21 juli '93.
16.00 uur:
Hotel Suisse, Kandy.
Vier in het zwembad en Lieneke in een 'prive'-zwembad: met haar voet omhoog in het ligbad. Het regent niet meer, van tijd tot tijd schijnt de zon vanuit een vochtige, snik-hete lucht.
We zijn precies op de afgesproken tijd vertrokken naar het olifanten-weeshuis in Pinnawela. Een ongetwijfeld en absoluut succes om daar (met kinderen) naar toe te gaan!
Het allerkleinste olifantje was nog maar 22 dagen oud en een dotje om te zien. Nadat Radji hier en daar wat Rs. aan de juiste personen gegeven had, mochten de kinderen alle 4 een olifantje de fles geven. Daarna hebben we er nog ruime tijd rondgelopen en stilletjes de tientallen grote en kleine olifanten bewonderd. Wat een imponerende, mooie, verstandige beesten, ongelooflijk...
En natuurlijk hebben de kinderen een ritje gemaakt op een olifant; Peter en ik niet, dat vonden wij toch wel te toeris-tisch.
Het baden van de olifanten ging vandaag jammer genoeg niet door omdat de rivier veel te hoog stond vanwege de regenval en gevaarlijk was vanwege de stromingen.
We zijn geruime tijd in een soort museum geweest waar allerlei botten van olifanten, maar ook van bijvoorbeeld krokodillen tentoongesteld werden. Op foto's hebben we gezien hoe een olifantje geboren wordt.
Op de terugweg zijn we nog een paar keer gestopt om onder andere rode bananen en 'wood-apples' te kopen. Deze rode bananen genieten absoluut de voorkeur van de kinderen; zij zijn echter lang niet overal te koop.
Bij een van de fruitkraampjes waar we stopten hadden we op-recht medelijden met de fruitverkoper, een jonge knul die dag in dag uit uren in de brandende zon moest staan bij een tafeltje waar wat koopwaar op uitgestald was. We hebben hem, op advies van Radji, een basket-ballpet gegeven en daarna zelden iemand zo gelukkig gezien.
Terug in Kandy zijn we eerst mijn ring op gaan halen; hij is prachtig geworden. Zo'n steen is een mooi, levenslang aandenken aan onze eerste terugreis en aan Sri Lanka.
We moesten ook nog geld wisselen. Toen we dat gedaan hadden, liep het tegen 13.00 uur en zeiden we tegen Radji dat we in het centrum wilden lunchen en daarna nog wat wilden winkelen. Hij zou ons dan om 15.30 uur bij de Tempel van de Tand weer op kunnen komen halen.
Ons, in alle onschuld gedane, voorstel gaf hopeloze problemen voor Radji: hij was immers verantwoordelijk voor ons en
speciaal voor de jongens, de reisagent zou het hem nooit vergeven als er iets zou gebeuren met ons terwijl hij ons "in de steek gelaten had", we hadden te veel geld bij ons, wisten de weg niet, Kandy-centrum was niet veilig voor toeristen, enzovoorts, enzovoorts.
Uiteindelijk gaf hij uit pure Srilankaanse beleefdheid toe en mochten we na 1001 waarschuwingen alleen de stad in.
(Te voet sight-seeing doen met een officiele reisagent-gids is in Sri Lanka niet gebruikelijk en geeft onrust onder de Srilankaanse bevolking. Radji heeft ons uitgelegd dat, wanneer hij dit zou doen met ons, hij bijvoorbeeld voortdurend zijn eigen landgenoten van ons weg zou moeten houden, ons zou moeten adviseren om wat, waar, voor welke prijs te kopen etc.)
-- En nu moet ik trillend verder schrijven: ik heb zojuist Kumara moeten hechten met de hechtpleisters uit het 'Aids-preventie-trommeltje'.
Hij had een grote jaap over zijn middelvinger. Aan de zijkan-ten van de glijbaan zaten scherpe metalen puntjes, daar was hij met zijn vinger aan blijven hangen. Het bloed spoot er uit en het toe gesnelde, haast voltallige, hotel-personeel kermde nog harder dan Kumara...
Ik heb wel 'n half flesje Sterilon in de snee gegoten, het vlees van de wond bij elkaar geknepen en er twee hechtpleisters op gedaan.
Een mens maakt wat mee: eerst een 'rottende' voet (gaat trouwens weer wat beter) en nu een bijna 'afgehakt' vingertje... --
** achteraf... -sept. '93-
Kumara heeft een flink zichtbaar litteken overgehouden aan mijn ondeskundige hechttalenten, een litteken wat hij trots door iedereen laat bewonderen.
Wellicht hadden we deze vorm van genees'kunst' beter aan een dokter over kunnen laten...
We zijn eerst in het White House Restaurant gaan lunchen.
Lieneke weigerde daar om ook maar iets aan te raken, laat staan iets te eten of te drinken. Ja, zelfs drinken uit een flesje wilde ze niet. Het was er te vies en het stonk er te erg volgens haar. Lieneke was in het White House ook nog haast in tranen; ze moest erg nodig naar de 'wc-ruimte' (toilet kon je het niet noemen daar) en daar aangekomen viel haar broekrok in een centimeters hoge laag urine en andere troep: "Ik moest met een hand mijn neus dichthouden en met de andere hand de deur!"
Shantha en Kumara vonden Lieneke's toilet-ervaringen wel de moeite waard en wilden vervolgens ook weleens de heren'toilet' inspecteren. Ze bleven echter erg lang weg en toen Peter ze ging zoeken, begreep hij waarom.
Ik zal daar verder niet over uitwijden; het had met het aanbieden van kinder'diensten' te maken. Onze jongens hadden immers "contacten met een blanke man en er waren wel meer jongens die dat wilden" volgens een bediende uit de keuken...
We hebben onder andere op de overdekte markt, veel, heel veel moeite gehad om allerlei meelopers en bedelaars af ons af te houden. Wat dat betreft had Radji volkomen gelijk, wij ondervonden in Kandy beduidend minder toeristen-vrijheid dan in Colombo.
We hebben 4 grote leren rugzakken, 2 heuptasjes en 'n leren riem gekocht voor 7100 Rs. Dat aankoop-bedrag is ontstaan na heel wat gehandel en bemoeienis van allerlei mensen, die ook tegelijkertijd alles over Shantha en Kumara wilden weten. Het lukt me echter wonderwel om daar rustig onder te blijven en vast te houden aan de bedragen die wij in gedachten hadden. Onderweg teruglopend naar de bus vonden de kinderen het alle 4 akelig. We zijn via een soortement overdekte winkelgalerij richting Tempel van de Tand gelopen. Wanneer er geen tempeldiensten zijn, wordt deze galerij door bedelaars, zieken en gehandicapten gebruikt om uit de zon te liggen. We moesten onder andere over een brood-magere, zwaar zieke vrouw stappen, de angstige strijd van deze vrouw tegen de dood was haar op een afschuwelijke manier aan te zien.
Annemieke werd van achteren aangeklampt door een oude man die kreupel en blind was en nauwelijks nog kon praten. Hij tikte haar op haar schouders en toen ze om keek, schrok ze zo van hem dat ze begon te rennen. Ze liep vlak voor een bus de straat over. En weer dachten we dus aan Radji's tegenwerpingen...
Annemieke was moeilijk te kalmeren en bleef maar zeggen dat ze niet door dit 'soort' mensen aangeraakt wilde worden, ze vroeg zich af of dit niet te voorkomen was geweest: ze gaat hier nooit meer te voet de straat op!
Haar vaste besluit om voortaan alleen nog maar in de bus en altijd in de nabijheid van Radji rondgereden te willen worden, werd van harte door zus en broers ondersteund. "Jullie wisten toch alles van Sri Lanka, waarom hebben we dit mee moeten maken, het is toch niet de eerste keer dat jullie in Kandy zijn?"
Shantha en Kumara waren van alle aanschouwelijke ellende voor het eerst tijdens de vakantie wat stilletjes en lieten aan Radji met vertrokken gezichten hun nieuwe heuptasjes zien. Van het trots zijn op deze aankoop was weinig meer te merken.
We waren blij dat we niet meteen terug naar het hotel gingen; dat zou voor ons gevoel een soort vlucht naar de luxe zijn geweest.
De feilloos invoelende Radji liet ons nog wat van Kandy zien en bracht ons via een omweg naar de "Buddhist Publication Society".
Deze vrije grote boekenwinkel, tevens bibliotheek, ligt aan het meer en de kinderen waren meteen enthousiast over het voorstel van Radji om met hem een stukje langs het water te lopen, terwijl Peter en ik boeken zouden gaan kopen.
Wie ging er nu ook al weer nooit meer te voet de straat op in Sri Lanka?
Het kunnen bezoeken van deze Boeddhistische boekenwinkel was voor mij een genieten van het opperste soort. Duizenden boeken en boekjes, publikaties en stencils in een absoluut rustige en dus compleet rust-gevende omgeving...
Ik heb er 11 boeken gekocht voor ruim 400 Rs. en dit was inclusief een gift van 50 Rs. voor het Boeddhistische centrum wat verbonden is aan deze boekhandel. Eindelijk heb ik nu ook een, door mij, langgezocht boekje gevonden, het stond daar zo maar voor mijn neus: "How to teach children Boeddhism".
Zo dat was het weer voor vandaag. We gaan zo meteen weer eens de koffers inpakken voor de reis morgen naar Nuwara Eliya.
** achteraf... -sept.'93-
De kinderen hebben geen van allen nog een woord gerept over het wandelen en winkelen in Kandy.
Ook Lieneke kijkt glimlachend terug naar de video-opnames van haar 'gezellige' snoet tijdens onze lunch in het White House.
Blijkbaar was een en ander meer een 'schrik' van het moment, dan een belevenis die hen bij gebleven is....
Dit is Radji onze gids.