Vlag van het Koninkrijk der Nederlanden   Berkel & Rodenrijs

 

Start
Herkomst van namen
Genealogie
Links
Bergen op Zoom
Berkel & Rodenrijs
Breda
Den Haag

Nedstat Basic - Free web site statistics

Berkel & Rodenrijs 1867

1967 bunders

1.400 inwoners

 

www.berkelenrodenrijs.nl

                                

Oorsprong
Berkel en Rodenrijs vond in het jaar 963 haar oorsprong aan ontginningswerk vanuit Schie. Het wapen heeft de gemeente te danken aan het huwelijk tussen twee aanzienlijke geslachten: de ridder Willem van Cralingen huwde aan het eind van de veertiende eeuw Kerstine van Zuidwijk (vrouwe van Rodenrijs). In 1391 werd de gemeente definitief samengevoegd onder Arent van Egmond.
 
Gevecht tegen het water
Voor het gebied werd ontgonnen, bestond de streek uit veenmoeras. Ontginning betekende een constant gevecht tegen het water. Molens en dijken moesten voor waterkering en droogmaling zorgen. In eerste instantie leefde de bevolking van het kappen van griendhout, dat in het water groeit. Hierin ligt waarschijnlijk de oorsprong van de namen van de gemeente: Rodenrijs van rijshout, Berkel van Berkelo = berkenbos. Uit veen ontstaat turf, waardoor men op turfsteken kon overgaan. Het turfsteken leverde weer plassen op, waarmee de bevolking visvangst aan zijn bezigheden kon toevoegen. Akkerbouw was er steeds geweest, maar ging achteruit door het constante turfsteken. In 1700 kwam men tot de ontdekking dat zich op de bodems van de plassen bijzonder vruchtbare grond bevond, wat tot droogmaking van deze plassen leidde. De grote droogmakerijen van 1774 tot 1776 waren het gevolg, met de vernieuwde opbloei van eerst de akkerbouw en vervolgens, aan het eind van de vorige eeuw de tuinbouw in hun kielzog.

Floris V
De dorpspolitiek bleek intussen verre van saai. Geswitch van regio’s kwam in de middeleeuwen al voor: in 1289 besloot Floris V, graaf van Holland, dat het “ambacht Rodenrise”, in omvang heel Berkel en Rodenrijs omvattend, werd afgescheiden van het waterstaatkundig kader van Schieland en gevoegd werd bij Delfland. Hierdoor resteerde het ambacht voortaan, ook wat rechtspraak betrof, onder `s-Gravenhof te Delft en niet meer onder het hof te Schie. Hierbij moest Berkel en Rodenrijs wel afstand doen van “lant in Cole ende dies dijc” of te wel van de polder Cool, de latere Coolsingel.


Alva
Tijdens de tachtigjarige oorlog denderden Alva en zijn Spanjaarden ettelijke malen door het dorp. In het Noordeinde herinnert “de Spaanse buurt” nog aan brandstichting en de moord op een molenaar ter plaatse. De familie van Egmond wist de macht te heroveren, maar verkocht de heerlijkheid in 1600 aan Johan van Oldenbarneveld, die daarmee de bekendste heer van Berkel en Rodenrijs werd.

Vrijheidsboom
Vrijheidsdrang was er volop in Berkel en Rodenrijs: de gemeente heeft een miniatuur Franse Revolutie gekend, schout, schepenen, secretaris en gerechtsbode werden in 1795 door de patriotten uit hun ambt gezet. Er werd een vrijheidsboom voor de kerk geplant en het kerkbestuur werd voortaan democratisch gekozen (hoewel dat snel weer afgeschaft werd). In 1855 werd de gemeente met nog een heerlijkheid uitgebreid: de totaal, wegens uitvening, verlaten gemeente De Tempel werd aan het grondgebied toegevoegd.

Na de tweede wereldoorlog is Berkel en Rodenrijs in inwonersaantal verdrievoudigd. In 1946 telde de gemeente nog 5.651 inwoners, per 1 januari 2003 waren dat er 17.307 inwoners.

Gemeente Wapen

I : 24 juli 1816

" Van zilver beladen met 12 lozanjes van lazuur, staande 4,4 en 4; en chef van goud, beladen met een achtpuntige star van lazuur."

NB : niet beschreven is een gouden kroon met 14 parels

II : 1 februari 1960

" In zilver 15 ruiten van azuur, geplaatst 5,5 en 5; het schildhoofd van goud, beladen met een achtpuntige ster van keel. Het schild gedekt met een gouden kroon, gesierd met 14 paarlen."

 

Het wapen wordt sinds 1389 als zodanig gevoerd, toen de heerlijkheden Berkel en Rodenrijs werden samengevoegd. De ster is afkomstig van het wapen van de familie Van Kralingen, heren van Berkel voor 1389. De ruiten zijn waarschijnlijk ontleend aan het wapen van Pieter van den Oudendijk, schout in Berkel & Rodenrijs eind de 14e eeuw. Het is waarschijnlijk daarna overgegaan in het heerlijkheidswapen. Het wapen van de familie Van den Oudendijk voerde een wapen met de spitsruiten. In verschillende documenten komen verschillende kleuren van de ruiten voor. Waar de huidige kleuren vandaan komen is niet duidelijk.

In het manuscript Beelaerts van Blokland wordt voor Berkel een wapen met 16 ruiten van azuur op zilver gegeven en voor Rodenrijs in azuur een achtpuntige ster van goud.

 

Bron Gemeente Berkel & Rodenrijs

 

Start | Herkomst van namen | Genealogie | Links | Bergen op Zoom | Berkel & Rodenrijs | Breda | Den Haag

Deze site is voor het laatst bijgewerkt op zondag 15 januari 2006