Hoe presenteer je gescand materiaal of
afbeeldingen het best op je beeldscherm?
Goed Beeldscherm aanschaffen
Het begint natuurlijk met de goede hardware. Ik
schrijf deze pagina met name voor mensen, die vanwege slechtziendheid een zo
goed
mogelijke representatie van een boek of tijdschrift of afbeelding op hun
beeldscherm willen. Het heeft me verbaasd hoe slordig er dan vaak omgegaan wordt
met de randvoorwaarde, namelijk een goede monitor; voor Kiki gebruiken we de
Iijama Visionmaster Pro, 22 inch. En denk niet dat dat een luxe keuze is; dat is
gewoon noodzaak, zo'n monitor. Kleiner dan 19 inch, vind ik schandalig voor een
slechtziend iemand. Toen we de 22 inch kochten, (na de 19 inch) was het verbazingwekkend hoeveel
die paar centimeters toch uitmaken in hoe goed Kiki dingen kon zien. Ik zal niet
beweren, dat het allemaal goedkoop is; maar toch gewoon doen, zo'n goede monitor
aanschaffen.
Beeldscherminstellingen zo goed mogelijk
De beeldscherminstellingen zijn van enorm belang,
want ook de geweldigste monitor moet goed worden ingesteld. Allereerst is er de
verversingfactor (refresh rate), stel die op minimaal 70 hz in. 80 is beter. Dan
heb je absoluut geen last meer van flikkeringen. De
schermdefinitie bepaald het detail dat de monitor weer kan geven. Hoe hoger de
cijfers des te meer gestoken scherp wordt het beeld. Ik gebruik niets voor niets
op mijn webpagina's 1024x768, dat vind ik het minimum. Nu hangt het ervan af hoe
veel info het digitale materiaal bevat of je deze scherm instelling ook
daadwerkelijk kunt gebruiken. De meeste cd-rom's bieden hoogstens een definitie
van 800x600, maar vaker nog 640x480. Je zult als je over zo'n bron beschikt,
niet anders kunnen dan deze schermdefinities te gebruiken, want we willen het
beeldscherm natuurlijk wel helemaal gebruiken.
Dat zie ik heel vaak, als ik kinderen zie
computeren, dat ze niet met een schermvullend programma werken, omdat niemand
dat ze even uitlegt, hoe dat moet. Zonde, en een veelbetekenend teken van
onzorgvuldigheid. Een erg handig en gratis programma om scherminstellingen te
wijzigen is 1st
QuickRes 1.6b .
Van Papier naar Bits
Als we nu materiaal op papier hebben, dat we
moeten scannen om het te digitaliseren, is dus gelijk de resolutie van de scan
van belang of die inderdaad groot genoeg is om schermvullend te zijn voor een
schermresolutie van 1024x768. Het hangt van de grootte van de afdruk of pagina
af en van de grafische kwaliteit, welke scanresolutie nodig is. Na vele testen
gebruik ik toch minimaal 200 dots pro inch en bij voorkeur 250 dots. Ik gebruik
Paintshop Photoalbum om een scan te 'acquire', binnen te halen. Maar vele
andere programma's bieden ook deze mogelijkheid. Het hangt er ook een beetje van
af welke scanner je hebt en welke scansoftware daarbij mee komt.
Hoe sla je de scan het beste op?
We maken een grote, gedetailleerde scan, dus we
moeten een compact opslagformaat hebben, dat zijn gif, jpg of jpeg en het
wat onbekendere .png.
Png levert de kleinste bestanden
bij afbeeldingen met weinig kleuren, monochromale afbeeldingen (met een kleur)
of afbeeldingen met een paar kleuren, die over grote vlakken verdeeld zijn. Heb
je een beeld met vele details en met specifieke kleuren , zoals de
meeste foto's is .jpg de beste oplossing. Er zijn veel verschillende manieren en
programma's om afbeeldingen te converteren. Een gratis beeldbestandomzetter of image converter is ImageMagick
(6 mb).
Een serie afbeeldingen bekijken we met welk programma?
Ok, we hebben nu het plaatje; hoe krijgen we die
nu het beste en eenvoudigste te zien op het scherm. Het ontdekken van het
programmaatje Cdisplay
Sequential Image Viewer, - C staat voor comic, oftewel strip-, was voor mij de
aanleiding deze pagina te maken. Ik ben er razend enthousiast over. Toen ik net met de pc begon, was ik verbaasd,
hoe lastig het was een afbeelding te zien, zoals ik wou: schermvullend met veel
detail en zonder afleidende interface (het kader of venster van het programma).
Vaak kom je dan via een programma als Acdsee of Irfanview of in een of
andere slideshow, diavoorstelling terecht. Met vaak erg veel mogelijkheden,
die je echt moet leren kennen. Maar het vervelendste wat deze programma's altijd
standaard doen is de hele afbeelding tonen op een manier zoals we niet willen,
waarbij ze de hoogte van de afbeelding als uitgangspunt nemen; omdat het
standaard drukpagina een A4 model heeft en de monitor meer een landscape vorm,
is de standaard weergave niet zoals je die zou willen. Namelijk dat de breedte
van de afbeelding als uitgangspunt wordt genomen (in plaats van de
hoogte). Hier zie je een voorbeeld van een weergave zoals de meeste viewers
het presenteren (soms zal een popup stopper het openen van deze pagina
tegenhouden, schakel die dan even tijdelijk uit; sluit het venster met Alt+F4):
Omdat Cdisplay
gemaakt is om gescande strips te lezen, hebben ze wel de breedte van de
afbeelding als uitgangspunt genomen en is dus tijdens weergave de onderkant van
de pagina meestal niet zichtbaar. Kijk hier maar eens hoe dat er uit ziet
(sluit het venster met Alt+F4). In Cdisplay ziet het er nog veel beter
uit omdat daar de jpg veel groter is.
Hier wordt heel de breedte van de monitor
gebruikt zodat een afbeelding (indien de scan groot genoeg is natuurlijk) echt
zeer groot gepresenteerd wordt. Ideaal om boeken of tijdschriften en ook
inderdaad strips mee te bekijken. Via de spatietoets ga je op een slimme manier
naar het volgende onderdeel van de pagina en/of naar de volgende pagina; dit is de
meest makkelijke manier van door de reeks beelden te gaan. Verder gaat scrollen
eenvoudig via de pijltjestoetsen, sleep met de muis of met het draaiwiel van de muis. Naar een
volgende pagina via de spatietoets of via page up (pagina terug)
of page down, of via dubbelklik. Het programma onthoudt de laatst
geopende pagina; dubbelklik op het programma-icoon en toets r (van resume) in.
Het menu roep je op door rechts te klikken. Je kunt snel naar een pagina toe met
de schuifbalk, de slider.
Andere eigenschappen: ingebouwde kleurcorrectie. De weergavekwaliteit is mede
daardoor verbluffend. Je kunt de pagina ook kantelen (Rotate); dat kan handig
zijn. Nog even voor alle duidelijkheid: Cdisplay verandert
niets aan de afbeeldingen; alleen aan, hoe het ze laat zien. Je kunt er
niet plaatjes mee bewerken.
Je kunt met de thumbnailsfunctie een overzicht krijgen van alle pagina's.
Hoe maakt je een cbr of cbz bestand?
Cdisplay leest bij voorkeur niet een enkele afbeelding (het kan 't wel), maar een
serie afbeeldingen, verzameld in een verzamelbestand, waarin de afbeeldingen
in een bepaalde volgorde staan. Je maakt van een aantal afbeeldingen een
verzamelbestand met een zipprogramma of een ander compressieprogramma, zoals Winrar.
Winrar (niet gratis) heeft
mijn voorkeur omdat dat een rarbestand het beste gerepareerd kan worden, als het
beschadigd raakt, beter dan een zipbestand. Een goed gratis zipprogramma is UltimateZip
(waar je wel heel veel mee kunt; ook rar uitpakken, maar niet mee maken; ook zip
reparatie).
De afbeelding moet een van de volgende formaten hebben: GIFs, JPEGs of JPGs, PNGs
of BMPs. De bestanden worden geordend via de bestandsnamen; let
daarop bij de naamgeving; bijvoorbeeld a01.jpg, a02.jpg, a03.jpg etc. Heb je al
een aantal afbeeldingen, die je wilt hernoemen, kan ik je het gratis Flexible
Renamer aanraden.
Het verzamelbestand, dat Cdisplay kan lezen, heeft de extensie RAR, ZIP, CBZ & CBR.
Cbz en cbr zijn niets anders dan hernoemde .zip respectievelijk .rar bestanden.
Je kunt dat ook heel handig handmatig doen, als je bestandsextensies tenminste
zichtbaar zijn in Windows Verkenner. Dat is sowieso handig om ze zichtbaar te
hebben; als de extensies bij jou niet zichtbaar zijn, open dan Verkenner, ga
naar Extra, Mapopties, Weergave en haal het vinkje weg bij "Extensies
voor bekende bestandstypen verbergen." Ok, de extensie is
zichtbaar; rechtsklik op het bestand in Verkenner, selecteer naam wijzigen en
verander rar in cbr of zip in cbz. (Snelle manier: selecteer bestand en F2).
Nu wordt het bestand automatisch met CDisplay geassocieerd.
Nog even de procedure op een rijtje:
scan of verwerf op een andere manier een reeks afbeeldingen,
geef die een naam waaruit de onderlinge volgorde blijkt,
maak er een verzamel bestand van met zip of rar,
hernoem .zip tot .cbz of .rar tot cbr.
En dat was al het weer.
Ik maakte met toestemming van de maker David Ayton, een
Nederlandse vertaling van het belangrijkste menu van CDisplay voor het gemak van
de leerlingen en andere Nederlandstalige gebruikers. Kopieer dit CDisplay.exe,
nadat je het hebt uitgepakt, over het oude heen, in de Cdisplay programmamap.
Wat zijn de voordelen van Cdisplay t.o.z. van Acrobat Reader, een andere
universele viewer.
het programma is gratis en het maken van cbr of cbz bestanden ook,
de afbeeldingen blijven in jpg of png onveranderd bruikbaar voor alle
doeleinden; bij het omzetten van pdf naar jpg en omgekeerd treedt kwaliteitsverlies
op,
de navigatie en bediening is makkelijker en eenvoudiger,
cdisplay levert mooiere kleuren en een betere weergave,
acrobat reader is een erg opgeblazen programma dat heel veel van je
systeem vraagt,
maar als belangrijkste, de afbeelding wordt gelijkt op de meest ideale
manier getoond,
door het gebruik van jpg of png formaat en daarover heen nog compressie
via winrar of zip is de compressie optimaal.
Nadeel is dat je met pdf soms in de tekst naar woorden kunt zoeken. Dat kun
je hier niet. Kortom voor documenten is Acrobat geschikter; voor pagina's waar
de lay-out van groot belang is verdient Cdisplay de voorkeur.
