Late Middeleeuwen

1300-1500

 

 1299 -1302

Philips IV Koning van Frankrijk.

1300

Jan I van Avesnes, graaf van Henegouwen, trouwt met Aleid van Holland, de zuster van Floris V.

1302

Gulden Sporenslag bij Kortrijk (Belgie).

Het leger van Filips IV wordt door de burgers van Vlaanderen verslagen.

1303

De Vlamingen heersen over Holland.

1304

Slag bij Manpad (Zuid-Kennemerland).

De Vlamingen worden bij Manpad verslagen door de Hollanders, onder leiding van Witte van Haamstede.(bastaardzoon van Floris V)

1306

Bisschop Guy (Gwijde) van Avesnes,  schenkt stadsrechten aan Amsterdam.

Zijn afbeelding links op de zegel van Amsterdam herinnert hier nog aan

1315 - 1317

Grote hongersnood in alle delen van Europa

1317

Bisschop Guy (Gwijde) van Avesnes sterft op 28 mei in kasteel ten Goye, zijn graftombe staat in de Dom van Utrecht

1333

Willem V, zoon van keizer Lodewijk van Beieren (ook wel Lodewijk de Beier genoemd)en Margaretha I van Avesnes, wordt geboren.

1337 

Begin van 100 jarige oorlog tussen Engeland en Frankrijk.

1339

Vanaf dit jaar mogen de graven van Gelre zich hertog noemen.

Keizer Lodewijk van Beieren verheft de Gelderse graven in de hertogstand.

Graaf Reimond II wordt Hertog van Gelderland.

1340

7 juni - Graaf Willem IV verleent stadsrechten aan Rotterdam.

 

24 juni - Zeeslag bij Sluis tussen de Engelsen en de Fransen.

Overwinning voor Engeland en Frankrijk verliest 170 schepen en 20.000 manschappen.

1345

Slag bij Warns

Graaf Willem IV van Holland en Henegouwen, wordt bij Warns (in de buurt van Stavoren) door de Friezen verslagen.

Hij sneuvelt kinderloos.

1346

Willem IV wordt opgevolgd door zijn zuster Margaretha I van Avesnes, die getrouwd is met keizer  Lodewijk van Beieren (Duitsland).

Margaretha vindt haar zoon, Willem V nog wat te jong om graaf te zijn en wordt niet alleen gravin van Henegouwen, maar ook van Holland en Zeeland.

Dit zeer tegen de wil van de naburige mogendheden en vorstendommen in, die erg bang zijn voor een te grote duitse dynastie.

Margaretha ziet zich daardoor min of meer gedwongen om zich alleen tot het graafschap Henegouwen te beperken.

Haar zoon Willem V verkrijgt de bestuurlijke taken van Holland en Zeeland toegewezen.

Willem is nu op 13 jarige leeftijd, de eerste Hollandse graaf uit het Huis van  Beieren.

Willem V kan de financiele verplichtingen aan zijn moeder niet voldoen en er ontstaat onenigheid tussen hen beiden.

 

1347

Begin van Hoekse en Kabeljouwse twisten.

 

De Hoeken staan aan Margaretha's zijde en de  Kabeljouwen aan Willem's zijde.

De Hoekse partij bestaat voornamelijk uit edelen en slechts een paar steden, de Kabeljouwse partij bestaat uit enkele edelen en veel steden.

 

De pest

Vanuit Sicilie verspreidt de pest zich over heel het gebied, dat we nu Europa noemen.

Ongeveer een kwart van de Europese bevolking bezwijkt hieraan.

1350

Voor het eerst wordt buskruit tijdens gevechten gebruikt en er wordt bij de landbouw gebruik gemaakt van mest.

1351

Gevecht op de Maas bij Vlaardingen en Den Briel tussen schepen van Margaretha en haar zoon Willem V, door Willem V gewonnen.

1352

Willem V trouwt met de  Mathilde (Machteld) van Lancaster, dochter van graaf Hendrik van Lancester en tevens achternicht van koning Eduard III.

1354

Margaretha roept de hulp in van Koning Eduard van Engeland.

Koning Eduard bemiddelt en er wordt een compromis gesloten, waarbij Willem V Holland en Zeeland toegewezen krijgt en Margaretha krijgt een schadeloosstelling en Henegouwen toegewezen.

Willem V is nu niet alleen graaf van Holland en Zeeland maar draagt ook de naam Willem I, hertog van Beieren.

 

1356

Margaretha overlijdt en Willem V krijgt nu ook Henegouwen in handen.

De strijd tussen de Hoeken en Kabeljouwen zal gedurende bijna anderhalve eeuw nog regelmatig oplaaien.

1357

Nadat Willem V, tijdens een feest, zonder aanleiding een van zijn vrienden, Gerrit van Wateringen vermoordt, wordt hij krankzinnig verklaard en opgesloten.

Hij wordt opgevolgd door zijn broer Albrecht, in de rol van ruwaard (tijdelijk plaatsvervanger, bestuurder).

Willem V krijgt de bijnaam "Dolle Hertog"

1358

Albrecht van Beieren graaf van Holland van 1358 tot 1404

Albrecht van Beieren Graaf van Holland 1358-1404.jpg (23053 bytes)

1369

Hertog Filips van BourgondiŽ ("de Stoute'), jongste zoon van de Franse koning, verwerft door huwelijk het graafschap Vlaanderen: het begin van de Bourgondische expansie in de Nederlanden.

1372

Op 12 maart krijgt Woerden stadsrechten van hertog Albrecht van Beieren.

1382

Op 11 november verleent Otto  van Arkel stadsrechten aan Gorinchem.

1389

Willem V overlijdt te Qeusnoy en Albrecht wordt nu de tweede beierse graaf van Holland, Zeeland en Henegouwen.

1401

Jacoba van Beieren, dochter van Willem VI van Beieren en Margaretha van BourgondiŽ, wordt geboren.

1415

Jacoba trouwt met de Franse prins Jan van Touraine

1416

In Hoorn wordt het eerste grote haringnet gebreid, waardoor de vangst van grote hoeveelheden haring mogelijk werd.

1417

Jan van Touraine sterft.

Jacoba van Beieren wordt in Biervliet verloofd met haar volle neef, de 14 jarige Jan IV, hertog van Brabant 

1418

Jacoba van Beieren trouwt met Hertog Jan IV van Brabant zonder de nodige pauselijke goedkeuring.

Graaf Wilem VI sterft en zijn dochter, Jacoba van Beieren, zijn enige wettige kind, volgt hem op.

Koning/keizer Sigismund van Duitsland beleent Jan van Beieren(de oom van Jacoba) met de graafschappen Holland, Zeeland en Henegouwen.

De strijd tussen de Hoeken( Jacoba van Beieren) en de Kabeljouwen( Jan van Beieren) laait weer flink op.

Jan van Beieren,  neemt Rotterdam in.

1420

Verdrag van Troyes

Filips de Goede sluit dit verdrag met Engeland, waarbij hij koning Hendrik V van Engeland als erfgenaam van de Franse kroon en als regent van Frankrijk erkent.

 

Hendrik V trouwt met Katharina, de dochter van de zwakzinnige Karel VI, en zij wordt in het verdrag van Troyes als zijn enige  wettige erfgenaam verklaard.

Dit om de dauphin en andere troonpredenten uit te schakelen.

 

Verdrag van St. Maartensdijk

Jan IV staat staat Holland en Zeeland voor 12 jaar af aan Jan van Beieren

1421

Jacoba van Beieren is erg teleurgesteld in Jan IV, zij twijfelt aan de geldigheid van hun huwelijk en vlucht naar Engeland.

 

Jacoba van Beieren

 

St. Elizabeths vloed

In de nacht van 17 op 18 november woedt er een zware storm langs de Noordzee kust. Dijken breken door op verschillende plaatsen en het wordt onmogelijk om nog langer in de lager gelegen polders te blijven.

20 dorpen worden ontruimd en door het water verzwolgen.

Hierdoor ontstaat de Biesbosch.

 

1422

Hendrik V, koning van Engeland overlijdt op 34 jarige leeftijd.

1422 of 1424

Jacoba van Beieren trouwt met de broer van Hendrik V, Humphrey van Gloucester.

1427

Jan IV van Brabant sterft.

1428

Het huwelijk tusen Jacoba en Jan IV van Brabant wordt alsnog geldig verklaard door paus Martinus V.

Humphrey van Gloucester is hierdoor weer vrij man en trouwt meteen met zijn maitresse,  hofdame Eleonora Cobham.

 

Zoen  van Delft (zoen=verdrag)

Bij dit verdrag moet Jacoba van Beieren, gravin van Holland, Zeeland en Henegouwen, hertog Filips de Goede (van BourgondiŽ) als ruwaard (=plaatsvervanger)en erfgenaam erkennen.

Filips heeft nu de macht over alle lage landen, behalve over Friesland.

Filips de Goede.jpg (15654 bytes)Filips de Goede

1430

Het Gulden Vlies wordt opgericht.

1432

Jacoba trouwt , zonder de voorgeschreven toestemming van hertog Filips, met een zeeuwse edelman, Frank van Borsele.

frankvbors.jpg (9862 bytes)Frank van Borsele

Hertog Filips (de Goede) ontneemt Jacoba nu definitief het beetje gezag dat ze nog had over Holland, Zeeland en Henegouwen.

1436

Jacoba van Beieren overlijdt  aan tbc op 9 october in slot Teylingen bij Sassenheim.

1444

Omstreeks dit jaar wordt de boekdrukkunst uitgevonden door de duitser Johannis Gutenberg.

1464

Eerste vergadering van de Staten-Generaal:

Filips de Goede roept vertegenwoordigers van de gewesten in de Nederlanden bijeen.

 ca. 1467

Op 27 Oktober wordt Desiderius Erasmus te Rotterdam geboren.

Desiderius Erasmus is een van de eerste vertegenwoordigers van het Humanisme in Nederland.

Hij vertaalt tal van klassieke Griekse werken, onder andere filosofen en het Nieuwe Testament, en geeft daarmee aan de ideeŽn in die werken een grotere bekendheid. Erasmus is een groot voorvechter van verdraagzaamheid en verafschuwt oorlog. Hij vindt dat vrouwen dezelfde onderwijsmogelijkheden moeten krijgen als mannen. Hij verdedigt dat de mens een vrije wil heeft en krijgt daarover prompt ruzie met Maarten Luther

Erasmus sterft op 12 Juli 1536 te Bazel, Zwitserland.

1477

Hertog Karel de Stoute sneuvelt bij Nancy. 

Hiermee komt een einde aan de Bourgondische expansie. 

 

Karel de Stoute.jpg (62214 bytes)

Karel de Stoute

MariavBour.jpg (5105 bytes)

Maria van BourgondiŽ

 

Zijn dochter Maria van BourgondiŽ moet de Staten-Generaal het zogenoemde Groot Privilege verlenen, dat haar gezag aanzienlijk beknot. 

Maria is gehuwd met de zoon van de Duitse keizer, Maximiliaan van Oostenrijk. Voor de Nederlanden doemt een nieuwe episode op: de Habsburgse.

1491-1492

In het Noorder kwartier (noordelijk deel van Holland) ontstaat een bloedige boeren en burgeroorlog, ook wel opstand van kaas en broodvolk genoemd, dit uit onvrede over de veel te hoge belastingen.

1500

Karel V, zoon van Filips de Schone en Johanna van Aragon wordt geboren in Gent.

Stem s.v.p. op mijn website !