Bamboe

Een korte inleiding

Bamboe behoort tot de grassen (Gramineae). Bamboe komt vooral voor in de tropische en subtropische gebieden op aarde. Enkele soorten komen ook voor in gebieden waar het 's winters behoorlijk koud kan zijn. Temperaturen van -20 °C zijn geen uitzondering. In het begin van de 19e eeuw zijn de eerste bamboeplanten naar het Westen gebracht. De plant is dus al lange tijd bekend bij de botanici maar in de tuin wordt bamboe pas de laatste jaren toegepast. Waarom is niet geheel duidelijk maar waarschijnlijk heeft het te maken met het exotische karakter van de plant. Veel mensen hebben nog vaak twijfels over de winterhardheid van bamboe in onze soms strenge winters. De tropische soorten kunnen uiteraard absoluut niet tegen enige vorst. Er zijn echter meer dan 150 soorten die onze gemiddelde winters goed kunnen verdragen. En er zijn zelfs soorten die met gemak onze strengste winters goed doorstaan. Deze zeer winterharde soorten (B.v. het geslacht Fargesia) komen uit streken waar het 's winters streng kan vriezen. Dat maakt ze gelukkig geschikt voor ons klimaat.

De hoogte van de bamboeplant loopt sterk uiteen. De laagste soorten worden niet hoger dan 10 a 20 cm. De hoogste kunnen wel 35 m worden. In Nederland is de hoogste bamboe nu ongeveer 8 m. Er zijn nieuwe soorten geïntroduceerd die waarschijnlijk wel 10 tot 12 m hoog zullen worden. In Frankijk worden de hoogste bamboeplanten ruim 20 meter of zelfs iets hoger. De variatie in stengeldiameter is ook enorm. De soorten met de dunste stengels zijn maar ongeveer 1 mm dik en de soorten met de dikste stengels kunnen wel een doorsnede hebben van ruim 25 cm. In Nederland is de verwachting dat de dikste stengels een doorsnede zullen bereiken van ongeveer 10 cm. De tijd zal leren of dit werkelijkheid gaat worden.

De stengel kan diverse kleuren hebben. Groen en geel komen veelvuldig voor. Zwart komt minder vaak voor. In de tropen is feloranje of rood niet ongewoon. Er zijn diverse soorten waarbij verticaal gekleurde strepen over de stengel lopen. Een prachtig voorbeeld is Phyllostachys vivax 'Aureocaulis'. Deze plant heeft een gele stengel met groene lengtestrepen. Gevlekte stengels komen ook voor zoals bruine vlekken op een groene stengel bij b.v. Phyllostachys nigra 'Boryana'.

Bladeren van bamboe kunnen forse afmetingen bereiken. De bladeren van de Indocalamus tesselatus behoren tot de grootste. De bladeren kunnen 45 cm lang en 9 cm breed worden. De plant zelf is echter maar 1 m hoog ! De bladeren van de Pleioblastus pygmaeus 'Minimus' behoren zonder meer tot de kleinste. De plant zelf wordt niet hoger dan 10 cm. De bladeren kunnen diverse kleuren aannemen. Groen in verschillende gradaties is het meest voorkomend. Geel komt echter ook voor. Bladeren kunnen ook strepen vertonen in de lengterichting. Bekende verschijningsvormen zijn gele of witte strepen op een groen blad. Soms zijn de strepen zo breed dat men meer kan spreken van b.v. een wit of geel blad met groene strepen. Het is niet ongewoon dat aan een plant zowel gestreepte als egaal gekleurde bladeren voorkomen.

Het wortelstelsel van de bamboeplanten is grofweg te onderscheiden in 2 groepen. De tropische soorten behoren meestal tot de polvormende groep. De meer winterharde soorten behoren tot de groep die makkelijk lange uitlopers maakt en daardoor aan de wandel gaan. Er zijn natuurlijk weer enkele uitzonderingen zoals het zeer winterharde geslacht Fargesia dat mooie pollen vormt. Enorme woekeraars zijn te vinden in het geslacht Sasa, Sasaella en Pleioblastus. Planten uit die geslachten zijn ongeschikt om zonder wortelbegrenzer in een kleine tuin aan te planten.

Bamboe bloeit niet vaak tot zelden. Sommige soorten bloeien maar 1 maal in de 120 jaar ! Gaat de bamboe bloeien dan breekt er een moeilijke tijd voor de plant aan. Vaak gaat de plant dood.