Casuistiek; instellingsprobleem.
Inleiding
Zoals iedere diabeet wordt ook ik regelmatig geconfronteerd met bloedsuikerwaarden die buiten de normale range vallen. Hiervoor probeer ik dan een verklaring te vinden. Omdat er nogal wat processen van invloed zijn op de diabetes regulatie, is het niet altijd eenvoudig, en ook wel eens onmogelijk, om de oorzaak van de ontregeling te achterhalen. In dit voorbeeld ga ik beschrijven wat mij kortgeleden is overkomen en waar uiteindelijk wel een duidelijke oorzaak voor aanwezig bleek te zijn. Omdat een ontregeling op deze wijze bij mij nog niet eerder heeft plaatsgevonden, heb ik besloten om dit voorval in de vorm van een casuistiek hier te presenteren. Ik hoop dat andere diabeten, alsmede diabetes verpleegkundigen en behandelend artsen, dan ook dit voorval in het achterhoofd zullen houden.
Algemene gegevens
Ik ben een (bij aanvang van deze casuistiek nog) 38 jarige man, 14 jaar type 1 (insuline afhankelijk) diabeet. Het insuline regime bestaat momenteel uit
' s Ochtends: 10 Humalog (10H)
's Middags: 10 Humalog + 10 Insulatard (10H + 10I)
's Avonds: 10 Humalog
Voor slapen: 12 Insulatard
Voor de insuline injecties maak ik gebruik van de volgende pennen:
Humalog insuline: NOVOPEN® 1.5
Insulatard insuline: NOVOPEN® II
De HbA1c metingen zitten tussen de 5,5 en 6,5 (de metingen vinden eens per kwartaal plaats). Bij mij zijn geen afwijkingen vastgesteld, welke het gevolg kunnen zijn van diabetes (afwijkingen aan ogen, nieren en/of zenuwen).
Lichamelijke en geestelijke status
Vorige week week ben ik geconfronteerd met een emotioneel ingrijpende gebeurtenis, waardoor ik een aantal dagen thuis heb gezeten (ziek). Gedurende de periode dat ik ziek thuis zat, waren de bloedsuikerwaarden wel aan grotere schommelingen onderhevig, maar dit was toch goed te reguleren. Zondag waren de waarden echter duidelijk hoger waardoor ik ook aanpassingen heb moeten doen in het eetgedrag. Maandag ben ik weer aan het werk gegaan. ' s Avonds voor het slapen gaan en 's Ochtends (nuchter) meet ik eigenlijk altijd mijn bloedsuikerwaarde. Zondag avond bleek de waarde hoog te zijn waardoor ik naast de langwerkende (Insulatard) insuline ook nog kortwerkende (Humalog) heb bijgespoten. Maandag ochtend bleek ik echter wederom een zeer hoge bloedglucose waarde te hebben.
Bloedsuikerwaarden over de dagen van ontregeling
Het verloop van de bloedsuikerwaarden is als volgt
| Dag | Nuchter | Na ontbijt | Voor lunch | Na lunch | Voor diner | Na diner | Voor slapen | Nacht | Ochtend | Middag | Avond | Voor slapen | Opmerkingen |
| Zondag | 17,3 |
12,4 |
12,9 |
12H |
12I | 10H | 12I+2H | Niet ontbeten, bij de lunch pas gegeten. | |||||
| Maandag | 17,5 |
13,2 |
3,7 |
14,6 |
10H | 10H+10I | 10H | 12I+3H | Niet ontbeten, bij de lunch ook slechts de de helft van de normale hoeveelheid gegeten. | ||||
| Dinsdag | 19,1 |
2,5 |
6,8 |
14,9 |
12H |
10H+10I |
10H |
12I+3H | Niet ontbeten. | ||||
| Woensdag | 21,5 |
10,7 |
11,6 |
8,6 |
7,6 |
7,2 |
8,8 |
15,1 |
10H |
10H+10I | 10H |
12I |
's Ochtends niet ontbeten. 's ochtends lichamelijk actief werk gedaan, hierdoor is de BG-waarde redelijk snel weer gedaald. Op basis hiervan heb ik toch een gebakje gegeten bij de koffie, want ik ben per slot van rekening jarig! Omdat voor het slapen gaan de waarde goed was, heb ik besloten om niets extra te spuiten. |
Overleg met de diabetesverpleegkundige
Omdat de ontregeling bleef aanhouden in dit patroon heb ik woensdag besloten contact op te nemen met de diabetes verpleegkundige. Ik heb haar geinformeerd over de bloedsuikerwaarden, alsmede mijn emotionele toestand. We waren het er over eens dat zo'n emotioneel ingrijpende gebeurtenis van invloed kan zijn op de diabetes regulatie. Gevraagd is of ik 's nachts ook hypo's had, wat naar mijn weten niet het geval was. Om dit uit te zoeken is voorgesteld om ook 's nachts de bloedsuikerwaarde te bepalen. Nadat zij contact had opgenomen met mijn behandelend arts (internist/endocrinoloog), werd voorgesteld om voor de nacht de hoeveelheid Insulatard stapsgewijs op te hogen naar 14 - 16 eenheden.
De oorzaak
Woensdagnacht blijkt de BG-waarde toch weer behoorlijk op te lopen en donderdag ochtend vertoond de waarde weer dezelfde hoogte als de dagen ervoor. Wederom betekent dit dat ik niet ontbijt en toch maar weer gewoon aan het werk ga (dan is het weer gewoon bureau-werk). Hierdoor moet ik tot de middag wachten voordat ik eindelijk weer wat kan gaan eten. Tijdens het injecteren van de langwerkende insuline kom ik dan tot de ontdekking dat er zowel voor als achter de zuiger insuline zit. Bij betere bestudering van de ampul zie ik dan dat daar een breuk in zit. Ik draai de pen uit elkaar en zie dat de ampul gebroken is. Ik vervang de ampul door een nieuwe en controleer of er insuline wordt afgegeven door de naald. Dit blijkt het geval te zijn.
Vervolg waarden
Omdat de waarden pas in de loop van de dag weer normaliseren, maar ik inmiddels erg veel trek in eten heb gekregen, heb ik 's avonds uitgebreid gegeten (heerlijk!!!!). Hierdoor is uiteraard wel de waarde later op de avond weer omhoog gelopen maar ik heb voor de zekerheid hier niet actief ingegrepen. Vrijdag zijn de waarden weer genormaliseerd en stap ik gaandeweg de dag weer over op mijn normale eetpatroon. De ontregeling is opgelost.
| Dag | Nuchter | Na ontbijt | Voor lunch | Na lunch | Voor diner | Na diner | Voor Slapen | Nacht | Ochtend | Middag | Avond | Voor slapen | Opmerkingen |
| Donderdag | 21,6 |
16,5 |
12,5 |
2,7 |
7,1 |
13,2 |
10H | 10H+10I | 12H | 12I | 's Avonds erg veel gegeten!! | ||
| Vrijdag | 11,9 |
4,1 |
3,4 |
10H | 10H+10I | 12H | 10I | Voor de nacht wat gegeten, daarom ook wat minder Insulatard voor de nacht gespoten. | |||||
| Zaterdag | 6,4 |
4,1 |
4,6 | 13,1 | 10H | 10H+10I | 10H+3H |
12I | Wordt met hoofdpijn wakker, waarschijnlijk ten gevolge van een hypo gedurende de nacht. 's Avonds uit eten geweest. Daarom hier nadien 3H extra bijgespoten. |
Discussie
In mijn ruim 14 jarig diabetes bestaan heb ik nog niet eerder meegemaakt dat een ampul kapotgedraaid is bij het indraaien in de pen. De bewuste ampul is zaterdag ingedraaid en toen dus kapotgedraaid. Hoewel het dus een weinig voorkomend euvel is, lijkt het me toch zinvol om deze mogelijkheid bij een ontregeling te controleren! Tevens lijkt het me ook zinvol dat diabetesverpleegkundigen deze mogelijkheid meenemen wanneer zij worden geconfronteerd met ontregelde diabetes.
Dinsdag heb ik opnieuw telefonisch overleg gehad met de diabetes verpleegkundige waarin ik verslag heb gedaan van de bevindingen. Zij heeft me tevens op het hart gedukt om de overige ampullen van de strip goed te bekijken alvorens deze te gebruiken. Woensdagavond moest ik de ampul vervangen en bij controle van de resterende (2) ampullen bleek in een van deze ampullen een breuk te zitten!!!! Of de bewuste ampul die ik gebruikt heb kapotgedraaid is bij het indraaien danwel (ook) al een breuk bevatte blijft dus een vraag...