Korte geschiedenis van de 78 toerenplaat.

Thomas Alva Edison werd op 11 februari 1847 te Milan in Ohio geboren en stierf op 18 oktober 1931.  Van de 84 jaren van zijn leven heeft hij er 74  gewerkt. In dat leven deed hij honderden uitvindingen die de wereld drastisch hebben veranderd. Zijn voorouders waren Nederlanders!! Ze waren molenaars aan de Zuiderzee. Ze zijn in ongeveer 1730 naar Amerika gegaan om daar hun geluk te beproeven. Dat is goed gelukt, want de  overgrootvader  van Edison was een groot bankier.

Klik hier om een verhaal te lezen over de 12 jarige Thomas Alva Edison

In 1876 vestigde Edison zich in Menlo Park in New Jersey alwaar hij een fabriek bouwde met een laboratorium.  In hetzelfde jaar vond Alexander Graham Bell de telefoon uit.

Toen hij nog jonger was, had hij met de telegraaf te maken gehad, en die combineerde hij met de telefoon van Bell. Hij kreeg een inval en soldeerde een metalen stift aan een membraan van de telefoon. Toen riep hij "hallo" in de telefoon en trok  gelijktijdig een stuk met paraffine bestreken papier onder de metalen stift door. De stift tekende de trillingen van het membraan  op het papier. Toen trok hij voor de tweede maal het papier onder de stift door en luisterde ingespannen.Van heel,  heel ver hoorde hij fluisterend "hallo" zeggen door het membraan.!! Het was hem als eerste mens gelukt de menselijke stem vast te leggen.

                                        EDISON.

Hij was nog niet tevreden en liet zijn werkmeester een apparaat bouwen met een koperen rol erin die met zacht staniol bekleed moest zijn. Met een hendel kon die rol draaien en er zat nog een membraan op die was voorzien van een scherpe stift. De werkmeester vroeg wat het voorstelde en Edison zei, "Laten we het een spreekmachine noemen".

Toen het apparaat klaar was en een achttal werknemers erbij waren, zei Edison: "Zo, nu zullen we het apparaat eens laten praten!" Hij werd wat raar door zijn werknemers bekeken, maar Edison draaide aan het hendeltje en zei wat het eerst in hem opkwam tegen het membraan "Mary had a little lamb",  naar een kinderliedje uit zijn jeugd.

De werknemers keken elkaar aan en dachten dat hij kinds was geworden, maar Edison pakte de stift en zette die weer aan het begin van de rol in de groef en draaide weer aan het hendeltje en van heel ver kwam met een krakende stem: "Mary had a little lamb!!"

Druk hier voor de  weergave van  : MARY HAD A LITTLE LAMB.

Dit was het begin van een der grootste industrieŽn ter wereld, begin december 1877 werd de phonograph  geboren, en zo zag hij eruit.

   

Het was een sensatie van de bovenste plank, maar de meeste mensen, zelfs wetenschappers, wilden het niet geloven. Men dacht aan talentvolle buiksprekers. Zelfs bisschop Vincent van New York  geloofde het niet, en tijdens een demonstratie aan de bisschop vroeg de bisschop of hij zelf wat mocht zeggen. Dit was goed, dus een nieuwe rol werd geplaatst, en Edison zei,"spreek maar", Toen sprak de bisschop met een enorme snelheid de namen van de oudtestamentische profeten in het membraan. En toen het weer werd afgedraaid  was de bisschop overtuigd, omdat er in het hele land niet een buikspreker was die zo snel al die namen kon opzeggen.

Het gewone volk begon er ook over te praten, maar zij vonden het apparaat "duivelstuig" en de geestelijkheid verbood zelfs om er naar te luisteren, omdat ze pogingen om de menselijke stem na te bootsen zondig vond.

Aanvankelijk werd de spreekmachine een curiositeit gevonden van de uitvinder, hoewel hij er zelf wel brood in zag. Hij richtte in 1878 de Edison Speaking Phonograph Company op. Hij zag er wel iets  in, om in de zakenwereld b.v. brieven op te nemen, maar ook dacht hij al aan muziek opnemen. Als eerste stap in die richting gold de ontdekking dat men beter wasrollen kon gebruiken i.p.v. staniol. De kwaliteit ging stukken omhoog.

Het verbeteren van de techniek werd niet door Edison gedaan, maar door anderen, o.a. de Duitse Emil Berliner, een Amerikaan van Duitse afkomst. Het idee van hem was de rollen te vervangen door platte schijven en bovendien van een opname talloze afdrukken te maken. Hij bouwde een draaitafel die hij met de hand liet draaien. Hierop legde hij een zinken plaat, die werd bedekt met een soort was. Deze waslaag vormde een uitstekend middel voor het snijden van de plaat. Hierna bracht Berliner een trechtervormige hoorn aan, die werd voorzien van een membraan met een stift erop van iridium. Deze stift rustte op de waslaag en terwijl de plaat draaide werd de opnamehoorn langzaam verplaatst. De stift schreef keurig de opgevangen trillingen in de waslaag.

Terzijde merken we op dat de stift in een zigzaglijn door de waslaag ging, dit in tegenstelling tot de fonograaf van Edison die op en neer ging, het zogenaamde "heuvels en dalen "systeem.

Toen de opnames klaar waren, werd de plaat chemisch behandeld, waardoor na verwijdering van de waslaag de lijn in de plaat kwam te zitten. Nu was de plaat gereed voor vermenigvuldiging.  Dit deed hij langs galvanoplastische weg, aanvankelijk met eboniet, maar later met schellak dat ook werd gebruikt om telefoontoestellen te maken.

De wasrollenfabrikant vond het maar niks, en er ontstond een strijd tussen de twee technieken, die niet altijd even eerlijk werd gevoerd, maar de schijven werden de overwinnaars!

Ondertussen werd de fonograaf ook verbeterd, maar omdat de schijven aanmerkelijk goedkoper waren en beter op te bergen werd dit systeem toch de winnaar en kon de grammofoonplatenindustrie pas echt van start gaan.

De overwinning was totaal toen Eldridge Johnson een motor voor de grammofoons ontwierp en een verbeterd opnamesysteem bedacht. Samen met Berliner begonnen zij de Victor Talking Company, die binnen een paar jaar al een winst van over de miljoen had gemaakt.

Terug naar HOME

 

Naar de complete site