cirkel.JPG (10616 bytes)

Homepage

Semjase's Weblog

Ufo's

Graancirkels

OudeBeschavingen

SETI@HOME

Links

earth.jpg (12995 bytes)

 

      

      

      

      

De Maya's

Inleiding:

Eén van de meest ontwikkelde volken in het oude Amerika was ongetwijfeld de Maya. Dit volk kende een hoogstaande cultuur en kwam vrij plotseling in het midden van Amerika opzetten. De Maya’s, die vaak ook onder de categorie Indianen worden gerekend, kenden als eerste van de precolombiaanse volken het schrift en hadden een zeer precieze kalender. Dit volk leefde in Honduras, Guatemala en Zuid-Mexico (zie figuur 3.a). Zelfs nu leven er nog tal van stammen die soms zelfs rechtstreeks van dit eeuwenoude volk afstammen.

3.a. Het leefgebied van de Maya’s besloeg behalve het gehele schiereiland Yucatán in het tegenwoordige Mexico ook delen van het huidige Guatemala, Honduras en El Salvador.

Geschiedenis

De geschiedenis van de Maya kan men indelen in drie delen. Ik zal beginnen met het eerste deel.

  • Het begin van de Maya-beschaving loopt van ± 1000 v. Chr. tot ca. 200 n. Chr onder de invloed van de Olmeken. In deze tijd, die ook wel preklassieke periode wordt genoemd, richtten deze Maya’s hun eerste piramidevormige heuvels op met daarop tempels of altaren in de vorm van een Maya-hut. De Maya’s kenden toen nog geen schrift en daarom weet men niet veel uit deze periode en kan men alleen uit beeldhouwwerk, huizen, tempels en schilderijen informatie over deze periode in de Maya-beschaving halen.

  • De klassieke periode loopt van ca. 200 tot 900 n. Chr. Hierin kwam het volk tot zijn grootste bloei. Steden en piramides werden gebouwd, daarvan zijn nu nog steeds ruïnes te zien. Chichén Itza en Uxmal zijn daarvan veel bezochte voorbeelden. Op figuur 3.b. zie je zo’n prachtige piramide, midden in het oerwoud gebouwd.

tikaltempel3.jpg (53672 bytes)

3.b. Slechts één van de vele piramides die de Maya’s in de klassieke periode gebouwd hebben.

  • De laatste periode in de geschiedenis van de Maya’s is de postklassieke periode van ca. 900 n. Chr. tot de komst van de Spanjaarden. De piramides en tempels die in de vorige periode werden opgericht gaven al aan dat het met de welvaart en stabiliteit van het volk wel goed zat. In deze periode lijkt het tij zich te keren en niemand weet precies waarom, maar de Maya’s stevenden af op hun ondergang. Sommige archeologen denken dat onderlingen conflicten de oorzaak waren van het verdwijnen van de Maya’s. Ook zijn er aanwijzingen dat de Maya’s onder de voet werden gelopen door andere volken uit Mexico. Echter, met de komst van de Spanjaarden werd het toch al verslechterde volk helemaal uitgeroeid.

3.2 Herkomst

Over de herkomst van de Indianenvolken is maar weinig bekend. De oudste menselijke resten die in Amerika gevonden zijn, dateren van ongeveer 40.000 jaar geleden. Omdat men er tot nu toe nog geen oudere tekenen van menselijke activiteit heeft gevonden, gaat men ervan uit dat dit een van de eerste bewoners waren.

Volgens de meeste wetenschappers zijn de Indianen over de Beringstraat - die vroeger Noord-Amerika met Azie en Europa verbond - vanuit Azie naar Amerika gegaan. De mens komt oorspronkelijk niet uit Amerika dus moest men wel via land van Azie naar Amerika gegaan zijn. De Indianen hadden toen nog geen boten dus was dat de enige weg.

Waar de Maya’s zelf precies van afstammen is niet bekend. Men denkt vaak aan de Olmeken omdat die veel invloed hadden in het begin van de Maya-beschaving. Dit is echter niet zeker en misschien zullen we dat ook wel nooit weten.

 

3.3 Getallensysteem

De Maya’s kenden een eigen getallensysteem dat erg afwijkt van wat wij nu gebruiken. Het lijkt misschien een beetje op Romeinse cijfers maar zit toch nog net iets ingewikkelder in elkaar.

Ze gebruikten slechts twee tekens om getallen weer te geven, geen enen en nullen als een computer maar een punt en een streep. De punt is 1 waard en de streep 5. Een groot getal bestaat echter uit meerdere lagen en elke bovenliggende laag is 20 maal zoveel waard. Dat klinkt allemaal erg ingewikkeld, maar is makkelijk uit te leggen aan de hand van een voorbeeld:

Het getal 1999 ziet er zo uit:

 

Getal Waarde Uitleg

• • • • = 1600 (4 * 400)

 

• • • • = 380 (4 * 20 + 3 * 100)

———

———

———

 

• • • • = 19 (4 * 1 + 3 * 5)

———

———

———

——— +

= 1999

 

Deze hele rij van strepen en punten geeft dus een waarde van 1999 aan. Dit lijkt simpel maar is het is erg moeilijk om een willekeurig getal eventjes op deze manier te schrijven. Probeer het maar eens met een groot getal! Hoe de Maya aan deze rekenvaardigheid is gekomen weet men niet. Zij waren hier wel het eerste mee. De westerlingen waren er toen nog niet opgekomen. Het systeem wordt ook wel het twintigtallig stelsel genoemd.

 

3.4 Kalender en Schrift

Als eerste volk kenden de Maya’s het schrift. Van het merendeel van de tekens die de Maya’s gebruikten is inmiddels bekend wat ze ongeveer betekenen. Helaas zijn bijna alle teksten verbrand door de Spaanse veroveraars. Op figuur 3.c. is een kalender zien die door de Maya’s gemaakt is.

kalender.jpg (27492 bytes)

3.c. Een ronde kalender van de Maya’s

 

Een van de nog wel goed bewaard gebleven inscripties is de Leiden Plate. Deze inscriptie wordt in Nederland bewaard en is een van de oudste Maya tijdrekeningen die bij ons bekend zijn. De tekst is vrijwel geheel vertaald. Er staat op dat in het jaar 320 na Christus (omgerekend naar onze kalender) Balam Ahua-Chán de troon bestijgt. Op figuur 3.d. zie je een foto van de inscriptie.

 

 

3.d.

De kalender van de Maya’s is al even indrukwekkend als de piramides die ze gemaakt hebben. Ze gebruikten hem om voorspellingen te doen op religieus en astronomisch gebied, maar ook om met behulp van de stand van de zon, maan en planeten te kijken wanneer ze moesten zaaien en oogsten. Het is best ingewikkeld hoe de Maya’s een datum berekenden, maar ik zal het toch zo goed mogelijk proberen uit te leggen. De Maya’s kenden net als ons ook het jaar nul, maar ze hadden daarvoor wel een andere datum, namelijk 13 augustus 3114 voor Christus (omgerekend). Vanaf die dag werd geteld en wel 5200 tuns (1 tun is 360 dagen) lang. Om een datum aan te geven telde men het aantal baktuns (400 tuns), het aantal katuns (20 tuns), het aantal tuns (360 dagen i.p.v. 365), het aantal uinals (20 dagen), en de kins (dagen) die sinds het jaar 0 waren verstreken. Op deze manier zijn de inscripties ook gedateerd, alleen stelt bijv. een tun een vis voor. Hiërogliefen dus. Dat maakte in het begin het ontcijferen zo lastig. Op figuur 3.e zie je een tekening van de hierogliefen van de Leiden Plate met ernaast wat het betekent.

Hyrogliefen maya's2.jpg (62482 bytes)

3.e.

 

Je ziet dat ze hun twintigtallig stelsel ook in hun kalender gebruiken. Ook de baktuns (202) en de katuns (201) zijn hiermee berekend. Het minder leuke van hun kalender is dat hij in 2012 abrupt tot een einde komt. Of dit doem-scenario ons ook werkelijk zal treffen zal de tijd leren.

 

3.5 Het sociale systeem

De sociale klassen binnen de Maya-beschaving kunnen verdeeld worden in drie lagen. De mensen werden hier in verdeeld, vrijwillig maar soms ook onder dwang. Het politieke systeem was dan ook niet zo democratisch als ik had gedacht.

De bovenste laag bestond uit priesters. Deze priesters werden door de rest van de bevolking bijna vereerd als goden. Hun huizen werden gebouwd op hoge plateaus van steen en kalk. De onderste lagen keken hoog op tegen deze mensen die bovendien alles afwisten van astronomie, hun schrift, wiskunde en alles wat heilig was. Als een van deze personen overleed werd er een piramide gebouwd en samen met hem ging er veel voedsel, kunst en juwelen mee zijn graf in. Dit was om het hem in het hiernamaals zo prettig mogelijk te maken. Een tijd na zijn dood werd de grafpiramide door de bevolking niet meer als graf gezien maar als heilige plaats, waar men o.a offers kon brengen.

De middenstand bestond uit ambtenaren, tempeldieners en dergelijken. Zij zorgden voor bijvoorbeeld de organisatie voor de bouw van een piramide en hielden de boeren aan het werk.

Het overgrote deel van de bevolking bestond uit boeren die op weinig voedselrijke gronden maïs verbouwden. Tevens werden er aardappelen, yucca, cacao en tomaten verbouwd. Ze verkregen hun landbouwgrond door het platbranden van stukken bos. De dunne laag humus zorgt er echter voor dat er na 3 à 4 jaar een nieuw stuk woud moet worden platgebrand. Dit wordt ook wel brandcultuur genoemd. Omdat er niet het hele jaar op het land gewerkt hoefde te worden werden de boeren in de winter vaak ingezet om piramides te bouwen.

 

3.7 De Lacondonen

Nog steeds leven er Indianen in de oerwouden van Chiapas, een Mexicaanse staat, die rechtstreeks afstammen van de Maya’s. Deze kleine groep Indianen, ca. 200 man, leeft op dezelfde wijze als de oude Maya’s, doormiddel van brandcultuur, maar gebruiken wel moderne jachtgeweren en ook hun kleding komt vaak uit de moderne wereld. Men noemt ze Lacondonen en nog steeds voeren ze dagelijks eeuwenoude rituelen uit zoals om de trappen van een piramide dansen. Ze aanbidden hun voorouders en sommigen brengen zelfs nog offers bij de piramides en tempels van de oude Maya’s. Vroeger werd er nog wel eens een mens geofferd, maar tegenwoordig is het vaak niet meer dan een kip of wat voedsel. Ook roken ze daar wierook. Op figuur 3.f. zie je een man die een kip offert om zijn dochter beter te maken.

 

 

3.f.

 

Helaas kan niet worden gezegd dat de eeuwenoude Mayacultuur hier voortleeft. Ze hebben amper benul wie hun voorvaderen waren. Hun religie is nog wel goed vergelijkbaar met die van hun verre voorvaderen. Ze aanbidden de zonnegod, geloven dat in de vierwindrichtingen, ver weg, vier waterkruiken staan waaruit regen komt en ook over het hiernamaals hebben ze hun gedachten. De Lacondonen geloven dat de pols naar de onderwereldgod (slecht) gaat, terwijl zijn hart naar de zonnegod (vriendelijk) gaat. De hond wordt ook gezien als een belangrijke begeleider naar het hiernamaals. Slechte zielen gaan volgens deze Maya-afstammelingen helemaal naar de onderwereld, terwijl zeer slechte zielen zelfs terugkeren als boze winden.

Helaas worden deze stammen bedreigd door olievondsten in dit gebied en ook door het kappen van bossen wordt hun leefgebied steeds kleiner. Op figuur 3.g. zie je een groep Lacondonen in hun hut. Ze zijn relatief klein, hebben een kenmerkend gezicht en dragen voor hun geloof allemaal lang haar. Door hun open hut krijgen ondanks het warme weer toch genoeg ventilatie.

 

 

3.g.

Heb je op of aanmerkingen, ideeen, of wil je me gewoon mailen? Klik hieronder!

This page is created by Sicco. © 1998-1999

12-04-00