De Romeinse tijd

Pas uit deze tijd zijn de eerste geschreven vondsten afkomstig die in deze streken zijn teruggevonden.
We gaan even terug in de geschiedenis wat de Romeinen in deze contreien te zoeken hadden.

Galliërs

De Galliërs hadden in de 4e eeuw voor Christus de Romeinen een gevoelige nederlaag toegebracht. Nadien deden de Germaanse stammen van Kimbren en Teutonen dit nog eens dunnetjes over. Zij konden echter in 101 voor Christus gestopt worden. 

Verovering Gallische rijk en gebieden ten westen en zuiden van de Rijn door het Romeinse rijk

Dus besloot Julius Caesar met deze stammen af te rekenen, allereerst met de Galliërs in 58 en 50 voor Christus. Hij veroverde hun hele grondgebied en voerde zelfs enige straf exercities over de Rijn uit. Pas met de komst van Drusus in 12 voor Christus werd het hele gebied ten zuiden en westen van de Rijn ingelijfd bij het Romeinse rijk. 
Een uitgebreid stelsel van vestingen en forten (Castella en Castellum) markeerde het grensgebied. Denk hierbij aan Nijmegen, Kleef, Xanten, Elst. Veel bewoning kwam buiten deze grens van het Romeinse rijk niet voor omdat de Romeinen niet tolereerden dat vlak bij hun grens zich volkeren vestigden. Er zijn slechts spaarzame vondsten van deze bewoning gedaan vlak bij de oude rivierloop van de Rijn (Westervoort, Duiven, Pannerden, Herwen en Aerdt). 

Bodemvondsten - Drusus

Vondsten van de Romeinen zijn er echter zeer vele. Met name uit het gebied bij Nijmegen, Elst en vooral ook uit de Bijland. Uit en rondom de restanten van een gigantische dam in deze plas (in de buurt van de 2 eilandjes in de Bijland) die gebouwd is door Drusus (50 tot 60 na Christus) om de waterverdeling van de Rijn en Waal te beinvloeden, zijn zeer vele vondsten gedaan.

Grafsteen Marcus Mallius

Hier is gevonden een grafsteen van Marcus Mallius, 35 jaar uit de 1ste eeuw na Christus volgens inscriptie begraven aan de dijk te Carvium. Het dorp Carvium (Herwen) lag destijds midden in de Bijlandse waard en is destijds door de Waal verzwolgen. (hierover in een later artikel over dijkdoorbraken meer).

Ook is gevonden een altaarsteen gewijd aan Jupiter en vele andere voorwerpen onder andere munten, vaatwerk en sieraden van brons.

De taak van Drusus die diende onder keizer Agustus (27voor tot 14 na Chistus) was om het ten oosten van de Rijn liggende Germanië te veroveren. Drusus zijn naam is voorts ook verbonden aan een dijk die hij moet hebben aangelegd in het Duitse Duffelt tussen Düffelward en Rindern, en het graven van de doorsteek van de IJssel tussen Westervoort en Doesburg (de zgn. Drususgracht).
De IJssel is aanzienlijk jonger dan tot dusver gedacht.
De rivier is pas ergens tussen 600 en 950 na Christus ontstaan. Dat blijkt uit onderzoek van Bart Makaske en Gilbert Maas, verbonden het Wageningse onderzoeksinstituut Alterra. Men vermoedt nu dat deze zgn. Drususgracht ergens in het Utrechtse gelegen heeft. Wilt u meer over dit onderzoek weten, klik dan op het pijltje hierachter...
Overigens kunt u nog meer info lezen op een Duitse site over de zgn. Drususgrachten. Klik hier om naar deze site te gaan.

Tiberius /Varus / Germanicus

Tiberius volgde hem op nadat Drusus tijdens een veldtocht in de buurt van de Elbe was omgekomen.

Varus werd de baas in het veroverde gebied ten oosten van de Rijn. Hij maakte zich door zijn optreden tegen de Germaanse stammen en zeden zeer gehaat en het gevolg was dat zijn legers in een gigantische slachtpartij met de troepen van de germaanse veldheer Arminius in het Teutoburgerwoud in de pan gehakt werden. 

Hermans monument - slag Teutoburgerwoud

Germanicus was de opvolger van Tiberius. Hij maakte later korte metten met de Germanen. Een bevel uit Rome echter had tot gevolg dat de Romeinen zich moesten terugtrekken achter de Rijn.

Bataafse opstand / Julius Civilis

De Bataafse opstand van 69 en 70 die zich ten zuiden en westen van de Rijn af speelde onder leiding van Julius Civilis had vervolgens groot succes tegen de Romeinen. In Rome zelf was er een strijd op de opvolging aan de gang en dat was de reden dat niet ingegrepen werd. Echter toen keizer Vespasianus aan het bewind kwam was het gauw afgelopen met deze opstand. 8 Romeinse legers trokken op naar de lage landen en maakten korte metten met de strijd. Civilis was genoodzaakt om vrede te sluiten, waarbij echter de Bataven gelukkig hun oude rechten mochten behouden.

Trajanus / vertrek Romeinen

Onder keizer Trajanus werd besloten af te zien van het veroveren van Germanië. Alle troepen gingen weg uit ons streken en slechts hier en daar bij oner meer Xanten en Nijmegen bleven nog kleine legioenen achter. Bij beide steden werden burgerlijke steden opgericht. 

munt Trajanus

Veroveringen door andere stammen

Na het weggaan van de Romeinen uit deze streken werd het gebied veroverd door de Chamaven uit oost-Gelderland. Constantijn de Grote ging met hen in de clinch. Nadien vielen de Salïers (grondleggers van het Frankische Rijk) het gebied van de Betuwe binnen . De Chamaven lieten dat niet op zich zitten en joegen in 350 na Christus de Saliërs weer weg. Later moesten deze weer naar het oosten verkassen. Franken en Saksen oefenden een steeds grotere druk uit en tenslotte moesten de Romeinen zich definitief uit deze streken vertrekken.

Duistere Eeuwen en komst van Christendom

Vanaf de derde eeuw na Christus was het een komen en gaan van diverse stammen door het Oost-Gelderse om de Rijn naar het Romeinse gebied over te steken. 

Volksverhuizingen

De periode van de grote volksverhuizingen was aangebroken. Het Romeinse rijk stortte ineen. Aan deze periode van volksverhuizingen kwam een einde met de bezetting van Engeland door de Angelen en de Saksen. Al deze stammen die hier op doortocht kwamen (Salïers, Chattuariërs, Bructeren, Chamaven, Amsivariërs en de Chatten gingen langzaam op in het het zgn. Frankische Rijk dat uiteindelijk Karel de Grote voorbracht.

Frankische rijk

Clovis (uit het Merovingerische geslacht) stichtte rond 500 het Frankische rijk. Hij was spoedig de baas in geheel Gallië. Zijn opvolgers gingen naar het Noorden en in de eerste helft van de 7e eeuw werd het zuiden van Nederland veroverd door koning Dagobert. Hij stichtte ook een kerkje te Utrecht.

Zendelingen

Willebrord kwam als zendeling naar deze contreien en een andere volgeling van hem Werenfried ging zijn missiewerk doen in de oostelijke Betuwe en Westervoort. Het ging echter niet altijd goed met deze zendelingen. Denk maar aan Bonifatius die te Dokkum door de Friezen werd vermoord. 

Het oude heidense geloof was echter niet zo snel uit te bannen. Eind achtste eeuw waren in deze contreien nog zgn. heilige wouden waar men offers bracht bij bronnen en stenen. Enkele oude veldnamen herinneren nog aan de periode. Rond Winterswijk bijvoorbeeld Hilligenlo (heilige bos), Illebarg (heilige berg) en Illegoor (heilige moeras). Karel de Grote pakte het groots aan en verbood al deze praktijken. Op het verbranden van doden stond zelfs de doodstraf.

De zendeling Werenfried vestigde zich in Elst. In 726 kwam hij naar Westervoort om daar een kerkje te stichten. 10 jaar later overleed hij. Er ontstond ruzie tussen Westervoort en Elst waar hij begraven mocht worden. Uiteindelijk liet men het oordeel over aan God. Men zette zijn lijk in een bootje en liet het afhangen aan welke oever dit zou stranden. Het werd de zuidzijde van de Rijn, dus zijn graf kwam in Elst. Men vermoed dat de kalkstenen sarcofaag die men in de kerk van Elst heeft opgegraven zijn laatste rustplaats is geweest.

Frankische rijk

Hierna kwam het Frankische rijk in zijn volle glorie aan de macht. Voor de geschiedenis daarvan wordt verwezen naar de link over de middeleeuwen op deze site.

Roman times

From this period the first written "papers" were found in this region.
We go back into the history from what the Romans has to do in this areas so far away from Italy.

Gallien

The Gallien people had given the Roman forces a big defeat. After them the German clans from Kimbren and Teutones did it again. In 101 before Christ they could be stopped. 

Conquest Gallian empire and the areas west and south from the river Rhine by the Roman forces

Julius Ceasar descided to punish these clans and he started with the Galliens in 58 and 50 before Christ. He conquer there entire territory and even made punish exercises over the river Rhine. With the arrival of Drusus in 12 before Christ the whole area to the south and the west from the river Rhine was annexed in the Roman empire.
A wide system of fortresses (Castella and Castellum) marked the borders of the empire. Think to the cities of Nijmegen, Kleve, Xanten, Elst where remains from these fortresses were found.
Not much settle-places outside of this border were found, because the Romans did not allow the settlement from strangers near there borders. Only a few remains are found near the old riverbed from the Rhine (Westervoort, Duiven, Pannerden, Herwen en Aerdt).

Archeological finds - Drusus

Archeological finds of the Romans there are many. Especially from the region of Nijmegen and more over the Bijland. 

From and around a gigant dam in this lake (in the neigborhood from the 2 islands in the Bijland) that was constructed by Drusus (50-60 after Christ) to influence the water-dividing between the rivers of Rhine and Waal, many peaces are found.

Drusus

A grave-stone from Marcus Mallius, 35 years old from the 1e century after Christ and according the inscription on it buried at the dike near Carvium. The old village of Carvium was at those times siatuated in the middle of the Bijlandse waard and is later swallowed by the river Waal. (later more about this).

Also is found an altar stone consecrated to the God of Jupiter and many other objects as coins, plates and dishes and ornament from bronze.

The task from Drusus that served under the empire of Agustus (27 before to 14 after Christ) was to conquer the area east from the river Rhine that were belonging to the Germans.
Drusus has given too his name to a dike in the German area of the Duffelt, that as said is contructed by him between Düffelward and Rindern in Germany and the digging of a new connection from the river IJssel between Westervoort and Doesburg (Drusus canal). 
The river IJssel seems to be much younger then before was thought. An research from Bart Makaske and Gilbert Maas, working at the Wageningen institute Alterra got this new information as result. Do you want to read more about this research, please click on the arrow behind...
More info about the Drusus channels on a German site. Click here to get linked to this site.

Tiberius /Varus / Germanicus

Tiberius was the man that was his successor after the killing of Drusus near the river of the Elbe.

Varus became the boss in the conquered area east of the river Rhine. But he made himself much hatet as result from his handling against the German tribes and the result was that his army in a giant massacre with the forces of the German general Arminius in the Teutoburgerforest was defeated.

Germanicus became the successor from Tiberius. Later he gained the victory over the Germans.But an order from Rome had the result that the Roman army had to withdraw behind the river Rhine.

Batav revolt / Julius Civilis

The Batav revolt from 69 and 70 under the command of Julius Civilis against the Romans was a big success.In Rome itself there was a fight about the succeed as empire and that was the reason that no action took place to stop this.

But when empire Vespasianus became the ruler the revolt was soon stopped. 8 Roman armies went to this area and became the victor in the fights. Civilius was forced to make peace. But lucky the Batave clans were allowed to get back there old rights. 

Trajanus / depature Roman forces

Under the empire from Tranjanus was decided not to go on with the conquer from Germanïe. All Roman forces went away from this region and only near Xanten and Nijmegen small legions were left. Near both cities civil cities were established.

Conquers by other tribes

After the leaving from the Roman troops this area was captured by the Chamaven tribe from East-Gelderland. Constantijn the Greatest started to fight them. 
After the Chamaven the Salïers tribe (founders of the Francis empire) attacked the area of the Betuwe.
But the Chamave tribe did not like this of course and soon hunted the Salïers away. This trive had to withdraw later to the east.
Francis and Saksisch tribes were pushing more and more the Romans, and at last they were forced to go away from these regions. 

Dark ages and the arrival from Christianity

Dating from the 3e century after Christ there was an arrival and departing from tribes through the Easter-Geldern area to the river Rhine to cross it.

Migrations

The age of the big migrations had started.Roman empire collapsed. An end came to these big migrations with the occupation from England by the tribes of Angelen and Saksen.
All these tribes that were crossing these regions (Saliëns, Chattuariens, Bructerans, Chamaven, Amsivarians and Chattens) were slowly adopted into the Francis empire with the result of the empire from Karel de Grote.

Francis empire

Clovis (from the Merovingers family) founded around 500 the Francis empire. Soon he was the only ruler in whole Gallien. 
His successors went to the north and in the beginning from the 7e century the south of Holland was conquered by king Dagobert.
He also developed a small church near the city of Utrecht.

Missionarys

Willebrord came as first missionary to this area and soon another disciple of him with the name of Werenfried started his missionary-work in the east of the Betuwe and Westervoort.
Not always they had success. Look to Bonifatius that was killed by the Frisian tribes in Dokkum in the north of the Netherlands.

Bonifatius

The old heathen believe was not so easy to be banned out. At the end of the 8th century still were present in these areas so-called holy forests where were made sacrifices near wells and stones.
Some old field-names are dating from this period. Around Winterswijk for instance Hilligenlo (holy forest), Illebarg (holy mountain) and Illegoor (holy moor). 
Empire Karel de Grote was not amused about this and prohibit this. On the burning from there deads even capital punishment was promised.

The missionary Werenfried settled himself near Elst. In 727 he went to Westervoort to build there a small church. 10 years later he died. There was a fight between the civilians from Westervoort and Elst about his burial place. At last they decided that God has to made the decision. His corpse was placed in a small boat in the river Rhine and let depend it from which side the boat would aground.It became the south-side from the river Rhine, so his grave was made in Elst. One believes that the old limestone sarcophagus that was found in the church from Elst was his last resting place.

Francis empire

After this all the Francis empire started to became stronger and stronger. For the history facts about this, have a look to the site about the Middle-ages.