of mei 1966 toont dat Bulova er nog alle vertrouwen in had dat hun Accutron verkozen zou worden door NASA. De advertentie stond in een vakblad voor juweliers.

DE EERSTE AMERIKAANSE RUIMTEWANDELING

4 Juni 1965: Tijdens de tweede bemande vlucht van het Gemini-programma (Gemini 4) ondernam Ed White als eerste Amerikaan een ruimtewandeling buiten een capsule of ruimteschip. De Amerikanen noemen dit een EVA (extra-vehicular activity). De ruimtewandeling duurde 23 minuten.  Overigens was het de Soviet Cosmonaut Aleksei Leonov die een paar maanden eerder (18 maart 1965) de allereerste mens was die een ruimtewandeling maakte tijdens de Voskhod II missie.

Het horloge dat Ed White droeg gedurende de EVA was een Omega Speedmaster met referentienummer 105.003. Over dit type horloge volgt later meer.

Foto's van dit ruimtesucces kwam op de voorpagina's van vele kranten en tijdschriften te staan. Via deze weg kwam Omega achter de reeds bestaande band tussen de Speedmaster en NASA. Toen Omega eenmaal lucht had van de band met NASA besloot men om de toevoeging "Professional" op de wijzerplaat van de Speedmaster te zetten. Dit gebeurde voor het eerst in 1966 bij het model met referentienummer 145.012. (Foto NASA)

3. FLY ME TO THE MOON........

Het echte werk begon pas met de start van het Apollo-programma. Gedurende deze missies zou het dan moeten gebeuren: De eerste mens op de oppervlakte van de Maan, tevens de eerste mens die voet zal zetten op andere grond dan die van de Aarde. Terugkijkend denk ik dat het gerechtvaardigd is te stellen dat deze gebeurtenis dé gebeurtenis van de vorige eeuw is geweest. Ik kan me vaag herinneren (ik was toen 5 jaar) dat er een soort van opwinding bij ons thuis heerste. Ik geloof niet dat ik de live-televisie uitzending heb gezien, maar wel meerdere malen een herhaling de dagen erna. Weet u nog waar u was en wat u deed tijdens dez gebeurtenis??? Een drietal Apollo-missies zal nader bekeken worden, omdat ze van belang zijn voor de historie van de Speedmaster.

APOLLO 11:     Eerste mens op de Maan.

De crew van de Apollo 11 missie bestond uit Neil Armstrong, "Buzz" Aldrin en Michael Collins.

21 Juli 1969 om 02:56 GMT was het zover: Neil Armstrong zet als eerste mens voet op buitenaardse grond. Kort daarvoor daalde hij de 9 treden van het maanlandingstoestel "Eagle" af, en zet zijn voetafdruk in de fijne stof van de maan. Zijn beroemde woorden waren:

"That's one small step for (a) man; one giant leap for mankind."

Echter, Neil Armstrong draagt géén Speedmaster om zijn pols. In het maanlandingstoestel "Eagle" is de boordklok staangebleven, en Armstrong liet zijn Speedmaster daarom achter in de "Eagle". Als Buzz Aldrin enige minuten later het maanoppervlakte betreedt is het een feit: De Omega Speedmaster (Professional) is het eerste horloge op de Maan.

APOLLO 13: Houston, we have a problem. 

Gedurende deze missie in april 1970 vond er een explosie plaats in de zuurstof tank van de service module. Hierdoor was er geen elektriciteit meer in de commano module en in de service module, behalve een noodreserve bedoeld voor het geval dat er een noodlanding op aarde moet plaatvinden. Hierdoor functioneerden de on-board computers en timers niet meer. De bemanning moest de maanlandingsmodule gebruiken om te overleven, en moesten alles in deze maanlandingsmodule uitschakelen, om zodoende de noodreserve voor een terugkeer op Aarde niet op te gebruiken. De maanlandingsmodule had een energiereserve voor twee dagen, maar men had energie voor vijf dagen nodig om op Aarde terug te keren. Het enige elektrische apparaat dat men kon gebruiken was een radio ontvanger, men had zelfs geen radio zender....Zonder verdere instrumenten of timers moest Commander James Lovell zijn Speedmaster gebruiken voor het meten van de lengte en de intervallen van de aandrijving van de kritische motoren als ze om de Maan heen kwamen. Dank zij de Speedmaster werd niet alleen het ruimteschip gered, maar ook de bemanning. Later zou Omega hiervoor de z.g. "Snoopy-Award" ontvangen. Nog veel later (in 2003) geeft Omega een limited (5441 stuks) Speedmaster Professional uit om dit feit te herdenken. De Hollywood film "Apollo 13" uit 1995 met in de hoofdrol Tom Hanks geeft een heel goed beeld van de situaties die zich ver weg in de ruimte moeten hebben afgespeeld.

  APOLLO 17: Last men on the Moon

De race was gereden, de race was gewonnen, het doel bereikt. Op de Maan was er geen goud, titanium, of buitenaards leven. Verdere missies zouden slechts een verspilling van geld zijn. Tot op de dag van vandaag zijn er geen bemande vluchten meer naar de Maan geweest. En zo werd Eugene A. Cernan de laatste mens die op de Maan is geweest. Tegenwoordig verdient deze ex-astronaut een aardige grijpstuiver bij door als Star Ambassador bij Omega op te treden. En natuurlijk is er ook de onvermijdelijke limited (3000 stuks) herdenkings Speedmaster uitgegeven in 2003 met als thema "Last men on the Moon."

Het mysterie van de verdwenen Eerste Speedmaster op de Maan.

We weten dus dat de Speedmaster van "Buzz" Aldrin de eerste was op de oppervlakte van de Maan. Kort na terugkeer zou deze Speedmaster (samen met die van Armstrong en Collins) tentoongesteld worden in het Smitsonian National Air and Space Museum in Wahington D.C. Het horloge van Aldrin werd opgestuurd, maar raakte "verloren" ergens onderweg samen met nog meer spullen die bedoeld waren om tentoongesteld te worden. Tot op de dag van vandaag weten we niet zeker welke Speedmaster met welk referentienummer Aldrin droeg op de Maan. Dit specifieke horloge kon wel eens het meest kostbare horloge uit de geschiedenis kunnen zijn, dit vanwege zijn enorme historische waarde. Er is nooit meer iets vernomen van de Speedmaster van Aldrin......

.......Tot in oktober 2003 ene Stephen Morely uit Californie claimde de verloren en zo begeerde Speedmaster gevonden te hebben. Hij zou hem begin jaren 90 gekocht hebben van een collega die het horloge via een advertentie te koop aanbood. De prijs was $175,00. De vader van de collega zou het horloge in de jaren 70 gevonden hebben op het strand van Long Beach. Morely startte een rechtzaak om te laten bepalen dat hij de rechtmatige eigenaar van het horloge zou zijn. En toen brak de hel los..... Meerdere partijen meenden de rechtmatige eigenaar van het kleinnood te zijn.

(Stephen Moreley met de Speedmaster waarvan hij claimt dat het het verloren horloge van Aldrin is, de eerste Speedmaster op de maan. bron San Diego Union Tribune)

Normaal is het zo dat alle items van de standaarduitrusting van de astronauten staatseigendom is ,en dus terug moeten geven aan NASA, zo ook de Speedmaster. In 1972 bepaald NASA dat juist de Speedmaster wellicht een persoonlijk aandenken van de ruimtereis zou kunnen zijn, en geeft de Speedmaster in bruikleen aan de astronauten gedurende hun leven. Veel Speedmasters die daadwerkelijk in de ruimte zijn geweest komen in musea terecht. NASA claimt dus eigenaar van het horloge te zijn.

Maar ook Aldrin zegt dat hij recht op het horloge heeft, in ieder geval zolang hij leeft.

Het Smitsonian Institute zegt dat het horloge gewoon staatseigendom is, en daarom in hun National Air and Space Museum thuishoort.

Ook Omega doet een duit in de zak, en via een advertentie geeft men aan dat het horloge eigenlijk in het Omega museum in Biel thuishoort.

Morely biedt al snel aan om het horloge te verkopen aan de hoogstbiedende, en de opbrengsten ervan te verdelen tussen de partijen die claimen er recht op te hebben. De zaak sudderde maanden lang door, totdat in juni 2004 het bericht kwam dat NASA na uitgebreid onderzoek concludeerde dat de Speedmaster die Morely had niet de Speedmaster kon zijn die Aldrin droeg op de Maan. NASA was niet langer geinteresseerd in het horloge. Morely is er nog altijd van overtuigd dat het horloge authentiek is, want er zijn inscripties aan de zijkant te zien (een nummer, wellicht het NASA-serienummer??, "43", en het serienummer van het uurwerk zou ook kloppen).

De eerste Speedmasters op en om de Maan

De Speedmasters van de andere twee bemanningsleden van Apollo 11 zijn te bewonderen in het Smithsonian Air and Space Museum te Washington.

Onlangs (juli 2004) gaf het Smithsonian Institute in Amerika de volgende informatie vrij omtrent de Speedmasters van Michael Collins en Neil Armstrong van de Apollo 11 missie. Onderstaande e-mail is afkomstig van een posting op het Omega forum van Timezone.com. Ook de bijgaande foto's zijn van dat forum afkomstig.

Good morning,

Thank you for your inquiry which has made its way to my desk..

Neil Armstrong's chronograph has the following information:
Calibre 321
Case # 105.012
Movement # 24002981
NASA serial # 046

Mike Collins' chronograph has the following information:
Calibre 321
Case # 145.012
Movement # 26552506
NASA Serial # 073

I hope this answers your question, but if you need any further
information,
please contact me.
With best wishes

Early Manned Spaceflight
Astronaut Equipment
Division of Space History
National Air and Space Museum
Smithsonian Institution, MRC 311
P.O. Box 37012
Washington, DC 20013-7012

4. OVERZICHT VAN DE SPEEDMASTER PROFESSIONALS

Ik heb getracht een zo compleet mogelijk overzicht te maken van alle Speedmasters (Professional) die er sinds 1957 verschenen zijn, en dat zijn er nog al wat. Ik beperk me hierbij wel tot de originele Speedmaster Professional series, en de Speedmaster modellen die er waren voor de toevoeging Professional in 1968. De Speedmaster Professional heeft qua uiterlijk en qua kenmerken een aantal wijzigingen ondergaan in de loop der tijd. Soms slechts hele kleine wijzigingen, soms juist vrij grote. Aan de hand van de kast-referentienummers zullen de belangrijkste ontwikkelingen besproken worden. Het is even taaie kost, maar onmisbaar voor elke serieuze Speedmaster Professional verzamelaar, of voor diegenen die een Speedmaster Professional willen aanschaffen.

Ongetwijfeld zal deze tabel niet compleet zijn, en zal het ook best wel enige incorrectheden bevatten. Aanvullingen/ Verbeteringen/ Opmerkingen zijn altijd welkom. Mailtjes hieromtrent zijn altijd welkom.

OK, eerst de tabel ...........

SOORTEN SPEEDMASTER PROFESSIONAL

Om een beetje orde in de chaos te scheppen laten we beginnen met een indeling te maken van de soorten Speedmaster Professionals die er ooit verschenen zijn:

1.    De Standaard productielijn Speedmaster (na 1966 ook Speedmaster Professional)

2.    De Limited/Herdenkingsuitgaven

3.    De Mark-series

4.    De Quartz Speedmaster Professionals

AD 1.    De Standaard productielijn Speedmaster (na 1968 Speedmaster Professional)

Deze is weer onder te verdelen in:

1-a:     Eerste generatie Pre-Pro.

Dit betreft slechts 1 model, namelijk het oer-model waar het allemaal mee begon: de CK2915. Belangrijkste kenmerken van dit model waren: De aanduiding "Pre-Pro" geeft aan dat het een model betreft vóórdat de aanduiding "Professional" op de wijzerplaat kwam.

*Broad Arrow wijzers *Metaal kleurige Tachymetre lunette *Kastdiameter 39mm

*IJzeren peervormige wijzers in de sub-dials *Geen kroonbescherming

*IJzeren chrono-sekondenwijzer *Rechte aanzetstukken (lugs)  *19mm breedte tussen de lugs

*Metalen opgelegde Omega logo op de wijzerplaat *Omega Caliber 321 inside

*Geen vermelding van de toevoeging "Professional" op de wijzerplaat

*Achterkant met slechts een gravure van de Hippocampus, in twee stappen toelopend.

(Foto Omega)

1-b:     Tweede generatie Pre-Pro

De tweede generatie Pre-Pro's beslaat 2 modellen, waarvan er 1 zeer zeer zeldzaam is. De meest gangbare (maar nog steeds zeer zeldzaam) tweede generatie Pre-Pro is het model met referentienummer CK2988. Belangrijke wijzigingen t.o.v. de CK2915:

*Dauphine wijzers i.p.v. "Broad Arrow" wijzers.

*Zwarte Tachymetre lunette *Kunststof wijzers in de sub-dials

*Kunststof chrono-sekondenwijzer *Diameter iets vergroot naar 40mm

*O-ring pakking toegevoegd bij beide chrono-pushers

Een tweede type van de tweede generatie bestaat onder referentienummer 105.002. Deze is extreem zeldzaam. In feite is de 105.002 exact hetzelfde als de CK2915, echter rond deze tijd introduceerde Omega een nieuwe methodiek   van benoemen van referentienummers.

(foto: Horlogeplatform Nederland)

1-c:    Derde generatie Pre-Pro

De derde generatie Pre-Pro's bestaat uit 2 modellen: De 105.003, en de 105.012  De 105.003 wordt ook wel het Ed White model genoemd. Hij droeg dit model Speedmaster gedurende de eerste ruimtewandeling in 1965 tijdens de Gemini 4 missie. De belangrijkste veranderingen van dit model t.o.v. de CK2988:

* Witte "stick" wijzers i.p.v. de Dauphine wijzers

* Rechte "stick" wijzertjes in de sub-dials.

De 105.012 had de volgende wijzigingen:

* Kroonbescherming aan de zijkant, hierdoor kreeg de kast een asymmetrisch uiterlijk. *Kast doorsnede werd verder vergroot naar 42mm. *20mm tussen de lugs. *De lugs werden iets gebogen, in tegenstelling tot de rechte lugs die t/m de 105.003 werden gebruikt.

Het model 105.003 en het model 105.012 werden gedurende een aantal jaren (reeds vanaf 1964?? t/m 1966 naast elkaar verkocht) Overigens zou het model 105.012 later ook de toevoeging "Professional" op de wijzerplaat krijgen, daarmee valt de 105.012 zowel in de Pre-Pro als in de Pre-Moon periode.

Om het allemaal een beetje ingewikkelder te maken: De 105.003 is in 1966 een paar maand lang verkocht met als kastreferentie het nummer 145.003. De kenmerken van het horloge waren exact gelijk aan die van de 105.003. Het is me onduidelijk waarom Omega dit deed.

De afgebeelde 105.003 is uit mijn persoonlijke collectie, en zit aan een originele bijbehorende 19mm armband, model #1035. Deze armband is vrijwel niet meer verkrijgbaar. Let op de chrono-sekondenwijzer, deze is correct voor dit model: Een druppelvorm aan de lange kant, deze druppel bevatte (evenals alle andere lichtgevende elementen) Tritium als lichtgevend materiaal. De korte kant van de sekondenwijzer is eveneeens druppelvormig, en niet recht zoals bij de latere modellen. Een ander klein detail is dat het woord "Tachymètre" geschreven staat met een accent grave teken. Latere modellen hebben het woord "Tachymetre" zonder het accent grave teken. Op de foto is duidelijk het metalen opgelegde Omega teken op de wijzerplaat te zien, en het woord "professional ontbreekt bij de Pre-Pro modellen.

Mijn model is een ST 105.003-65 met het uurwerk nummer 25441567. Ik heb Omega in Biel om nadere informatie over dit specifieke horloge gevraagd, ik kreeg een uitgebreid antwoord terug:

Mijn vraag:

Hans Mennink

Een flink aantal weken later kreeg ik het volgende antwoord:

Dear Mr. Mennink,

OMEGAVintage Information

Dit was een zeer bevredigend antwoord: Ik had het horloge geruild met iemand uit Denemarken, en dit horloge was had de Omega fabriek op 30 november 1967 verlaten, ook richting Denemarken.

Als extra service stuurde Omega nog een afbeelding mee uit een oude Omega Catalogus. Opvallend hierbij is dat dit model, de 105.003 naast een 105.012 aangeboden werd. Duidelijk te zien is dat de 105.012 een kroonbescherming heeft. De kast van de 105.012 werd vergroot naar 42mm, en de ruimte tussen de lugs werd 20mm i.p.v. de 19mm van de 105.003. Even later zou de 105.012 verschijnen met de toevoeging "Professional" op de wijzerplaat.

De Speedmaster werd ten tijde van deze advertentie (waarschijnlijk 1966) nog geassocieerd met snelheid en de wereld van de Formule 1. Dit zou snel veranderen.

1-d    Pre-Moon Professional met cal 321

Omega was er inmmiddels achter gekomen dat de Speedmaster deel uitmaakte van de standaarduitrusting van de astronauten op de bemande ruimtevluchten van NASA. Omega vond het toen gepast om de toevoeging "professional" bij op de wijzerplaat te drukken. Vooral commercieel gezien was dit een gouden greep. Het benadrukte de robuustheid van de Speedmaster, en zeg nu zelf, als het goed genoeg is voor astronauten in de ruimte, dan zou het toch ook goed genoeg moeten zijn voor U en ik, toch??  De modellen uit de Pre-Moon Professional periode hebben dus wel de opdruk "Professional", maar stammen nog van vóór de maanlanding van 21 juli 1969.

Zoals al eerder gezegd, er waren enkele late 105.012 die de opdruk "Professional" al meekregen in 1966. Met de 145.012, in productie vanaf 1966, was deze toevoeging gemeengoed geworden. Eigenlijk was de 145.012 niets anders dan een hernoemde 105.012, en deze bezat dezelfde kenmerken. De belangrijkste kenmerken die de 145.012 had waren de volgende:

*Nog steeds werd de befaamde Omega caliber 321 gebruikt

*Toevoeging van de term "Professional" op de wijzerplaat.

*Metalen opgezette Omega logo.

1-e    Pre-Moon Professional met cal 861

Het publiek ging massaal aan de Speedmaster Professional. Om aan de vraag te kunnen voldoen moest Omega komen met enkele maatregelen om een rationalisering van de productie mogelijk te maken. De allerbelangrijkste wijziging was het introduceren van een geheel nieuw caliber die in het vervolg gebruikt zou gaan worden in de Speedmaster Professional. Het werd het Omega caliber 861.

Tevens werden er op kleinigheden gelet om de productiekosten laag te houden: Het fraaie metalen Omega logo moest wijken voor een op de wijzerplaat geprint logo.

De 145.022 werd vanaf oktober 1968 op de markt gebracht, en het was de eerste Speedmaster die een Omega cal 861 gebruikte. Het hiernaast getoonde exemplaar is uit mijn prive collectie, en zit aan een moderne Speedmaster armband. Dit model was het gangbare model op het moment van de maanlanding, en was nog tot even na de maanlanding te koop. De 145.022 komt met een drietal verschillende achterkanten

* Pre-Moon achterkant. Deze achterkant heeft geen verdere inscriptie dan alleen de bekende Hyppocampus. Mijn exemplaar heeft deze achterkant, en (helaas) wel een uitgebreide persoonlijke inscriptie van de eerste eigenaar.

* Direkt na de maanlanding was hij even verkrijgbaar met een achterkant met de inscriptie "1st MAN ON THE MOON"

* Daarna werd de 145.022 uitgbracht met de achterkant met de inscripties die we nu nog steeds kennen.

1-e    Post-Moon Professional (modern)

Vanaf 1971 is er het model met kastreferentie 145.0022. Dit is de versie zoals die nu nog steeds bestaat. Slechts minieme wijzigingen zijn er sindsdien aangebracht. Vanaf 1971 heeft de achterkant de volgende inscriptie "Flight qualified by NASA for all manned space missions - The first watch on the moon"

2.    De Limited/Herdenkingsuitgaven

Wat doe je als producent, en je hebt een een product met een unieke eigenschap (Horloge als enigste goedgekeurd door NASA, en eerste horloge gedragen op de maan)? Precies, je grijpt elke gelegenheid aan om die feiten te "herdenken". Omega begrijpt als geen ander deze marketingtactiek, en geeft voor elk mogelijke gelegenheid een herdenkinguitgave uit van de Speedmaster Professional. Soms in een strikt gelimiteerde uitgave, soms in een beduidend minder strikte "gelimiteerde" uitgave, soms in niet gelimiteerde maar genummerde uitgave, soms een uitgave slechts bedoeld voor een bepaald geografisch gebied.

Je kunt het zo gek niet verzinnen, of er bestaat wel een speciale versie van de Speedmaster Professional. Het zijn er eigenlijk te veel om hier op te noemen. In het bovengetoonde overzicht staan deze uitgaven in het rood aangegeven.

3.    De Mark-series

Er bestaan ook een aantal Speedmaster Professionals met de "Mark" toevoeging . Dit waren afgeleide ontwerpen of designs van de originele Speedmaster Professional. De eerste werd geintroduceerd niet lang na de eerste bemande maanlanding in 1969. het was de Mark II. Dit horloge had een andere kleurstelling in de wijzerplaat. Blijkbaar wilde Omega de populaire Speedmaster in allerlei kleuren en maten uitbrengen.  De referentie van de Mark II was ST 145.014, en werd in 1972 omgedoopt naar referentie ST 145.0034. De Mark II gebruikte ook de handopwinder cal 861. Er was een versie met zwarte wijzerplaat, en een met zwarte wijzerplaat met oranje details. De Mark II was beduidend groter met een doorsnede van 45 mm.

In 1971 kwam er de Mark III. De eerste automatische Speedmaster. Er waren 3 modellen van de Mark III.

In 1973 tenslotte kwam de ST 176.009, ook een automaat

De automatische Speedmaster Professionals hadden calibers die gebaseerd zijn op de Lemania 5100 uurwerken.

4.    De Quartz Speedmaster Professionals

Er zijn ook enkele quartz uitvoeringen van de Speedmaster Professional verschenen. De laatste, de X-33, staat genomineerd om gebruikt te gaan worden voor de toekomstige bemande reizen naar de planeet Mars.

Bronnen:

Boek: The Moon Watch uitgegeven door Omega

Boek: A Time Capsule: Omega Speedmaster

Officiele web-site van Omega

Diverse artikelen van Chuck Maddox

Time Zone Omega forum

Omega addict, web-site van Robert Jan Broer

San Diego Union Tribune

Tijdschrift Armband Uhren 1/98

National Geographic december 1969

Uitgave Voet op de Maan, een Stereogram 1969

Voor aanvullingen en/of verbeteringen kunt u me altijd mailen.

Ik heb regelmatig horloges te koop, kijk voor het actuele aanbod op http://shop.kapaza.nl/nivelacuso/