Spellingcontrole  gebruiken in elk programma

Ik besteedde in het kader van Clicker al aandacht aan  spellingcontrole, die je in elke toepassing kunt gebruiken. Spelling is ons visitekaartje en al moet het streven blijven de spelling zo goed mogelijk aan te leren, is het toch van belang dat je op allerlei mogelijke manieren je schrijfsels kunt controleren op spelfouten. Daarbij moet worden opgemerkt dat de spellingprogramma's tot nu toe dom zijn en niet de context waarin het woord staat in acht nemen; het bekende voorbeeld: "ik hout van jou" wordt niet als fout herkend omdat hout immers een goed en bestaand woord is. Niettemin zijn spellingverbeteraars toch een belangrijk hulpmiddel om zorgvuldig te kunnen zijn. Hier wil ik twee gratis en lichte hulpprogramma's presenteren dat je naast elk programma kunt gebruiken om de spelling te controleren. Nu zijn er meer gratis spellingprogramma's, maar dit zijn de eerste, waaraan ik een Nederlandse woordenlijst aan toe kon voegen. 

Waarom een apart spellingprogramma?

Dit zijn allebei programma's, die je bij elke toepassing, waarin je typt kunt gebruiken. Word (en Outlook (Express)) hebben  natuurlijk ook hun eigen ingebouwde spellingsprogramma en dat gebruik je als je normaal gesproken een tekst typt. Maar Word is een erg zware toepassing om naast andere programma's te draaien, waarin geen spellingcontrole is ingebouwd. En de spellingprogramma's hebben ingebouwde hulpmiddeltjes om tekst te verplaatsen, al werken die niet altijd vanwege de vele variaties in Windows.

Tóch Word of Open Office gebruiken?

Maar eerst wil ik nog even de makkelijkste manier uitleggen om de spellingcontrole van Word of Open Office in een ander programma te gebruiken. Het nadeel daaraan is dat Word een zeer zwaar programma is, dat een groot beroep doet op je systeembronnen. Maar goed. Stel je bent ergens in om het even welke programma zonder spellingscontrole aan het werk.

1. Typ eerst je tekst helemaal in de toepassing zonder spellingcontrole. Soms is het misschien mogelijk gelijk in Word te typen en kun je stappen 2, 3, en 4 overslaan; 
2. Selecteer je tekst met een linker muisklik op  een willekeurige plek in de tekst en druk tegelijk de Control en de A in (Ctrl+A); je selecteert zo alle tekst,
3. druk Ctrl+C (van Copy) om alles op het klembord te zetten,
4. open een nieuw document, activeer de cursor door een muisklik in het tekstveld en plak de tekst in met Ctrl+V in het document.
5. druk op F7 voor de spellingcontrole of ga naar Extra, Spellingcontrole, voer de controle uit,
6. selecteer de tekst in Word met muisklik in tekstveld en Ctrl+A,  kopieer met Crtl+C,
7. ga terug naar de begin toepassing, klik daar in het tekstveld en selecteer daar opnieuw alles (Ctrl+A), alles moet immers overschreven worden met de gecorrigeerde tekst en plak met Ctrl+V.

In feite volgen de meeste externe spellingprogramma's dezelfde weg met als voordeel dat ze het op het klembord zetten van je oorspronkelijke tekst en het terugzetten van de gecorrigeerde tekst wat makkelijker maken. Dat zullen we zo zien bij ons gratis programma All Purpose Spellchecker 4.0.

Dynaware Free Spell Checker

Van een lezer van deze pagina kreeg ik nog een erg goede tip. Het gratis programma gebruikt alleen de spellingscontrole van Word zonder heel het zware programma op te starten en kan in alle toepassingen, waarin getypt wordt gebruikt worden! Je moet dus wel Word op je pc hebben staan. Deze oplossing gebruikt ook echt minder van je systeembronnen, als het gewone opstarten en laten draaien van Word.

Dubbelklik links op het icoon van DynaSpell in de taakbalk en de spellingscontrole zal van start gaan.Of selecteer eerst de tekst (klik en sleep, of bij alle tekst: klik en Ctrl+A) en klik links op het programma-icoon in de taakbalk    . Hier een screenshot van het gebruik in Clicker. Nadat je klaar bent met de controle, worden de verbeteringen automatisch in de tekst geplaatst! 

Dit programma is de beste oplossing als je gewoon zonder ingewikkeld te doen in een toepassing zonder een ingebouwde spellingcontrole de spelling wilt controleren. 

Grammaticacontrole

Als je rechtsklikt op het icoon van dit programma kun je ook kiezen voor Spelling and Grammar. Dan wordt je tekst  via Word grammaticaal (wat betreft zinsbouw) op fouten gecontroleerd. En dat levert natuurlijk nog een beter resultaat op dan alleen op spellingfouten; er worden meer fouten gevonden. In het voorbeeld boven bijvoorbeeld de hoofdletters en 'blije'.

De volgende twee programma's zijn alternatieven als je de spellingscontrole van Word niet wilt of kunt gebruiken. DSpell heeft bovendien nog wat leerzame kanten.

All Purpose Spellchecker 4.0

Installatie met het activeren Nederlandse woordenlijst

Download het hier of direct hier. Installeer het, vooral in het begin verloopt de installatie langzaam omdat het systeem blijkbaar wordt gescand; even geduld en dan loopt het verder wel. Als we het opstarten zien het standaard scherm dat altijd "on top", bovenop blijft.

Het is handig dat je dit venster op kunt rollen met de pijlknop, tweede van rechts in de rechterbovenhoek. Je ziet dan dit:    

Een klik op dezelfde pijl maakt het venster weer groter. Voordat we het programma voor het Nederlands kunnen gebruiken moeten we eerst een Nederlands woordenlijst in het .vtd  bestandsformaat installeren. Dit is het zelfde bestand dat we ook in Clicker gebruiken. Download hier, unzip het en plaats het in de map C:\Program Files\Palware\APSC 4.0\  .

Nu moeten we zorgen dat het programma de Nederlandse lijst kan vinden. Klik op Options en je ziet dit:

Klik op Open Standard, ga via Verkenner naar de APSC map en kies dutch.vtd.

Vervolgens Open je een Custom dic, een persoonlijke woordenlijst, die allerlei woorden bevat, die jij zelf aan de lijst toevoegt zoals bijvoorbeeld eigennamen of voor het woordenboek niet bekende woorden, waarvan je zeker weet dat ze goed gespeld zijn. Klik op Open Custom, geef het bestand een naam (je voornaam of zo) en bevestig dit; je krijgt de melding dat de lijst niet bestaat en of ie aangemaakt moet worden; je klikt op ja en klaar. Je kunt nu het programma gaan gebruiken.

Gebruik

Open nu een toepassing bijvoorbeeld Metapad en open een tekstbestand. Klik vervolgens in het APSC scherm op de Find Message Box.  Vervolgens klik je in het Metapadvenster  ergens in de tekst  en  de tekst wordt gelijk naar APSC verplaatst.

Dit werkt niet altijd; dit hangt een beetje van je Windowsversie af; zo niet, moet je met de boven beschreven procedure van tekst selecteren, kopiëren en plakken de tekst naar APSC verplaatsen.

Nu gaan we de tekst controleren. Typ Ctrl+K of klik linksboven op het spellingcontrole knop. Als het klaar is, klik je op Send Text to Messagebox en de gecorrigeerde tekst wordt van zelf naar de toepassing gestuurd en vervangt de oude foute tekst. Werkt het al eerder niet dan met het verplaatsen naar APSC zal het ook met Ctrl+A en Ctrl+C enz. teruggezet moeten worden; zo boven voor de precieze beschrijving.

DSpell

Ik vond nog een ander gratis spellingsprogramma, het Bulgaarse DSpell . Ik veranderde er het nodige aan zodat je met een Nederlandse interface en met een Nederlandse woordenlijst kunt werken. Het grappige aan het programma is, dat je precies ziet hoe spellingcontrole programma's werken; namelijk het vergelijken van het woord, dat je typte met een grote woordenlijst. Het leuke van dit programma is, dat de lijst zichtbaar is en dat je daarmee veel feedback krijgt over wat voor woorden op het huidige woord lijken of hoe je woorden spelt. Voor leerlingen kan het een middel zijn om hun woordenschat te verrijken; bovendien worden veel woordbeelden vaak getoond en dat is altijd bevorderlijk voor het aanleren van de juiste spelling. 

Het kan je het ook makkelijker maken om een woord te vinden waar je net niet op kunt komen. Ik denk dat dit in bepaalde situaties voor bepaalde leerlingen en gebruikers nuttig is. Hier zie je een screenshot. Je ziet English Spelling staan. Je kunt kiezen tussen Engels en Bulgaars. En door de veranderingen, die ik aanbracht kun je met de keuze Engelse spelling  de Nederlandse spelling corrigeren. 

Hoe werkt het nu?

 Eerst moet de tekst naar het programma. Je doet dat met de boven beschreven methode. Een optie is om het klembord automatisch te laten screenen, maar als je dat vaak achter elkaar doet, en knipt en plakt tussen diverse toepassingen kan dat onhandig werken. Of tot storingen leiden. 

De te corrigeren tekst staat nu in het programma. Je zet de cursor, daar waar de controle moet beginnen. 

• Je klikt op Begin of toetst Alt+B in. Het eerste foute woord wordt nu aangeduid, geaccentueerd en het dichtstbijzijnde woord uit de lijst verschijnt bovenaan de woordenlijst. 
• Het getypte woord, dat fout lijkt, staat al klaar om eventueel via de Toevoegen knop of Alt+T te worden toegevoegd aan de woordenlijst. Je corrigeert het verkeerde woord of voegt het woord toe en 
• toetst Alt+G of op de Ga verder knop om naar het volgende verkeerde woord te gaan. 
• Met de Verwijderknop (of Alt+V) verwijder je een woord uit de linker woordenlijst; het fout gespelde woord links  boven (niet in de tekst zelf!) of een ander woord uit de woordenlijst. 
• Met Vervang (Alt+R) vervang je een woord uit de tekst met het woord, dat links is geaccentueerd, meestal zal dat een woord uit de lijst zijn.

Installatie

Download het hier , unzip het, en plaats de uitgepakte map DSpell in de map Program Files. Open nu de map DSpell en maak een snelkoppeling naar DSpell.exe door erop rechts te klikken, kies snelkoppeling maken; hernoem de snelkoppeling (selecteer, F2) tot Dspell.

Verplaats de snelkoppeling nu: selecteer opnieuw en rechtsklik en knip (of Ctrl+X) en plak de snelkoppeling, waar je hem hebben wil: op het bureaublad of in het Startmenu, (rechtsklik op de Startknop, kies verkennen, en kies een map uit of maak een nieuwe (rechtsklik in een map, kies nieuw, kies map) en plak via rechtsklik in de map, kies plakken).

As U Type

Kan het nog gemakkelijker? Ja, het programma AS U Type geeft direct feedback in elk tekstvak met een rode streep of kringeltje, zoals je dat van Word kent, het kan de woorden ook op eigen houtje vervangen met de goede oplossing. Maar omdat het programma dat niet altijd goed inschat, is dat niet altijd even werkbaar. Verder is dit wel een heel prettig programma met vele opties. Ook sneltypen: het vervangen van tekst door andere langere is op vele manieren mogelijk. Het is wel belachelijk duur ($ 50,-).

Op zoek naar een woord?

Tip: Elders bespreek ik het programma Woordbank, een hulpprogramma van het geweldige Leeslab. Dit is een ideaal programma om woorden te vinden en inclusief goede woordenlijst gratis te downloaden. Dit programma is erg handig als je de spelling niet goed genoeg meer weet, en het spellingprogramma niet de suggestie doet van het woord, dat je in je hoofd hebt.

Woordvoorspelling

Een ander handig hulpmiddel bij het goed spellen is natuurlijk een woordvoorspellingsprogramma. Ik wijs hier nog even op Let Me Type, dat ik hier bespreek.

Home