Vlag van het Koninkrijk der Nederlanden   Breda

 

Start
Herkomst van namen
Genealogie
Links
Bergen op Zoom
Berkel & Rodenrijs
Breda
Den Haag

Nedstat Basic - Free web site statistics

Gemeente Wapen

Het wapen is het geslachtswapen van de heren van Breda en Schoten. Deze heren stamden uit het geslacht van Strijen, die eveneens drie kruisjes in het wapen voerden. Breda was in handen van het geslacht Van Breda van het begin der 12e eeuw tot 1287. De kleuren van het wapen van Van Breda, identiek aan het stadswapen, zijn bekend uit het midden van de 13e eeuw. Het wapen op zich is sinds die tijd dus niet meer gewijzigd. Overigens bleven ook de latere heren van Breda het wapen met de schuinkruisjes voeren, ook al was er geen verwantschap meer met het oude geslacht.

De oudste bekende afbeelding van het wapen van de stad Breda dateert uit 1254; op een afdruk van het stadszegel uit dat jaar staat een burcht met daarvoor het wapen. Op het tegenzegel staat een leeuw tussen drie kruisjes. De leeuw is waarschijnlijk de Brabantse leeuw.

Op het volgende grootzegel van de stad, waarschijnlijk gesneden tussen 1425 en 1450 staat het wapen op een burcht, wordt het gehouden door twee leeuwen en staat achter het schild een engel. Kortom, het wapen zoals dat nu nog gevoerd wordt (zie fig.). De betekenis van de engel is onbekend, de leeuwen kunnen of afgeleid zijn van Nassau of van Brabant, maar dit is beide ook niet zeker.

 


Het grootzegel uit de 15e eeuw. Uit: Van Ham en Toebak, 1994 afb 3, met toestemming.

Op de andere stadszegels komt niet de gehele voorstelling voor. Op de meeste zegels staat alleen het wapen gehouden door een engel (zie fig 2). Op een later, 18e eeuws, zegel, staat het wapen gedekt door een kroon en gehouden door twee leeuwen. Op de officiële bodebus van de stad, uit 1699, wordt het wapen gehouden door een wildeman en -vrouw. Het schild wordt gedekt door een vijfbladerige kroon. Er staat geen engel achter het schild.

 


Het stadszegel uit de tweede helft van de 17e eeuw. Uit: Van Ham en Toebak, 1994 afb 5, met toestemming.

De engel staat in de meeste gevallen aanziend achter het schild, met de vleugels horizontaal, één vleugel naar iedere kant. Op het latere diploma staat de engel echter meer schuin afgebeeld, met beide vleugels naar links gewend. Deze afbeelding is afgeleid van een 18e eeuwse tekening, maar werd nooit door het stadsbestuur gebruikt. Ook was de beschrijving van het wapen uit 1817 zeer summier. De stad besloot daarop al in de vijftiger jaren om de beschrijving en de tekening meer met elkaar in overeenstemming te laten komen. Tevens verzocht men om een wapenspreuk: Groot door Nassau, Vrij door Oranje. De wapenspreuk sloeg op het feit dat het huis Nassau zeer lang in bezit is geweest van de Baronie Breda en dat het land pas kort was bevrijd. De Hoge Raad van Adel ging echter niet akkoord met de spreuk.

Pas in 1989 werd weer voor het eerst een poging gedaan het wapen te wijzigen. Dit resulteerde uiteindelijk in 1991 tot een nieuwe omschrijving van het wapen, zonder dat er een nieuw diploma of tekening werd vervaardigd. Dit laatste leidde overigens nog tot allerlei juridische en formele problemen, maar uiteindelijk kreeg de gemeente haar zin.

Literatuur : vHam en Toebak, 1994; Agterberg, 1981/2

Breda 1773

Start | Herkomst van namen | Genealogie | Links | Bergen op Zoom | Berkel & Rodenrijs | Breda | Den Haag

Deze site is voor het laatst bijgewerkt op zondag 15 januari 2006